Astanada jańa kitaptar tanystyryldy

Álemniń 18 memleketinen 155­ kom­­panııa men uıym ókilderi qatys­qan kórme alańynda Reseı, Pol­­sha, Ulybrıtanııa, Belarýs, Ázer­baıjan, Tájikstan, Túrkııa, Qy­taı, Úndistan, Albanııa jáne bas­qa memleketterdiń baspalary óz ónimderin ákelgen. Sonymen qatar bıyl Qazaqstanda О́zbekstan jyly ja­rııalanǵandyqtan, ózbek baspalaryna, kitap shyǵarý kompanııalaryna aıryqsha kóńil bólingen. Osy oraı­da aıtýly sharaǵa arnaıy kelip sóz sóılegen О́zbekstannyń baspa isi jáne aqparat agenttigi dırektorynyń birin­shi orynbasary Sabyr Shúkirov «Kórme arqyly mádenı, iskerlik baılanystar nyǵaıyp, álem boıynsha kitap ındýstrııasyn zerdeleýge múmkindik týady», dedi.

Sonymen úsh kúnge josparlanǵan kitap tanystyrylymy, avtorlarmen ke­z­desý, ózge de is-sharalar kún tárti­bi ty­ǵyz ornalastyrylǵan kór­me-jár­meń­kede eki kúnniń ishinde kóptegen kitap­tar­dyń tusaýy kesildi. So­nyń ishinde qazaq tilinde jaryq kórgen kitaptardyń ózi az emes eken. Kór­meniń alǵashqy kúni, qazaqtyń ári bı, ári ǵulamasy, Orta júzdiń el aǵasy bolǵan ataqty Ánet baba týraly Er­lan Sydyqov, Jam­byl Artyqbaev quras­tyrǵan «Ánet baba: ǵumyry men zamany» kitabynyń tu­saýy kesilip, ári qaraı jalǵasyn tap­ty. Belgili pýb­lı­sıst Saýytbek Abdrahmanovtyń tól ádebıetimizdiń ózekti máselelerin keńinen qozǵaıtyn «Ádebıet álemi» kitabynyń tanystyrylymy da tamasha ótti. Tanystyrylymda oqyrman adam­zat tarıhyndaǵy arǵy-ber­gidegi jaýhar týyndylar týraly tal­daýlar men kór­kem aýdarmanyń kók­jı­egi jaıynda mol maǵlumatqa qany­ǵyp, avtor­dyń zııat­kerlik qýatyna tánti boldy.

Sodan keıin taǵy bir erekshe jaǵ­daı – qazaq tiline aýdarylǵan «Jańa zaman ázerbaıjan poezııasynyń antologııasy» jınaǵynyń tanystyrylymy boldy. Saltanatty rásimge qandas aqyndardan Ekber Goshaly, Ilgar Túrkogly, Iylmaz Okýgly qatysty.

Tanagóz Tolqynqyzy, Dáýletkereı Kápuly bastaǵan aqyndardyń muryndyq bolýymen 40-tan astam qandas aqyn­dar­dyń óleńderi engen kitaptyń tu­saýyn Qazaqstan Jazýshylar oda­ǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdəýlet jáne Ázerbaıjannyń Qazaqstandaǵy tóten­she jáne ókiletti elshisi Rashad Mamedov kes­ti.

Sonymen birge atalmysh shara aıasynda belgili ǵalym Sherýbaı Qur­man­baı­ulynyń «Kórkem aýdarmadaǵy jańa ataýlar: jasalýy men qol­danysy» kitabynyń tanystyrylymy­ boldy.

Bul eńbekte álem ádebıeti jaýhar­laryn qazaq tiline aýdarý kezinde jasa­­lyp, qalyptasqan jáne kórkem aýdar­­maǵa ǵylym tili men BAQ tilinen engen jańa ataýlar men qoldanystar arnaıy jınalyp, tildik turǵydan zert­telgen. Avtor qazirgi kórkem aýdarma salasyndaǵy sózjasam, ter­mınjasam tájirıbesine jan-jaqty toqtalyp, oqyr­mandarymen oı bólisti.

Sonymen qatar kórmede aqyn, jazýshy-pýblısıst Erbol Shaımerden­niń «Qazaq aforızmderi» kitabynyń da tanys­tyrylymy ótti. Bul antologııada túr­li tarıhı kezeńde ómir súrgen 80-ge jýyq tulǵanyń tol­ǵam-paıymdary toptastyrylǵan. 

Kórme-jármeńkeniń ekinshi kúni jazý­shy Shárbaný Beısenovanyń elorda­myz­dyń 20 jyldyǵyna arnal­ǵan «Bozoq arýy» kitabynyń tanys­tyrylymy da kópshiliktiń kóńilinen shyq­t­y. «Uly Dala arýlary» top­tama­­symen shyǵyp otyrǵan ekin­shi­ ki­tap ult tarıhynan erekshe oryn­ alyp, el jadyn­da saq­tal­ǵan áý­lıe analar ómirinen syr sher­te­di. Ta­nys­tyrylym barysynda avtor kitap maz­­munyna qysqasha toqtalyp, suhbat ber­di.

Tarıh ǵylymdarynyń doktory, áıgili arheo­log Samashev Zeınollanyń «Be­rel artefaktileriniń álemdik ma­ńy­zy» kitabynyń tanystyrylymy da erekshe sıpatqa ıe boldy. Avtor dú­nıe ­júzine aty shyqqan Berel arte­faktileriniń álemdik mańyzy týrasynda keleli áńgime qozǵady.

Sondaı-aq belgili synshy Aman­gel­­­di Keńshilikuly qazaqtyń ǵajaıyp aqyny, Memlekettik syılyqtyń laý­­­rea­ty Jumeken Nájimedenovtiń shy­ǵar­­­­mashylyǵy jóninde jazǵan «Rýh jy­ry» kitabynyń tanystyrylymynda Jumeken shyǵarmashylyǵyn jan-jaq­ty taldap, oqyrmandarymen oı bólisti. «Folıant» baspasy uıymdastyryp otyrǵan atalmysh kórme-jármeńkede budan ózge ádebı sharalar, orys jáne ózge tilderdegi sheteldik avtorlardyń kitaptarynyń da tanystyrylymy bo­lyp jatyr. Alda tanystyrylatyn ki­tap­­tardyń ishinde Memlekettik Or­ta­lyq mýzeı qyzmetkeri, etnolog ǵalym Nursan Álimbaıdyń «Qa­zaqtyń etnografııalyq kategorııalar, uǵym­dar men ataýlarynyń dástúrli júıesi» atty 5 tomdyǵynyń da tusaýy ke­siledi. Nursan Álimbaıdyń ıdeıasy boıynsha qolǵa alynyp, etnologııa bó­liminde daıyndalǵan ǵylymı-zert­teý jumysy – jalpy 10 myń ataý men uǵymdy qamtyǵan biregeı eń­bek. Kezdesý barysynda osy irgeli eńbek­ke jetekshilik etken ǵalym Nursan Álimbaımen suhbat ótkizilip, oqyr­man qaýym ensıklopedııamen tanysýǵa múmkindik alady.

Ularbek NURǴALYMULY, «Egemen Qazaqstan»