Qostanaı qalasyndaǵy «Best.kz» týrıstik kompanııasynyń jetekshisi Gúlmıra Qapenovanyń Torǵaı óńirinen oralǵan beti eken. Sońǵy jyldary týrısterdiń Torǵaıǵa ańsary aýyp turady. О́ıtkeni jergilikti turǵyndar nemese sheteldikter bolsyn, daqpyrt shyqqan jerdi kórse de, kórmese de armanda júretin ádeti. Torǵaı óńirinde sońǵy jyldary tabylǵan geoglıfter tek ózimizdiń ǵana emes, jer júzindegi tanymdyq dúnıege qumar jandardy yntyqtyryp otyr.
Arheologtar men tarıhshy ǵalymdardyń da «bas aýrýyna» aınalǵan geoglıfter tek Amangeldi aýdanyndaǵy bir jerde ǵana emes, sol óńirdiń ár jerinen tabylǵan, ony kórem degen kisi birneshe kún Uly dalany armansyz aralaıtyn bolady. Onyń syrtynda qazaqstandyqtar úshin Torǵaı – tunyp turǵan tarıh. Jangeldın aýdanynyń ortalyǵy Torǵaı kentinde tórt-bes mýzeıdiń basyn qosqan tutas keshendi aralap, ár jádigerdiń tarıhyn tyńdaý úshin týrıske bir kún kerek. Kúni boıy aralaǵan mýzeı tanymdyǵymen eshkimdi de jalyqtyrmaıdy. Sonymen qatar Torǵaıdyń tabıǵat týrızmi de keremet deýge bolady. Ahmet Baıtursynovtyń týǵan jerindegi tuzdy kól men sol jerden atqylap jatqan 57 gradýs ystyq sý kóp aýrýlarǵa em. Alaıda oǵan qazir qoly jetkender ǵana barady. Sebebi Qostanaı men Torǵaıdyń arasy 7-8 saǵattyq jol bolsa, Aqkól aýdan ortalyǵynan 100 shaqyrymda jatyr. Bul eki arada tas jol da joq, kún jaýsa kólik turyp qalatyny taǵy bar.
– Biz Jangeldın aýdany ákimdigimen týrızmdi damytý úshin yntymaqtasa jumys isteý jóninde memorandýmǵa qol qoıdyq. Aýdanda eki týrıstik baǵyt boıynsha jumysty jandandyrýǵa kelistik. Biri – Aqkóldegi ystyq sý, balshyqpen emdelý, ekinshisi – mýzeıler kesheni. Ystyq sýdyń basyna barǵan jandar kóleńkeleıtin, demalatyn, tamaqtanatyn úı salsa onyń tıimdiligi birden artqaly tur. Sol jerdegi aýyl adamdaryna jumys ta bolady. Aýdan basshylary osy isti qolǵa alýǵa talaptanyp otyr eken. Al mýzeıler kesheni keremet. Biraq ol da jóndeý jumystaryn qajet etedi, ol aldaǵy ýaqyttyń enshisinde, – deıdi Gúlmıra Qapenova.
Qostanaı-Torǵaı óńiri halqymyzdyń Shoqan, Ybyraı, Ahmet, Mirjaqyp, Eldes, Ilııas sekildi kóptegen marqasqalaryn, rýhanı tirekterin bergen qunarly topyraq. Sondyqtan jastar, mektep oqýshylary sol tulǵalar týyp-ósken óńirdi aralap kórýge Qazaqstannyń ár shalǵaıynan jıi suranys jasaıdy. Jaqynda ǵana Astanadan bir top mektep oqýshylary Shoqannyń týǵan jeri Qusmurynǵa kelip qaıtty. Bul Shoqanmen de qymbat jáne tabıǵaty da tamasha jer. eki kún boıy Qusmuryn men Qostanaı qalasyn armansyz aralaǵan balalar óte rıza bolyp ketkenin aıtady týrıstik kompanııanyń mamandary.
Naýrzym qoryǵy sońǵy jyldary jergilikti týrızmniń nyshanyna aınaldy. Mamyr aıynda dalany qyzǵaldaq qaptaǵannan Naýrzymǵa suranǵandardyń qatary kóbeıedi. Dalanyń dúre tımegen dúrııa tabıǵaty úlkendi de, kishini de tańǵaldyrady. Tabıǵat aıasynda, seleýli dalada dastarqan jaıǵan da qyzyqtyń biri. Jaz aılarynda Naýrzymnyń qumynda jalańaıaq júrgen, myń jyldyq qaraǵaılardy qushaqtaý da onda barǵan týrıstiń kópke deıin esinen shyqpaıtyny anyq. Aýdan ortalyǵyndaǵy shathana týrısterdi qazaqtyń til úıirgen ulttyq taǵamymen tańǵaldyrady. Alaıda Naýrzymǵa da oblys ortalyǵynan 5-6 saǵat júrý kerek. Joldyń nasharlyǵy týrısterdi irkip qala beretini ókinishti.
– Oblys óńirinde jergilikti týrızm óte qarqyn alyp ketpese de mımyrt qozǵalyspen damyp keledi. Týrızmniń qarqyny tek logıstıkanyń jóndelýine ǵana táýeldi bolyp otyr. Qostanaıdyń qysy uzaq, aınaldyrǵan 3-4 aı jyly ýaqytty týrıster de, týrıstik fırma da tıimdi paıdalanyp qalǵysy keledi, – deıdi Gúlmıra Qapenova.
Qostanaı-Torǵaı óńirindegi týrızmniń taǵy bir keń taraıtyn túri sakraldy oryndar der edik. Kóptegen kıeli oryndarǵa jurtshylyq burynnan barady, zııarat etedi. Biraq olardyń aınalasynda dárethana, tamaqtanatyn, túneıtin oryndar atymen joq. Aldaǵy ýaqytta jergilikti atqarý organdary osyny eskerse, bul bir jaǵynan týrızmniń damýyna, adamdardyń ishki rýhanı tárbıesine de oń yqpal eter edi.
«Best.kz» týrıstik kompanııasynda jergilikti qysqy týrızmdi damytýǵa degen de talap bar. Qostanaı óńiriniń tabıǵaty qolaıly, qary mol bolsa da shańǵy týrızmi joqtyń qasy. Qys aılarynda saýyqtyrý týrızmi de suranyp turǵan sekildi. Munyń barlyǵy da aldymen týrızm túrlerin nasıhattaýǵa jáne oǵan qolaılylyq pen logıstıkany túzeýge baılanysty. Oblys óńirinde týrızmdi damytýǵa baǵyt pen nıet bar, tek ony júzege asyrýǵa ýaqyt tóreshi bolyp tur.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI