Astana: Bas prokýratýra ókili habarlaıdy

Jańaózen qalasyndaǵy jaǵdaı tu­raq­tala túskende dep bastady sózin aldyńǵy kúni Bas prokýratýrada ótken basqosýda osy quzyrly organnyń resmı ókili Nur­dáýlet Súıindikov 17-shi jeltoqsanda Mańǵystaý ob­ly­syn­da ornalasqan Shetpe temir jol beketinde bir top adam Mańǵyshylaq-Aq­tó­be baǵytyndaǵy №309 jo­laý­shylar poıy­zy­nyń jolyn bógedi. Po­ıyz ishinde 369 jolaýshy bolǵan. Olardyń jo­lyn bógegen adamdar toby Jańaózen qalasyndaǵy jappaı tártip­siz­dikter qatysýshylaryn qol­daý­ǵa shyqqandar eken. Bu­lardyń keleńsiz áreketinen temir jol qoz­ǵa­ly­synyń qa­lyp­ty jumysy buzylyp, 7 jolaýshy jáne 9 júk tasymaldaý poıyzdary toqtady. Bul da zań­syz­dyq edi. Olarǵa zańsyz áreket etip tártip buzyp jat­qan­da­ry eskertilgen. Bi­raq, prokýratýra qyz­met­ker­leri­n­iń zańdy túsindirýlerin qabyldamaǵan, sóı­tip polısııa qyzmetkerleriniń jáne jergilikti at­qarýshy or­gan­dardyń talaptaryna baǵyn­ba­ǵan aksııaǵa qaty­sý­shylar temir jol jelilerin bosatýdan bas tartqan. Sodan jergilikti bılik jáne quqyq qor­ǵaý or­gan­dary aqsaqaldar men kóp balaly analardy qatys­ty­ryp, zańsyz aksııalarǵa qatysýshylarmen quqyqqa qarsy áreket­ter­di toqtatý týraly uzaq kelissózder júr­gi­ze­di. Sonyń nátıjesinde jolda turǵan adam­dardyń kópshiligi óz erikterimen taraǵan. Biraq 50-ge jýyǵy máseleni beıbit jolmen sheshý jáne suhbatty basqa kez kelgen yń­ǵaı­ly orynda jalǵastyrý týraly kelisimge túbegeıli qarsy shyǵady. Aqyry jergilikti saǵat 20.00 shamasynda polısııa qyz­met­kerleri temir joldy bosatý jáne qyl­mys­tyq áreketterdiń jolyn kesý úshin tıisti sharalardy qoldanýǵa kóshedi. Alaıda, jaǵ­daıdy odan ári ýshyqtyrǵan bireýler polısııa qyzmetkerlerine belsendi qarsylyq kórsetip, júk poıyzynyń teplovozyn órtep, vagondarǵa janǵysh qospalary bar bótel­keler tastaǵan. Osy sátte vokzal mańyndaǵy alańnan taǵy 150-200 adam kelip, polısııa qyzmet­ker­lerin qorshaýǵa alyp, olar­dy taspen atqylap, janǵysh qospalary bar bótel­ke­lerdi laq­tyr­ǵan. Qoǵamdyq tártipti saq­taý úshin polısııa qyzmetkerlerin ákelgen avtobýs­tar­ǵa da tas pen janǵysh qospalary bar bótelkeler jaý­ǵan. Oǵan qosa memlekettik nómiri joq «ÝAZ» av­to­kóligi birneshe ret yz­ǵyta kelip, odan bel­gisiz tul­ǵa­lar quqyq qorǵaý or­gan­dary qyz­metkerlerine oq at­qan. Osy qarýly sha­býyldar saldarynan ishki ister organ­dary­nyń 5 qyz­met­keri ja­ra­qattanǵan. Mine, osyn­daı áreketter­den keıin baryp, ıaǵnı, buzaqy­lardyń qımyldary beıbit tur­ǵyndardyń já­ne polısııa qyzmetkerleriniń ómiri men densaýlyǵyna aıqyn qaýip tóndirip turǵanyn baıqaǵan polıseıler birneshe ret eskertý amaldarynan soń amalsyzdan qarý qoldanýǵa májbúr boldy,  deıdi N.Súıindikov. Sonda da bolsa quqyq qorǵaýshylar ta­rapynan oq atý, negizinen áýeli aspanǵa jáne buzaqylyq jasaýshy toptyń aıaqtaryna qaraı atylǵan eken. Sonyń sal­dary­nan zardap shekkenderdiń 12-siniń 8-i aıaqtarynan jaraqattanǵan jáne olardyń ishinen 5 adam medı­sı­nalyq kómek kórsetilgennen keıin úılerine qaı­taryl­ǵan da, 6-ýy aýrýhanaǵa jatqyzylyp, 1-ýi qaıtys bolǵan. Osy­laı­sha polısııa kúshimen buzaqylar vokzal ma­ńyn­daǵy temir joldardan jáne temir jol vok­zaly aldyndaǵy alańnan yǵystyrylǵan. Qazir Jańaózen men Shetpedegi jaǵdaı turaqtaldy, eldi-meken kóshelerinde qoǵam­dyq tártip, beket arqyly óte­tin poıyzdar­dyń qozǵalysy qalpyna keltirildi. Qu­qyq qor­ǵaý organdary qylmystyq áreketterge tos­qaýyl qoıý, zańdylyq