Astananyń Arqa tórine qonys aýdarǵanyna da attaı jıyrma jyl zaýlap óte shyqty. Eldegi jáne halyqaralyq arenadaǵy san salaly máseleler talqylanatyn basty alań bolǵandyqtan, shaharǵa árisi – alys shetelderden, berisi – ózimizdiń óńirlerden kelýshilerdiń qarasy qalyń ekeni túsinikti. Al qalaǵa kelgen ár meımannyń umytylmas áser alyp, jaqsy pikirde qalýy úshin qyzmet kórsetýdiń joǵary deńgeıde júrgizilýi asa mańyzdy.
Bul rette bas qalada qolǵa alynǵan bastamalar sátimen iske asyp, ilgerileýshilik baıqalady. Astana qalasynyń 2020 jylǵa deıingi týrızmdi damytý jónindegi jol kartasy boıynsha ınvestısııa tartý kólemi artyp, bas qala bul baǵytta respýblıka boıynsha kóshbasshy atanǵan. Sońǵy jyldary qonaqúıler, otelder men meıramhanalar sanynyń 16 paıyzǵa kóbeıip, qyzmet kórsetý kóleminiń 23 paıyzǵa óskendigi osynyń bir belgisi.
Osydan 10 jyl buryn Memleket basshysy Astanadaǵy qonaqúıler men meıramhanalar negizinen halyqtyń turmys deńgeıiniń ortasha tobyna ıaǵnı elordaǵa kelip-ketip jatqan qonaqtarǵa qoljetimdi bolýy tıis ekenin shegelep aıtqan bolatyn. Sodan beri bas qalada halyq sany da eselenip, soǵan saı tamaqtaný oryndary men qonaqúıler de kóptep ashyla bastady. Bul óz kezeginde naryqtaǵy baǵanyń qoljetimdi bolýyna tikeleı yqpal etip otyr. Halyqaralyq sarapshylardyń pikiri boıynsha, orta topqa arnalǵan qonaqúılerdiń baǵasy 80-100 dollardan qymbat bolmaýy jáne olarda mınımaldy qyzmet kórsetý paketi bolýy tıis. Astanada 100 dollary bar týrıst jol qunyn esepke alǵanda esh qysylmastan qonaqúı jaldap, úsh mezgil tamaqtanyp, murajaılar men demalys oryndarynda ýaqyt ótkize alady.
Alaıda baǵasyna qaraı, sapasy anyqtalatyn qyzmet túrleri álem qalalarynyń barlyǵyna birdeı tán qubylys. Sondyqtan qonaqúılerdiń bes juldyzdy, tórt juldyzdy, úsh juldyzdy bolyp bólinýi ondaǵy usynylatyn servıstiń sapasyna tikeleı qatysty. Búgingi kúni Astana qalasyndaǵy 200 qonaqúıde 8 myń bólme, onda bas-aıaǵy15 myńǵa jýyq jatyn oryn bar. Onyń ishinde álemdik standarttarǵa saı jumys jasaıtyn «5 juldyzdy» − 7 qonaqúı (1315 bólme), «tórt juldyzdy» − 33 nysan (2811 bólme), «úsh juldyzdy» − 44 qonaqúı (1680 bólme) jumys isteıdi. Al qaladaǵy qalǵan qonaqúılerdiń eshqandaı sanatqa kirmeıtindigi anyqtalyp, naqty statýs berilmegen.
Jaz maýsymynda týrıster leginiń kóptep aǵylýy, aýqymdy is-sharalar men forýmdar jáne de kórmeler kóptep ótetin kezeńde statýsy belgilengen qonaqúılerden bos oryn tabý múmkin emes. Jyldan-jylǵa kelýshiler sany artqan saıyn básekelestik ortada árbir qonaqúı deńgeıin joǵarylatýǵa, bilikti mamandar shaqyrtýǵa, qyzmetkerleriniń kásibıligin jetildirýge den qoıady. Osy maqsatta qatarynan úsh jyl «Recommended by Astana» baǵdarlamasy iske asyp keledi. Onyń maqsaty týrıster túsetin nysandardy týrıstik saladaǵy qyzmet túrlerin kórsetýdiń qyr-syrymen tanystyryp, sapaǵa jumys jasaýdyń negizgi tetikterin ıgerýge, básekelestik ortada ózindik erekshelikterimen kózge túsýge úıretý. Qazirgi tańda 49 nysan atalǵan baǵdarlamanyń qatysýshysy retinde óz deńgeıin kóterip, kelýshilerge jaǵymdy jaǵdaı jasaýdyń ádis-tásilderin ıgergen. Buǵan qosa qytaılyq týrısterdi tartýǵa baǵyttalǵan «Chinese friendly» baǵdarlamasy Astanadaǵy 14 qonaqúıdiń deńgeıin joǵarylatýǵa yqpal etti.
Mereıtoı qarsańynda qoǵamdyq tamaqtaný oryndaryna kelýshilerdiń sany arta túsedi. Osyndaı qarbalas kezeńde arnaıy mamandar kópshilik tutynatyn taǵamdardyń barlyq talaptarǵa saı bolýyn qadaǵalaý arqyly, qaýipsizdikti qamtamasyz etpek. Elordadaǵy meıramhanalar men barlardyń, dámhanalar men ashanalardyń qanshalyqty talapqa saı jumys jasap jatqanyn bilý maqsatynda Astana qalasynyń saýda-ónerkásiptik palatasyna qarasty «Saýda palatasy fırmasy» JShS ónimniń sáıkestigin rastaý jónindegi dırektory Elena Batrakqa habarlastyq. Tájirıbeli maman bul salanyń qyr-syryn, qııa-qaltarysyn bylaı baıandap berdi: «Bizdiń mekeme qaladaǵy meıramhanalar men barlardan bastap, shaǵyn ashanalardyń tamaqtaný oryndarynyń standarttarǵa sáıkestigin tekseredi. Onyń ishinde tazalyq, qyzmet kórsetý deńgeıi, azyq-túliktiń sapasyn rastaıtyn jáne de basqa da qujattardyń tolyq bolýy syndy kóptegen talaptar bar. Osynyń barlyǵy tolyǵymen oryndalǵan jaǵdaıda sertıfıkat beriledi. 2000 jyly qoǵamdyq tamaqtaný qyzmetin sertıfıkattaý memleket tarapynan mindettelgen. Shamamen 10 jylǵa jýyq qaladaǵy barlyq tamaqtaný oryndary as daıyndaý bólmesinen bastap, qol jýatyn jerge deıin mindetti tekseristen ótetin. Ol kezde tipti ortaq talaptarǵa baǵynbaǵan ashana joq edi. Keıin bul júıe ózgerip, jekeleı mekemelerdiń óz erkine berildi. О́z kásibiniń órge júzgenin qalaǵandar tekseristen ótip, sertıfıkat alý úshin barlyq talaptarǵa saı jumys isteıdi. Bul eń aldymen meıramhanalar dámhanalarǵa tutynýshylar seniminen shyǵýǵa múmkindik beredi. Búgingi kúni irili-usaqty 100 mekeme bizdiń tekseristen ótip, sertıfıkat alyp otyr. Osy rette aıta keterligi, biz jazalaýshy organ emespiz, tek ortaq talaptardy oryndaýǵa, tutynýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge, qoǵamdyq tamaqtaný oryndarynyń damýyna, klıentter tartýyna jaǵdaı jasaımyz. Mysaly, tamaqqa qosatyn ettiń qaı bazardan alynǵany, onyń jańa soıylǵan maldyń eti ekenin, sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptarǵa saı ekenin anyqtaıtyn qujaty bolýyn talap etemiz. Ettiń buzylyp ketpeıtindeı taza jerde saqtalýyna kóz jetkizemiz. Ekinshiden, kez kelgen tutynýshyǵa qyzmet kórsetý, dastarqanǵa asty durys qoıý syndy etıkalyq normalardy da qadaǵalaımyz».
Elena Batraktyń aıtýynsha, Astanadaǵy meıramhanalardyń servıstik damýy alǵash qurylǵan kezeńmen salystyrǵanda qazir áldeqaıda damyp, álemdik ozyq aspazdyq mekteptermen ıyq tirese alatyndaı deńgeıge jetken. Olardyń barlyǵy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes jumys jasap, ortaq talaptardy oryndap otyrǵandyǵyn kez kelgen tutynýshy ańǵara alady. Al orta deńgeıdegi ashanalar men kafelerdegi talaptardyń barlyǵy birdeı saqtala bermeıdi. Tamaqtanýshylardyń astan ýlaný faktileriniń tirkelýine de bekitilgen erejelerdiń jóndi saqtalmaýy negizgi sebep. Osy rette tekseris júrgizýdi shartty túrde bekitip, talaptardyń qatań saqtalýyn qadaǵalaý qajettigi týyndaıdy. Bul oraıda atqarylar jumystar men saladaǵy júıelilikti birizdilendirý ýaqytty talap etedi.
Taıaýda Qazaqstandaǵy dıplomatııalyq korpýstarǵa arnalǵan brıfıngte Astana qalasynyń ákimi Á.Isekeshev 2018 jyly elordamyz shetelden jáne óńirlerden keletin 1 mıllıonnan astam týrısti qabyldaýǵa daıyn ekenin, bul úshin qalada 200 qonaqúı men 1100 qoǵamdyq tamaqtaný orny jumys isteıtinin aıtqan bolatyn. Buǵan qosa jańa áýejaı termınaly men jańa temir jol vokzaly qonaqtardy qabyldaýǵa saqadaı saı ekenin da jetkizgen-di. Qala kúni Astanada jańa 7 saıabaq pen alań ashylady degen jospar da bar. Bul jasalyp jatqan jumystardyń barlyǵy jas shahardyń kórkeıip, elordalyqtar sanynyń artýyna baǵyttalyp otyr.
Erkejan AITQAZY, «Egemen Qazaqstan»