Elbasy Joldaýy jaıly pikirler

Qundylyq kilti – kelisim men tatýlyq

Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qazan aıyndaǵy Joldaýy – qazaq kóshbasshysynyń kóregendigin kezekti ret kórsetti. Burynǵy Joldaý­larynda ol eldi ekonomıkalyq jáne saıası turǵydan jańǵyrtýǵa kúsh sal­ǵan bolsa, endi Qazaqstan aza­mat­­tarynyń turmys-ahýalyn art­tyrýdy kózdegen áleýmettik shara­lar jasaý turǵysyndaǵy maqsa­t­tar­dy belgilep otyr. Osynyń ózi­men Qazaqstannyń kóshbasshysy mem­lekettik saıasattaǵy eń basty kapıtal – adam ekendigine kózi jetken eko­no­mıkalyq jáne saıası jetilýdiń shyńy­nan kórinedi. Joldaýda atap kór­setilip, Úkimetke tapsyrma retinde beril­gen – bilim jáne densaýlyq saqtaý salasyn jetildirý, eńbekaqyny kóbeıtý, halyq tabysyn arttyrý, mem­lekettik qyzmet kórsetýlerdiń jaq­sarýy – mine, adam kapıtalyn ın­ves­tısııalaýǵa jasalǵan osy shara­lar­dyń bári qazaqstandyqtardyń ómir sa­pasynyń artýyna kepil bolary sóz­siz. Osylardyń bári meniń qandastarym, Qazaqstanda turatyn nemisterge de qatysty bolatyny meni qýantady. Sonymen birge Memleket basshysy Joldaýynyń oryndalýy ekonomıkalyq tetiktermen bekitilgeni, naqty josparlardyń belgilengeni jáne oryndalýyn qadaǵalaıtyn qajetti baqylaý júıesimen astasqanyn atap ótýge tıispin.  Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Germanııadaǵy elshisi bolǵandyqtan meni Joldaýdyń oryndalýynyń sharty eldegi basty qundylyq retinde baǵalanatyn beıbitshilik pen kelisim ekendigi de qýantady. Muny biz, germa­nııalyqtar jaqsy túsinemiz.  Prezıdenttiń Joldaýda kórsetken barlyq maqsaty oryndalyp, Qazaqstan halqynyń tabyspen órkendeı berýine tilektespin. 

Genrıh SERTIK,

Germanııanyń saıası qaıratkeri, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń elshisi

Qarapaıym halyq áleýeti basty nazarda

Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bıylǵy Joldaýynyń basymdyqtarymen úlken qyzyǵýshy­lyqpen tanysyp shyqtym. Osy oraıda, eń aldymen nazar aýdartqany – Jol­daýdyń azamattardyń turmys-tir­shiligine, ómirlik mańyzdy máselelerge jáne áleýmettik qorǵalýyna baǵdarlanýy boldy.  Meniń oıymsha, Joldaýdyń keı­bir tustary ózge elderde de kórinis taýyp jatsa quba-qup. Sonymen qatar Úkimet qyzmetiniń adamdy damytýǵa jáne qazaqstandyqtar­dyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalýy nazar aýdarýǵa turarlyq ári quptarlyq is.