pen quqyq tár­tibin qoldaý, azamat­tar­dyń quqyqtary men bostandyq­taryn qorǵaý úshin qa­jetti bar­lyq shara­lar­dy qabyldaýdy jalǵas­tyrýda. Birinshi vıse-premer О́.Shókeevtiń jetekshiligimen úki­met­­tik komıssııanyń, son­­­daı-aq Ishki ister mı­nıstri Q.Qa­symovtyń basshy­lyǵymen je­del-tergeý to­bynyń Ja­ńa­ózen qalasynda bol­ǵan jappaı tártip­siz­­dikter­diń barlyq mán-jaılaryn anyqtaý jónin­de­gi jumys jú­rýde. Olar oryn alǵan áleý­m­ettik-eko­no­mı­kalyq, gýmanı­tar­lyq já­ne basqa da má­se­le­lerdi shuǵyl sheshýge kiristi. Premer-mı­nıstrdiń birinshi oryn­ba­sary О́mirzaq Shó­keev Aq­taý­ǵa kele saly­sy­men áýejaıda ke­ńes ótkizip, jergilikti bılik ókilderimen ju­mys jos­paryn tal­qylap, alda turǵan maq­sat­tardy belgiledi. Is barysyn tıimdi uıym­das­tyrý úshin komıssııa birneshe toptarǵa bólindi. Olar­dyń ár­qaı­sysy bel­gilengen naq­ty ba­ǵyt boıyn­sha jumys isteýde. Ja­ńa­ózen qalasyna kelgen komıssııa mú­sheleri birinshi kezekte qı­raǵan ǵıma­rat­tardy aralap kórdi. 46 nysan to­lyqtaı nemese ishinara bú­lin­gen. Olar­dyń basym bóli­gi dúkender men saýda úı­leri. Aldaǵy ýa­qytta komıssııa keltirilgen shy­ǵyn­­dar­dyń kólemin anyqtaı­tyn bo­la­dy. Osyǵan oraı komıssııa jetekshisi О́mir­zaq Shó­keev barlyq azamattar halyq ara­syn­­daǵy tynyshtyq pen turaqty­lyq­tyń bas­ty qun­dylyq ekenin túsinýi qajet, dep atap ótti. * * * Keshe Jańaózen qalasyndaǵy jedel jaǵ­daı qalypty jáne quqyq qorǵaý organ­dary­nyń baqylaýynda tur, dep habarlady Bas prokýratýranyń resmı ókili. Jańaózen qa­la­synda jáne Shetpe kentinde ótken táýlik ishinde birde bir qylmys jasaý deregi tirkelmegen. Tek ótken ıaǵnı jeltoqsannyń 19-nan 20-na qaraǵan túni Jańaózen qalasynda tártip saǵatyn buzǵany úshin komendatýraǵa 3 adam jetkizilip, túsindirý júrgizgilennen keıin úılerine jiberilgen. Qarý, oq-dáriler, jarylǵysh zattar jáne urlanǵan zattardy tabý maqsatynda úıler­diń jer tóleleri men shatyrlaryn tekserý júrgizilýde. Búginde 90-nan asa úı tekserilip, olardyń keıbireýlerinen janǵysh qos­pa­sy bar kanıstrler, urlanǵan zattar ta­byl­ǵan. Jańaózen qalasyndaǵy jappaı tártip­siz­dikter nátıjesinde qaza bolǵandardyń naqty sany anyqtaldy, olar buryn habar­lan­ǵandaı, 14 adam. Olardyń jeke bastaryn anyqtaý jónindegi jumys aıaqtaldy. Resmı ókil jappaı qantógis týraly ósek­ter­diń eshqandaı negizi joq, anyq jalǵan aqparat ekendigin jáne arandatý maqsatynda taratylyp jatqanyn taǵy da atap ótemiz, dedi. Jańaózen qalasyndaǵy tótenshe jaǵ­daı rejimi kezinde quqyq qorǵaý organ­dary­nyń birde bir  ret qarý paıdalaný faktisine jol berilgen joq. Degenmen, birneshe qaı­ta­lanǵan tekserilmegen aqparatty jarııalaýdan bastartý jó­nin­degi prokýratýranyń ún­deýi­ne qaramas­tan, naqty málimettermen jáne memlekettik organdardyń resmı habar­lary­men qýat­­talmaǵan ártúrli aqparat­tar­dy ja­rııa­laý jalǵasýda. Máselen, bu­qara­lyq aq­parat quraldary Jańaózen qala­syn­da­ǵy jappaı tártipsizdikter barysynda In­gýshetııanyń turǵyny Janbolat Tan­gıev­tiń mert bolǵany týraly habarlaǵan. Alaı­da, júrgizilgen tekserý Janbolat Tangıev aman-saý jáne Aqtaý qalasynda ekendigin kór­setti. Bizdiń qyzmetker­ler­men kezdesý bary­synda ol Jańaózen qala­syndaǵy jappaı tártipsizdikterge qatys­paǵandyǵyn habar­la­dy. Osyndaı jalǵan aqparatty jarııalaý Tan­gıevtiń Ingýshetııada turatyn týǵan-týysqandary men jaqyndaryna úlken alańdaýshylyq týǵyz­dy, deıdi N. Súıindikov. Aleksandr TASBOLATOV.