• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 01 Shilde, 2018

Búgin - Ulttyq dombyra kúni

28890 ret
kórsetildi

Jaǵymdy jańalyq júregimizge jyly uıalap, janymyzdy jadyratty. Elbasymyzdyń sheshimimen shildeniń birinshi jeksenbisi Ulttyq dombyra kúni bolyp jarııalandy. Jyl saıyn atap ótilmek bul merekelik kúnniń ulttyq rýhanııatymyzǵa qosar úlesi salmaqty bolmaq. 

 

Dombyra – qazaqtyń kıesi, qa­sıeti, qazynasy. Qazaq pen dom­byra egiz uǵym ǵoı! Kúni keshege deı­in ár úıdiń tórinde ilýli tura­tyn ulttyq aspabymyzdyń kúm­birlegen úni búginde alystap bara jat­qandaı edi. Telearnalardan dombyranyń daýysyn estý muńǵa aınalǵany bylaı tursyn (onyń ornyn salmaqsyz baǵdar­la­malardyń jaýlap alǵany shyn­dyq), shildehana, besik toıy, tu­saý­­keser, tilashar, betasharla­ry­myz dańǵyrlaǵan estarada áýenine baılanbady ma? Dombyramen áýelete shyrqalyp, tıesili syılyq ıesin tabatyn «Toı­bastar» dástúriniń túr-sı­pa­ty múlde ózgergenine bárimiz kýá­miz. Qurmetti qonaq kelgende «aýyl­dyń alty aýyzy» aıtylyp, «qonaq­kádemen» jalǵasa ánmen óriletin otyrystar kózden bul-bul ushqaly qashan?! Arasynda úl­kenderdiń ádemi áńgimeleri tyń­dalatyn. Qazir she? Iship-jep bolǵan soń, bas salyp bı bıleý- ge kóshedi. Jas ta, jasamys ta sekeńdep, ııý-qııý mýzyka, qyzyq degen osy dep túsinetin bol­dyq. Ilgeridegi qudalardy áýdem jerden arnaý aıtyp qarsy alyp, kúmbir-kúmbir kúı tartyp, shyǵaryp salar kez qaıda, shir­­kin?! Dombyrada aıtylatyn ár ánniń sózi qandaı, sazy qan­daı?! Tyńdap otyrǵanyńda bir kúrsintip, bir muńaıtyp, myń túr­­li áserge bóleıtini bar. Onyń qu­­diretti únin estigenińe shú­kir­lik ete­siń. Dombyranyń ıesi qazaq bo­lyp týylǵanyńa táý­be deısiń, bas­qa emes.

Dombyra kúniniń belgilenýi jaı­dan-jaı emes. Bul rýhanı jańǵyrý baǵytyndaǵy eń súbeli tirliktiń biri bolmaq. Osy kúnniń aıasynda ulttyq aspabymyzdy ulyqtaý maqsatynda tyń bas­ta­ma­­lar boı kóterip, kópten beri qol­­daý tappaı júrgen ıgi dú­nıe­ler qaıta jańǵyrýy ǵajap emes. Kóp nárseden úmittimiz. Kók sandyqtan dombyra únimen astas­tyrylǵan salmaqty dúnıe­ler­diń kóptep jaryq kórýin janymyz qalaıdy. Eń durysy, naýqanshylyqtan ada, ásireqyzyl tez ońarlyq tirlik emes, óziniń qońyr úni men qońyr bolmysyna saı, ultymyzdyń jadyn qaıta bir jańǵyrtatyndaı kún bolsa eken deımiz. 

Bıylǵy shilde aıynyń birin­shi jeksenbisi 1 shildege týra kelip tur. «Jazdykún shilde bolǵanda...» dep Abaı atamyz aıtqandaı, «kókoraı shal­ǵyn, báısheshek, uzaryp, ósip, tol­ǵanda» búkil qazaq dala­sy kúm­bir-kúmbir kúı tókkeı, kók­tegi kún nur tókkeı, dombyrasyn qol­ǵa alǵaı, áýelete án sal­ǵaı­... «Darıǵa, dombyramdy ber­­shi maǵan, Janyma kelshi jarym, kelshi balam...» dep Muqa­ǵalı­­sha tolǵaıyq, «Naǵyz qazaq qa­zaq emes, naǵyz qazaq – dombyra!» dep Qadyrsha qaıyraıyq! Uly ult­tyń balasy, ulyqta Dom­by­rań­dy!

Zeberkúl Shardarbekova