Biz bir top qazaqstandyq ǵalymdarmen kezdesýler barysynda olardyń ótinishterin taldap, tómendegideı qorytyndyǵa keldik.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 19 qańtardaǵy Qaýlysymen bekitilgen Joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý baǵdarlamalaryn iske asyratyn bilim berý uıymdaryna oqýǵa qabyldaýdyń úlgilik qaǵıdalaryna júrgizilgen taldaý nátıjesinde doktorantýraǵa keminde 3 jyl eńbek ótili bar úmitkerler qabyldanatyny týraly talap – bilimniń halyqaralyq talaptaryna sáıkes kelmeıtinine kóz jetkizdik. PhD doktorantýraǵa túsýge úmitkerlerdiń eńbek ótiliniń mindetti bolý talaby yqtımal úmitkerlerdiń eńbek jolyn ýnıversıtetten basqa jerde bastaýǵa májbúr etedi. Nátıjesinde olardyń kóbisi doktorantýra bazasynda oqýdy jalǵastyrýǵa qyzyǵýshylyǵyn joǵaltady nemese keıbir bóligi atalǵandaı shekteýleri joq shet elderdiń joǵary oqý oryndaryna doktorantýraǵa túsýge májbúr bolady. Nátıjesinde, elimizdiń daryndy jastarynan aıyrylyp qalý qaýpi týyndaıdy.
Úmitkerlerdiń teorııalyq bilim deńgeıleri úsh jyldyq úzilisten keıin magıstratýradaǵy oqýyn bitirgen kezben salystyrǵanda áldeqaıda tómen bolady. Ony Memlekettik attestasııalyq komıssııalardyń basshylary memlekettik attestasııalaý nátıjeleri jáne olardyń dıssertasııalaryn qorǵaǵandary boıynsha rastaıdy.
IýNESKO qabyldaǵan qoldanystaǵy Bilim berýdiń halyqaralyq standarttyq jiktelimine sáıkes, doktorantýra bilim alýdyń jalpy úzdiksiz prosesiniń tikeleı bóligi bolyp tabylady. Doktorantýraǵa túsýdiń negizgi talaby – aldyńǵy bilim berý deńgeıin (magıstratýrany) ıgerý bolyp aıqyndalǵan, sondaı-aq bilim berý prosesin úzýge, ajyratýǵa ákeletin eshqandaı jasandy shekteýler qarastyrylmaǵan.
Joǵaryda aıtylǵandy eskere otyryp, biz «Doktorantýraǵa keminde 3 jyl eńbek ótili jáne «magıstr» dárejesi bar nemese medısına mamandyqtary boıynsha rezıdentýrada oqýyn bitirgen adamdar qabyldanady» degen 11-tarmaǵyndaǵy talapty alyp tastaýdy usynyp, Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna depýtattyq saýal joldadyq.
Dınar NО́KETAEVA,
Senat depýtaty