Keshe Astanadaǵy Ulttyq mýzeıde «Áıelderdiń aýyldyq aımaqtardy ornyqty damytýǵa qosqan úlesi» atty aýyl áıelderiniń I forýmy bolyp, oǵan Memlekettik hatshy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa tóraıymy Gúlshara Ábdiqalyqova qatysty.
Jıynǵa Parlament depýtattary, Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń vıse-prezıdenti E.Nelson, Eýropa qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy Astanadaǵy baǵdarlamalar keńsesi basshysynyń orynbasary D.Dıgol, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń músheleri, memlekettik organdar, halyqaralyq uıymdar, azamattyq qoǵam ókilderi qatysty.
О́ziniń quttyqtaý sózinde Gúlshara Ábdiqalyqova Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Aýyl – altyn besik, aýyldyń amandyǵy – eldiń amandyǵy» degen sózine toqtaldy. «Aýyl – halqymyzdyń birligi men biregeıliginiń, tarıhy men mádenıetiniń, el damýynyń qaınar kózi. Iаǵnı, aýyldy órkendetý memleketimizdi damytýdyń mańyzdy sharttarynyń biri bolyp sanalady», dedi Memlekettik hatshy.
G.Ábdiqalyqova Qazaqstanda 4 mıllıonǵa jýyq áıeldiń aýylda turatynyn atap ótti. Olar búginde memlekettik basqarý organdarynda keńinen ókilettik etýde. Aýdandyq máslıhat depýtattarynyń 512-si áıel, 5-eýi – aýdan ákimi, 348-i – aýyldyq okrýgter men kent ákimderi. Olar 60 myńdaı aýyl turǵynyn jumyspen qamtıtyn 40 myńnan astam sharýa qojalyǵyn jáne fermany basqarady. О́tken jyl qorytyndysy boıynsha jalpy quny 1,2 trıllıon teńgeniń azyq-túligi óndirildi. Búginde 1,5 myń áıel «Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý» baǵdarlamasy boıynsha óz bıznesin tabysty damytýda. Baǵdarlama aıasynda 6 210 áıel bıznesti bastaýdyń qyr-syryn oqyp-úırendi, jalpy quny 735 mıllıon teńge bolatyn 174 nesıe berildi.
Sondaı-aq forým aıasynda Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń vıse-prezıdenti Elızabet Nelsonmen kezdesti. Qazaqstan Respýblıkasy men Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń ornaǵanyna 25 jyldan asty. Osy ýaqyt aralyǵynda jalpy quny 7,5 mıllıard eýro bolatyn 246 joba qarjylandyryldy. 2017 jyly Keńeıtilgen seriktestik týraly negizdemelik kelisimniń merzimi uzartyldy.
Qazir elimizdegi 200 myń sharýa jáne fermerlik qojalyqtyń besten birin áıelder basqaryp otyr. Onyń ústine osyndaı jumystardy atqaratyn áıelderdiń sany arta túsýde.
Prezıdenttiń jyl saıynǵy Joldaýlarynda tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıynda ekonomıkanyń jańa draıveri bolýǵa tıisti agroónerkásip sektorynyń rólin kúsheıtýge úlken kóńil bólingen. Qazir respýblıkanyń aýyl-selolarynda Qazaqstan halqynyń 40,3 paıyzy turady, onyń jartysy áıelder jáne olardyń aýyldyq aýmaqtardy damytýdaǵy róli aıtarlyqtaı ekendigin sóılegen adamdardyń bári de atap ótti. Máselen, «Nur Otan» partııasynyń hatshysy Qanybek Jumashev óziniń sózinde ekonomıkalyq belsendi qaýymnyń 49 paıyzy áıelder ekendigin jáne olar Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna aıtarlyqtaı úles qosyp otyrǵanyn aıtty.
– Bizdiń partııamyzdyń saıası keńesinde áıelder úlesi – 31 paıyz. Al bastaýysh partııa uıymdaryndaǵy basshylardyń 33 paıyzyn áıelder qurap otyr. Sondaı-aq ortalyq apparattaǵy barlyq qyzmetkerlerdiń 43 paıyzy áıelder. Sondyqtan Elbasy partııasynyń negizgi tiregi áıelder jáne Prezıdenttiń eldiń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalarynyń oryndalýyna úles qosyp jatqan da solar dep aıta alamyz, – dedi ol.
Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń vıse-prezıdenti Elızabet Nelson Qazaqstanda iske asyp jatqan «Genderlik teńdik» jobasyna toqtaldy. Joba Qazaqstan ekonomıkasyn damytýǵa áıelderdiń belsene atsalysýyn kúsheıtýge baǵyttalǵan. Búgingi tańda áıelderdiń bastamasymen qolǵa alynǵan 2 myń mıkro-nesıeli jobaǵa 26 mlrd teńge nesıe berildi. Jalpy, EQQDB 4 jyldyń ishinde Qazaqstanda 1 mlrd AQSh dollarynyń jobalaryn nesıelendirýdi josparlap otyr. Sonyń 320 mln dollary búginge deıin berildi, dedi E.Nelson.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń orynbasary Erlan Nysanbaev óziniń sózinde mınıstrlik pen «QazAgro» holdıngi aýyl áıelderiniń kásipkerlikpen aınalysýyn arnaıy qoldap júrgenin tilge tıek etti. «Sońǵy bes jylda baǵasy 940 mlrd teńge bolatyn 68 myń nesıe berildi. Sonyń ishinde 137 mlrd teńgeniń 21 myń nesıesi áıelderge berildi», dedi ol.
Búgin forým óziniń jumysyn odan ári jalǵastyrady. Sonymen qatar aýyl áıelderine jarııalanǵan konkýrsqa sáıkes marapattar tapsyrylatyn bolady.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»