Elordamyz Astana qalasynyń 20 jyldyǵy jáne «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń 40 jyldyq mereıtoıyna oraı Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıinde «Túrkistan jaýharlary» taqyrybynda kórmeniń saltanatty ashylýy ótti.
Kórmeniń ashylýynda QR Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Raıymqulova Aqtoty Rahmetollaqyzy, satırık aqyn Kópen Ámirbek, qoryq-mýzeı dırektory Ahmetjanov Nurbolat Qadyruly sóz sóılep izgi tilekterin bildirip, kórme jumysyna sáttilik tiledi.
«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń kóshpeli kórmesi 3 bóliminen toptastyrylǵan. Kórmeniń birinshi bólimi Túrkistan óńirinde ornalasqan tarıhı qalalar jaıynda toptastyrylǵan. Qazaqstannyń ortaǵasyrlyq tarıhynda, onyń ishinde Qazaq handyǵynyń memleketi bolyp qalyptasýy jáne damýy barysynda erekshe oryn alatyn tarıhı-geografııalyq aımaqtar bar. Sol aımaqtyń birine - Syrdyń orta aǵysy boıynda ornalasqan jáne HIII-HVI ǵasyrlardaǵy shyǵys jazba derekteriniń málimetteri boıynsha belgili bolǵan Túrkistan óńiri jatady. Túrkistan - túrki dúnıesiniń ejelden kele jatqan rýhanı, mádenı ortalyǵy. Atalmysh bólimde Shaýǵar-Shóıtóbe, Qaratóbe-Saýran, Iаsy-Kúltóbe, Eski Túrkistan jáne Han ordasyna júrgizilgen arheologııalyq qazbadan tabylǵan qola dáýir eskertkishteri, ortaǵasyrda keń etek jaıǵan keramıkadan quıylǵan quman-qumyra, ydystar, nýmızmatıkalyq materıaldar qamtylady.
Kórmeniń ekinshi bólimi áýlıelerdiń Sultany atanǵan Qoja Ahmet Iаsaýı murasyna arnaldy. Túrki halyqtarynyń qurmetpen taǵzym eter altyn besigi, qasıet pen kıe daryǵan mekeni. Orta Azııaǵa alǵash ıslam dinin asha kelgen Ysqaq bap, Ábdijálıl bap, Ábdireıim baptardyń Túrkistan tóńireginde toǵysqany da tegin bolmasa kerek. Munyń barlyǵy Maýlana Safı ad-dın Oryn Qoılaqynyń «Nasab-nama» qoljazbasynda egjeı-tegjeıli baıandalǵan. Atalǵan bólimde Qoja Ahmet Iаsaýıdiń artynda qalǵan baǵa jetpes muralary «Dıýanı hıkmet», «Rısollá dár adabı tarıqat», «Býstan ýl-mıhıbbın», «Nasabnama» shejiresi, Ámir Temirdiń pármenimen salynyp, basynan talaı syn saǵattardy ótkergen, kúmbezi kókpen talasqan, ısi túrki jurtynyń boıtumaryna aınalǵan Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi, ondaǵy HIV ǵasyrdan jetken túpnusqa kirpishteri, aspaly, aıdahar basty shyraǵdandary, Taıqazan, Laýha, Qaqpa esiginiń kóshirmeleri ekspozısııadan oryn alǵan.
Kórmeniń úshinshi bólimi Túrkistanda jerlengen tarıhı tulǵalar jaıynda syr shertedi. Túrkistan qalasy HVI ǵasyrdan bastap Esim hannyń tusynda Qazaq handyǵynyń astanasy bolyp jarııalandy. Onda qazaqtyń Jáńgir, Táýke, Bolat, Ábilmámbet, Abylaı sekildi ataqty handary bılik qurdy. Kıeli shaharda Qazaqtyń ataqty Jáńgir, Táýke, Bolat, Tursyn, Sámeke, Qaıyp, Seıit, Syǵaı, Baraq, Ábilmámbet, Abylaı, Ábilfeıiz, Toǵaı, Bókeı, Álıken syndy handary bılik qurdy. Osy kezeńde alashtyń ıgi jaqsylary urpaqtaryna Túrkistanǵa ózderin jerleýdi amanat etti. Sol kezeńnen bastap Túrkistan ısi qazaqtyń ulttyq panteonyna aınaldy. Atalmysh bólimde Túrkistanda jerlengen Esim, Táýke, Ábilmámbet, Abylaı, Ábilfeıiz, Baraq, Bókeı handardyń kúmis júzik betine túsken mórleri, handarǵa qatysty Reseı, Qytaı muraǵattarynan tabylǵan qujattar men hattardyń kóshirmeleri (mýlıajdary), sondaı-aq, Han Ordasynan arheologııalyq qazba kezinde tabylǵan qysh tabaqtar, qumyralar, qylysh, qanjar jádigerleri ekspozısııada kórinis tapqan.
Tarıhı kórmeni Astanada uıymdastyrýdaǵy maqsat — Túrkistannyń tarıhı ornyn, onyń mádenı-rýhanı kelbetin ashyp kórsetý, tarıhı jádigerlerdi nasıhattaý, mádenı baılanysty keńeıtý, mýzeıler arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý jáne týrızm salasyn damytý bolyp tabylady. Kórme ústimizdegi jyldyń 1 qazanyna deıin Astana qalasy turǵyndary men qonaqtarynyń nazaryna usynylady.