Batys Qazaqstan oblysy Qaratóbe aýdanynyń Saraljyn aýyldyq okrýgine qarasty Sáýle atty shaǵyn aýylda qýanyshty oqıǵa boldy. Túrli oıyn quraldary ornatylǵan balalar alańqaıy ashylyp, birinshi synypqa baratyn oqýshylarǵa oqý quraldary tegin berildi. Osynaý ıgi sharalardy uıymdastyryp júrgen aýyldyń týmasy, belgili ólketanýshy Qaıyrjan Hasanovtyń urpaqtary.
О́mir boıy Qaratóbe óńiriniń tarıhyn qaǵazǵa túsirip, 100-den asa kitap shyǵarǵan Qaıyrjan Hasanov 1942 jyly dál osy aýylda dúnıege kelgen. Aýyldaǵy Jaqsybaı orta mektebinde 1926-1938 jyldary Qaıyrjan Hasanovtyń nemere aǵasy Tólegen Imanǵazıev muǵalim bolyp qyzmet etken. Qazaqtyń joǵary bilimdi alǵashqy muǵalimderiniń biri bolǵan Tólegen Imanǵazıev Qaratóbede 1918 jyly aqpanda ótken Batys Alashordanyń I sezine qatysqany úshin «halyq jaýy» atanyp, 1938 jyly Oral túrmesinde atylǵan eken. Sondyqtan Hasanovtar otbasy Sáýle aýylyn ejelden kindikjurt sanap, erekshe qamqoryna alyp júredi.
– Sáýle aýylyna sheksiz qurmetimiz ákemizden juqqan. 2013 jyly ákemizdiń usynysymen jergilikti resmı oryndardyń ruqsatyn alyp, mektep qabyrǵasyna Tólegen Imanǵazıevke eskertkish taqta ornattyq, – deıdi búginde ıtalııalyq «Eni» munaı-gaz kompanııasynyń Iraq bólimshesinde qyzmet etip júrgen Nurjan Qaıyrjanuly.
Jaqynda Nurjan Hasanov 1,6 mln teńge qarjy jumsap, Sáýle aýylyna balalar oınaıtyn alańqaı saldyrtty. Syrǵanaǵy, átkenshegi, taǵy basqa bólikteri bar oıyn alańqaıy – belgili «KSIL» fırmasynyń ónimi. Qazaqstan boıynsha resmı ókilderinen aldyn ala tapsyrys arqyly alynǵan oıyn jaraqtaryn fırmanyń Aqtóbe qalasyndaǵy mamandary arnaıy kelip, mektep pen balabaqsha aýlasyna ornatyp ketken.
– Balalar ǵana emes, bul oqıǵaǵa Sáýle aýylynyń barsha turǵyny balasha qýanypty. Aýyl azamattary aqtóbelik jumysshylarǵa kómektesip, «Bizdiń aýyl úshin, balalarymyz úshin jasalyp jatqan nárse, bizden qandaı járdem kerek» dep aınalshyqtaı beripti. Jumys barysynda kúnniń ystyǵynda shólin bassyn dep biri kóje, biri salqyn sýyn ákelip turypty. Tipti mal soıyp, qonaqasy bergender bar eken. Aqtóbeden kelgen mamandar Sáýle aýyly turǵyndarynyń uıymshyldyǵyna tánti bolypty, – dep kúledi Nurjan Qaıyrjanuly.
Qaladan qalyspaıtyn oıyn alańy bar Sáýle aýylynyń balalary jańa jabdyqtaryn qyzǵyshtaı qoryp, uqypty paıdalanyp júr.
Osy oıyn alańynyń ashylýyna Oral qalasynan Qaıyrjan Hasanovtyń jary Rysty Kákimqyzy, balalary Sábıt, Sátjan, Nurjan otbasylarymen arnaıy qatysty. Sol kúni sáýlelikter belgili ólketanýshy, qurmetti jýrnalıst, Qaratóbe aýdanynyń qurmetti azamaty, aqyn Qaıyrjan Hasanovtyń Qaratóbe aýdanynyń 90 jyldyq mereıtoıyna arnap jazǵan «Rýhanı jańarǵan Qaratóbe» atty kitabynyń tusaýkeserine kýá boldy. Qaıyrjan aǵamyzdyń ómirden óter aldynda daıyndap ketken sońǵy kitabynda óńir tarıhyna qatysty kóptegen tyń málimet bar.
О́lketanýshynyń urpaqtary 2018-2019 jańa oqý jyly qarsańynda, «Mektepke jol» baǵdarlamasy aıasynda «Birinshi synypqa syılyq» naýqanyn qoldap, Jaqsybaı negizgi orta mektebine bıyl birinshi synypqa baratyn oqýshylarǵa 20 túrli keńse zaty men oqý-quraly salynǵan rıýkzakty syıǵa tartty. Ár oqýshyǵa quny 8 500 teńge quraıtyn oqý-qural Oral qalasynan ákelindi.
Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda mesenattardyń týǵan jerine kómektesý bastamasyn qoldaǵan Nurjan Hasanov mundaı qaıyrymdylyq is bolashaqta da jalǵasatynyn aıtyp otyr.
Qaıyrjan aǵamyz ómirden erte ketkenimen, sońynda salıqaly urpaq qaldy. Bir uly Ǵabıt Hasanov – fılologııa ǵylymdarynyń doktory, Mahambet О́temisuly atyndaǵy BQMÝ-da shákirt tárbıelep júr. Taǵy bir uly Erjan jaqynda Qaratóbe aýdanynyń 90 jyldyq toıyna oraı aýdan shekarasyna kireberiske quny 3 mln 200 myń teńgeni quraıtyn úlken qaqpa ornatyp, elge tartý jasady. Jaqsylyq jolynda qyzmet jasaǵan jaısań jigitter áke alaqany men ana sútimen daryǵan tektilik tamyryn úzbeýge tyrysyp júr.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan oblysy