Aýyldy damytpasaq, artta qalamyz

Sonymen qatar kóptegen alańdardaǵy talqylaýlarǵa qaraǵanda, qazir qazaqstan­dyq­tardyń 43 paıyzy turatyn aýyl turǵyn­darynyń kóptegen máselesi de eskerýdi qajet et­etini kórinip qaldy. Máselen, ıpotekalyq ne­sıelendirý baǵdarlamasy iri qalada tu­ratyn turǵyndarǵa ǵana baǵyttalǵan. Bul tur­ǵyndar basqa da baǵdarlamalarmen tur­ǵyn úı alýǵa qol jetkizip kelgen. Endi ınfra­qu­rylymdarynyń damý yńǵaıyna qaraı aýyl tur­ǵyndarynyń da turǵyn úı alý máselesin qarastyryp, qarajat bólý kerektigi bilindi. Bul barlyq azamattardyń da ómir súrý shartyn teńgeretin áleýmettik memlekettiń barlyq mańyzdy qyrlarynyń biri. Sonymen qatar ol jastardyń aýyldy jerlerde turaqtaýyna yqpal eter edi.

Statıstıkalyq resmı málimetterge qa­raǵan­da, búgingi tańda aýyl turǵyndarynyń eko­no­mıkalyq sharttary qala turǵyndarymen qa­byspaıdy. Kúnkóris mınımýmynan tó­men tabys tabatyndardyń úlesi aýyl turǵ­yn­da­ry­n­yń arasynda qalalyqtarmen salys­tyr­­ǵanda tórt ese kóp. Al ortasha tabys aýyl tur­ǵyndarynda ortasha respýblıkalyq eń­bek­aqy­dan 1,7 ese tómen. Barlyq ózin ózi qam­tıt­yn­dardyń 42 paıyzy aýyl sharýa­shy­lyǵy salasynyń úlesinde.

Jaǵdaı osyndaı bolǵandyqtan tym bolmasa aýyl men qala turǵyndarynyń áleýmettik jáne ınfraqurylymdyq múmkinshilikterin jaqyndatý máselesin qarastyrǵan jón. Árıne jumsaýdyń sapaly tetigin anyqtamaı jatyp qarajat bólýdiń tıimdiligi shamaly bolatynyn biz túsinemiz. Muny aýyz sýmen tolyq qamtamasyz etýdi maqsat etken «Aq bulaq» baǵdarlamasyna bólingen mıllıardtardyń tıimsiz jumsalǵanynan-aq kórýge bolady. Sondyqtan aýyldyq aýmaqtardy damytýdyń keshendi baǵdarlamasy jasalýy kerek, al ol búgin, ókinishke qaraı aımaqtardy damytý baǵdarlamasynyń kóleńkesinde qalyp qoıdy. Sonymen birge osy aýyl men aýyldyq aımaqtardy qoldaý baǵytyndaǵy memlekettik saıa­sattyń iske asyrylýyna tolyq jaýap beretin, barlyq fýnksııalardy ujym­das­ty­ratyn bir organ anyqtalýy kerek. Ol aýyl tur­ǵyndarymen, jergilikti ózin ózi basqarý organdarymen birlesip jumys istese, sonda ǵana oń nátıjege qol jet­kizýge bolady. Eger búgingi tańda qala men aýyl­dyq aýmaqtardyń arasyndaǵy jaǵdaıdyń al­shaq­tyǵyn joımasaq, aýyldaǵy degradasııa áleýmettik shıeleniske soqtyrýy múmkin eke­nine biz senimdimiz. Naq osy másele boıyn­sha eli­miz Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne da­mý uıymy (EYDU) elderinen artta qalyp otyr.

Biz osy máseleniń bárin Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevqa depýtattyq saýalmen joldap Qazaqstannyń Halyqtyq Kommýnıstik par­tııasy Prezıdenttiń áleýmettik memle­ket ornatý baǵdaryn iske asyrý úshin aýyl men aýyldyq aýmaqtardy damytýdyń keshendi saıasatyn ázirleý qajet dep sanaıtynyn jáne aýyl turǵyndarynyń ómir súrý sapasynyń standarttaryn belgileýdi qalaıtynyn jetkizdik.

Aıqyn QOŃYROV,

Májilis depýtaty