El ishi qoly qımyldaǵannyń aýzy da qımyldaıtyndyǵyn anyq ańǵaryp otyr. Dál qazir boıyndaǵy kúsh-qaıratyn aıamaı jumsap, belgili bir kásipti ıgersem deıtinderdiń aıy ońynan týyp turǵandyǵyn aıryqsha qadap aıtqan jón. Igiliktiń úıirilýine Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy da septigin tıgizýde.
Osy baǵdarlama aıasynda Esil aýdanynda halyqqa kórsetiletin qyzmet túrleri ýaqyt ótken saıyn kóbeıip keledi. Jergilikti kásipkerler memlekettik qoldaýdyń arqasynda dál qazir suranysqa ıe bolyp otyrǵan qyzmettiń alýan túrlerin ashyp, uıymdastyrýda. Máselen, aýdan turǵyny Gúlmıra Isahanovada ynta bolǵanymen, qarajattyń joqtyǵynan amalsyz daǵdaryp júrgen jandardyń biri edi. Negizgi maqsaty – qoǵamdyq tamaqtandyrý ornyn uıymdastyrý bolatyn. Jigerli jan burynnan ózine tanys bul isti urshyqsha úıirip áketti. Aldynan aq jol ashylýyna jeńildetilgen nesıeniń násip bolǵandyǵyn aıtady. Baǵdarlama arqyly 2 mıllıon 200 myń teńge nesıe qarajatyn alǵan. Bul nesıeni bar bolǵany 6 paıyzdyq ústememen bes jyl ishinde qaıtarmaq. Oǵan múmkindigi de qaptal jetedi. Jumys aýqymyn keńeıtý úshin aldaǵy ýaqytta kishigirim meıramdar ótkizetin dámhana ashýdy mejelep otyr. Shynyn aıtqanda, shalǵaıdaǵy el qyzmettiń osy bir túrine zárý. Qazir ne kóp? Oıyn-toı kóp. Shaǵyn dámhanada týǵan kún deısiz be, qudalyq deısiz be, bárin ótkizýge bolady. Bir jaǵynan halyqqa da yńǵaıly.
– Qujattarymdy jınap, oblys ortalyǵyndaǵy jumyspen qamtý ortalyǵyna bardym. Kásibimdi bastaýǵa nesıe alǵandyǵym sebepshi boldy, – deıdi Gúlmıra Isahanova, – qazir elýge jýyq adamǵa shaqtalǵan tamaqtandyrý ornyn ashyp aldym. Aýdanǵa kelimdi-ketimdi kisi kóp. Jumysym da oılaǵanymdaı júrip jatyr.
El eńsesin kóterýge septigin tıgizip otyrǵan baǵdarlama arqyly óz isin bastaýǵa qulshynyp otyrǵan adamdar kómek ala alady. Ortalyq ta jumysyn ońtaılandyryp, nesıelendirý sharttaryn egjeı-tegjeıli túsindirip, qoldaý kórsetýde.
– Bıyl aýdanda 31 joba qarjylandyryldy. Isker adamdarǵa berilgen nesıeniń kólemi 115 mıllıon 300 myń teńgeni qurap otyr. Qazir aýyl turǵyndary mal ósirýge de yntaly. Bul baǵytta nesıe jeti jyl merzimge 6 paıyzdyq mólsherlememen beriledi. Kólemi – 4 mıllıon teńge. Bir aıta ketetin jaı, nesıeni óteý merziminiń úshten bir merzimi jeńildik ýaqyty bolyp tabylady. «Kásipker» baǵdarlamasy arqyly bes jylǵa 6 mıllıon teńge qarajat alýǵa bolady. Bul nesıe óz isin bastaǵanyna úsh jyldan aspaǵan kásipkerlerge beriledi, – deıdi aýdandyq halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń mamany Anna Shlegel.
Baǵdarlama boıynsha isine bereke úıirile bastaǵan talapty jannyń biri – Valerıı Balser. On saýsaǵynan óner tamǵan azamat eń birinshi dánekerleý aspabyn satyp alǵan. Aýyldyq jerde ne qat? Kúndelikti tirshilikke qajetti buıymdar. Istiń kózin tapqan kásipker jylý qurylǵylary men temir buıymdardy dánekerlep, jamap-jasqaı bastady. Tepken tasy órge domalaǵan soń aýylda aǵash sheberhanasyn, monsha, demalys nysandaryn salyp aldy. Tıynǵa tıyn qosylǵan soń kishkentaıdan bastaǵan isi ulǵaıyp, kóp-kórim qonaq úı de saldy. Birdi birge qurap, órisin keńeıtken ónerli jan qazir jol boıynda kólikke qyzmet etetin nysan salýda. Osynyń barlyǵy táýekeldiń arqasy.
– Men osymen besinshi ret nesıe alyp otyrmyn. Bul joly ulymmen birge bastadym. Balam qural-jabdyqtardy jóndeýmen aınalyssa, men qazir kólik jóndeý nysanynyń qurylysyn júrgizýdemin, – deıdi Valerıı Gerbertovıch, – nansańyzdar, óz isimdi 300 myń teńge nesıe alyp, dánekerleýden bastap edim. Kózin tapsa kásip isteýge ábden bolady eken. Eńsemizdi kótergen memlekettiń qamqorlyǵyna myń da bir alǵys.
Alǵa umtylǵandar ózine de, jalpaq elge de sharapatyn tıgizýde. Osy jumystyń bári joǵaryda biz sóz etken baǵdarlamanyń arqasynda.
Baıqal BAIÁDIL,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy, Esil aýdany