Rasım MÝSABEKOV,

saıasattanýshy,  Ázerbaıjan parlamentiniń depýtaty

О́zekti áleýmettik saýaldarǵa naqty jaýap

Biz Qazaqstan halqy Assambleıasy­nyń barlyq etnostyń múddesin toǵystyr­ǵan, ultyn­a qaramastan azamattardyń quqyq­tary men bostandyqtaryn barynsha saqtaý­dy kóz­deıtin Qazaqstan saıası júıesiniń ma­ńyzdy elementine aınalǵanyn kórip otyrmyz.  QHA qyzmeti respýblıkadaǵy qoǵam­dyq-saıası turaqtylyqty qamtamasyz etýge jáne etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy memlekettik jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń ózara is-qımy­lynyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Son­dyqtan QHA-nyń Qazaqstan Prezı­denti Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaq­standyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýyna qatysty úndeýi – qısyndy qadam jáne onyń ulttyq saıasatty iske asyrýǵa belsendi qatysýynyń kórinisi. Joldaýda otbasy men jastar máselesi, tabys tabý deńgeıi, joldar men turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, shaǵyn bıznesti qoldaý, áleýmettik salany damytý, sot jáne quqyq qorǵaý júıelerin jań­ǵyrtý, aýyl sharýashylyǵy men ekologııa sııaqty ózekti máseleler qozǵalǵan. Osynyń bári kórsetilgen Joldaý qazaq­standyqtardyń ómir súrý sapasyn art­tyrýdyń jahandyq strategııasyn bil­diredi dep nyq senimmen aıtýǵa bolady. О́z kezeginde QHA málimdemesi san alýandylyqqa qaramastan turǵyndardyń qolda bar múmkindikti paıdalanýyna jáne eldi damýdyń jańa deńgeıine shyǵarý úshin shoǵyrlandyrýǵa daıyn ekenin bildiredi. QHA Keńesiniń 6 qazandaǵy úndeýinde atap ótilgendeı Qazaqstan Prezıdentiniń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý»  atty Qazaqstan halqyna Joldaýy qoǵamnyń ózekti áleýmettik saýaldaryna naqty jaýap boldy. Sondyqtan Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń jańa Joldaýdyń mindetterin tolyq qoldaý jáne olardy iske asyrý men túsindirýge belsendi qatysý, sondaı-aq barlyq qazaqstandyqtardy ulttyq ál-aýqatty memleket qurylysynyń maq­sattaryna qol jetkizý úshin jumylýǵa shaqyrýy erekshe mańyzǵa ıe.  Baýyrlas Qazaqstan halqynyń alǵa qoıylǵan mindetterdi tabysty iske asyrýyna tilektespin. О́zbekstannyń Qazaqstandaǵy jylynyń ashylýynda bizdiń kóshbasshymyz Shavkat Mırzııoev atap ótkendeı, «Búgin berekeli jáne jomart Qazaqstan jerinde biz ózimizdi týǵan úıde, armany men maqsaty ortaq tatý otbasynyń músheleri retinde sezinemiz». 

Komıl KALANOV,

Mırzo Ýlýgbek atyndaǵy О́zbekstan Ulttyq ýnıversıtetiniń professory

Týysqan Qazaq eliniń ıgilikteri bizdi qýantady

Qazaqstan egemendigin ja­rııa­laǵannan beri Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń bastamalarymen ekonomıka jáne basqa salalarda irgeli sharalardy júzege asyrdy. Sonyń arqasynda eldiń tur­mysy ońalyp, baqýattylyqqa qol jetkizdi. Nursultan Ábishuly osy jolǵy Joldaýynda mezgil tamy­rynyń búlkilin dóp basyp, jurt­tyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan, óńirdiń ilgeri basýyna yqpal etetin máselelerdi kóteripti.  Qazaqstannyń ekonomıkasy jo­ǵaryǵa satylaı kóterilip, retimen damyp keledi. 2050 jyly básekege qabiletti 30 eldiń qataryna qosylý maqsaty – ekonomıkanyń josparǵa saı júzege asyp jatqanynyń aıǵaǵy. Munda  Elbasynyń ekonomıkanyń qyr-syryn tereń bilgendigi basty ról oınap otyr.  Qazaqstan endi ekonomıka­ny ekstensıvti damytýdan ınten­sıv­ti damytýǵa kóshti. Taratyp aıt­qanda, burynǵydaı jaratylys baılyqtaryn, shıkizatty eksport­q­a shyǵarýǵa basymdyq bermeı, ja­ńa tehnologııalardy paıdalaný­ǵa, kerekti ónimderdi eldiń ózin­­de óndirýge, syrtqa daıyn zattardy shyǵarýǵa den qoıdy. Joldaýda osy jaǵdaılar da aıtylǵan. Úkimetke óńdeý ónerkásibi men shıkizattyq emes eksportty qoldaýǵa qarjy qarastyrý tapsyrylǵan. Al endi aýyl sharýashylyǵy óniminiń eksportyn 2022 jylǵa qaraı 2,5 ese kóbeıtý mindeti júktelgen. Bul aýyl sharýashylyǵy óniminiń ımportyn 2,5 ese azaıtý degendi bildiredi.  Joldaýdaǵy meniń kókeıi­me qonǵan jaıttardyń biri – «Nurly jol» jáne «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamalarynyń ekinshi tynysynyń ashylǵany. Birinshisi – kólik ınfraquryly­myn damytý, ekinshisi – kommýnaldyq jáne turǵyn úı sharýashylyǵy qu­rylysyn keńeıtý elge eń qajetti ózekti jumystar ekeni aıtpasa da túsinikti. Qyrǵyzda «Końshýný tandabaıt, Kýdaı koshot» degen maqal bar, Qudaı qosqan kórshi ári týysqan qazaq eliniń ıgilikteri bizdi qýantady.

Aıylchy SARYBAEV, 

Bishkek Ekonomıka jáne qarjy ınstıtýtynyń rektory, 

ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor