QazUÝ-diń ál-Farabı atyndaǵy kitaphanasynda «Jańa gýmanıtarlyq bilim. 100 jańa oqýlyq» jobasyn júzege asyrýǵa arnalǵan «Bolashaqtyń negizi bilim ordalarynyń aýdıtorııalarynda qalanady» atty taqyrypta dóńgelek ústel ótti.
Bul sharaǵa belgili qoǵam qaıratkerleri, ǵalymdar jáne Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Strategııalyq zertteýler ınstıtýty, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ, Qazaqstan áleýmettanýshylary qaýymdastyǵynyń ókilderi qatysty. Qatysýshylar aldynda sóz alǵan Qazaqstan áleýmettanýshylary qaýymdastyǵynyń vıse-prezıdenti Serik Seıdýmanov «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý jolyndaǵy bir jylda atqarylǵan aýqymdy isterge keńinen toqtalyp ótti.
«Bul ýaqyt aralyǵynda joǵary oqý oryndaryna arnalǵan 11 gýmanıtarlyq pán boıynsha qazaq tilindegi 18 jańa oqýlyq jaryq kórdi. Fılosofııa, áleýmettaný, psıhologııa, ekonomıka, menedjment, kásipkerlik, dintaný, lıngvıstıka, mádenıettaný, antropologııa jáne jýrnalıstıkaǵa baılanysty qajetti ádebıetter tárjimalandy. Bıyl taǵy da 30 kitapty aýdarý josparlanyp otyr. Bul pánderge qosa, Batys fılosofııasynyń tarıhy, lıngvıstıka, semantıka, jańa pedagogıka, ınternet psıhologııasy, halyqaralyq quqyq, dıplomatııa, jýrnalıstıka, óner tarıhyn qamtyǵan taǵy da 9 pánnen oqýlyqtar aýdarý kezekti jumys kestesinde tur», dedi S.Seıdýmanov.
Sondaı-aq ekonomıka men kásipkerlik taqyrybynda jazylǵan 6 oqýlyq MBA baǵdarlamasy negizindegi bıznes-mektepterge paıdalanýǵa jiberiledi. Ár oqýlyq baspa betinen 10 000 danamen jaryq kórip, respýblıkadaǵy barlyq memlekettik ýnıversıtetterge tegin tartý etiledi. Bıylǵy jyldyń qyrkúıek aıynan bas- tap joǵary oqý oryndary úshin qajet osy oqýlyqtardyń elektrondy nusqalary Ulttyq aýdarma bıýrosynyń saıtynda jarııalanady.
QazMÝ-diń áleýmettik damý jónindegi prorektory Sholpan Jamanbalaeva bul jobanyń zamanaýı álemdik bilim berý isimen qatar júretin mańyzdy qadam ári qural ekenin aıyryqsha atap ótti. Búginde álemniń aldyńǵy qatarly ýnıversıtetteri «Education» dep atalatyn BUU baǵdarlamasy aıasynda jumys isteıdi. Bul jastardy jahandyq qoǵamdastyqtyń bir múshesi, álem azamaty bolýǵa daıarlaýmen qatar, óz eliniń naǵyz patrıoty bolýǵa úıretedi.
«Tańdalǵan jáne aýdarylǵan oqýlyqtardyń aýdıtorııasyna qarap, kitaptardyń jalpy órkenıetti bilimniń kórinisi ekenine kóz jetkizip otyrmyz. Ol shynynda da sana sheńberin ózgertip qana qoımaı, bizdi ozyq ári jańa bilimmen jaqyndastyrady. Biz qazirdiń ózinde bul oqýlyqtarmen oqytýdy bastap kettik jáne onyń qalyptan tys oılaýdy damytýǵa kómegi baryn baıqadyq. Oqýlyqtardy paıdalanatyn stýdentter ózderiniń adamzat qaýymdastyǵyna qatysy baryn sezine túsedi», dedi prorektor.
Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-diń «Rýhanı jańǵyrý» jobalyq keńsesiniń jetekshisi, qazaq tilindegi basylymnyń ǵylymı redaktory, Klaýs Shvabtyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa» kitabyn aýdarǵan Kenjehan Matyjanov qoǵamnyń barlyq salasyn qamtıtyn «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynyń naqty kórsetip otyrǵan paıdasy men rýhanııat álemine qozǵaý salǵan tıimdi tusyna toqtaldy. Ásirese «100 oqýlyq» jobasynyń memlekettik tildi jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan áserine kópshiliktiń nazaryn aýdartty.
Qatysýshylardyń pikirinshe, jańa joba eń úzdik álemdik úlgi negizindegi bilim alýdyń jańa múmkindikterin ashady. Bul arada jańa oqýlyqtardy qazaq tiline aýdarýǵa atsalysyp jatqan QazUÝ-diń ǵalymdary men oqytýshylarynyń eńbegin atap ótken oryndy. Alty jobanyń árbir qatysýshysy aýdarma barysynda kezdesken qıyn ári qyzyqty sátter týraly kóbirek áńgimeledi. Ásirese qazaq, orys, aǵylshyn tilderin jetik, tereń bilý jobanyń mańyzdy talaby bolǵany aıtyldy. Oqýlyqtar taqyrypty dál jáne qısyndy baıandaýymen erekshelenedi.
Basqosýda mamandar qazaq tilinde saýatty, sapaly sóılegen ádebıetterdi stýdentterdiń gýmanıtarlyq pánder boıynsha qazyna jınaqtaýyna kómektesetin «bilim ensıklopedııasy» dep baǵalady. Jańa oqýlyqtardyń tárjimasy negizinde memlekettik tildiń termınologııalyq qory men ǵylymı leksıkany baıytýǵa eleýli úlesi bolǵan 3000 jańa uǵymmen tolyqtyryldy. Dóńgelek ústelde jańa oqýlyqtardy aldaǵy ýaqytta oqý úderisine engizýdiń keıbir máseleleri de sóz boldy.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY