«Serpin» respýblıkalyq kásibı sheberlik baıqaýy ótti

Baıqaýdyń uıymdastyrý­shysy, Bilim jáne ǵylym mı­nıstrligi janyndaǵy «Bolon prosesi jáne akademııalyq ut­qyr­lyq ortalyǵy» tóraǵasy­nyń orynbasary Aıdos Muqa­taevtyń aıtýynsha, bul kúnderi «Serpin» áleýmettik jobasy boıynsha eli­mizdiń 9 oblysyndaǵy 26 jo­ǵary oqý orny men 33 teh­nıkalyq jáne kásiptik bilim be­rý kolledjinde 16 myńǵa jýyq stýdent bilim alýda. Byltyr al­ǵashqy túlekteri dıplom alyp, olar­dyń 60 paıy­zy sol bilim al­ǵan óńirlerinde jumysqa ornalasqan. 

− «Meni shyńdaǵan «Serpin» atty respýblıkalyq kásibı she­ber­lik baıqaýy úshinshi ret ótki­zilýde. Byltyr Soltústik Qazaq­stan oblysynda ótti. Baı­qaýǵa joǵary oqý oryndary men kol­ledjderdiń 3, 4-kýrs stý­dent­teri qatysty. Maqsat – óz salasynyń úzdikterin anyq­taý. Baıqaý sońynda qatysý­shylar ártúrli óndiristik kásiporyn­dar­ǵa jumysqa joldama alýy­na múmkindik bar. Baıqaýǵa óńir­degi kásiporyn ókilderi de sha­qyryldy, − deıdi A.Muqataev. 

Oblystyq bilim berý basqar­masy basshysynyń orynbasary Sáýle Álıaqparovanyń aıtýynsha árıne alǵashqy jyl­dary bul joba boıynsha peda­go­gıkalyq mamandyqtar ǵana oqy­tylǵan bolsa, qazir bul qa­tarǵa tehnıkalyq jáne aýyl sha­rýa­shylyǵy mamandyq­tary qosyldy. Sóıtip elimizdiń ár óńi­ri­nen kelgen stýdentter «Serpin» baǵdarlamasy arqy­ly eńbek naryǵyndaǵy sura­nys­qa ıe mamandyqtarǵa daıarlanýda. Iаǵnı stýdent jastar óndiristik-tehnıkalyq, kásiptik salalarǵa qaraı beıimdelýde. Qazir óńirdiń 8 kolledjinde 464 stýdent bilim alýda. Bıylǵy baı­qaýǵa Pavlodar, Shyǵys Qazaq­stan, Batys Qazaqstan, Sol­tús­tik Qazaqstan, Aqmola jáne Qara­ǵandy oblystarynan tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin kolledjderden 27 stýdent qatysty.

 Baıqaýdyń sharty boıynsha, stýdentter birinshi kezeńde óz­deriniń bilim deńgeılerin kór­set­se, ekinshi kezeńde kol­ledj­derde jáne jeke kásiporyndarǵa baryp, radıotehnıka, elektronıka, kó­lik jáne telekommýnıka­sııa, as­pazdyq, azyq-túlik ónimderi teh­nologııasy, aqparattyq júıe, mal­sharýshylyǵy ónimderin óndirý tehnologııasy salalary boıynsha tájirıbelik synaqtan ótti. 

Teorııalyq kezeń S.Toraı­ǵyrov atyndaǵy Pavlodar mem­lekettik ýnıversıtetinde ótse, praktıkalyq tájirıbe alańy agrarlyq-tehnıkalyq, bıznes, tehnologııa kolledjderinde, Aqtoǵaı aýdandyq agrarlyq kolledjinde jáne «Jańa qala» sharýa qojalyǵynda ótti. Stý­dentter tamaq ázirleý, malsharýa­shylyǵy ónimderin óndirý, aýyl­sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý, esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, tamaqtandyrý kásiporyndary óniminderiniń tehnologııasy jáne óndiristi uıymdastyrý», «Eko­logııa jáne tabıǵatty qor­ǵaý qyz­meti», «Veterınarııa», «Aýyl­sharýashylyǵyn mehanıka­lan­dyrý» sııaqty salalardaǵy bilimin naqty jobalary arqyly kórsete bildi. 

Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kók­­she­­taý memlekettik ýnıver­sıteti­niń 4-kýrs stýdenti Áset Ibraev  «serpindikterdi» shyń­daı­tyn saıysqa qashyqtyqtan bilim berý júıesiniń qazirgi zamanǵa saı daǵdylanǵan nusqa­syn alyp kelipti. Keler jyldan bastap eli­mizdegi keıbir joǵary oqý oryn­dary qashyqtyqtan bilim berý júıesine kóshpek. Osy jańa­shyl­dyqqa serpindik stýdentter jańa jobalarymen úles qospaqshy. 

– Pavlodarǵa alǵashqyda, 2014 jyly 50 bala ǵana keldi. Olar­dyń qadamdary sátti bolyp, 2015 jyly 175 stýdent oqýǵa tússe, 2016 jyly – 185, 2017 jyly 200 bala qabyldandy. Túrkistan oblysynan − 258, Qyzylordadan − 209, Jambyldan − 32, Almaty oblysynan − 4, Mań­ǵystaý oblysynan 2 jas kel­di. Byltyr «Serpinmen» kelgen jastar­dyń alǵashqy legi oqý bitirip, 65 túlek qoldaryna dıp­lom aldy. Biraq, ókinishtisi, úsh jyldyń ishinde 40-taı stýdent túrli se­bep­ter boıynsha oqýlaryn so­ńy­na deıin jetkize almaı shy­ǵyp ke­tipti. Kásiptik jáne teh­nıka­lyq bilim berý bólimi ma­many Samal Obazovanyń aıtýyn­sha, oqý bitirgen «serpindik» jas­tar óńi­ri­mizdegi «Sút» AQ, «Saǵyp» JShS, Moıyldy shı­pa­jaıynda, bas­qa da jeke kásip­oryndar men bir­ne­she meıramhanada óz ma­man­dyq­­tary boıynsha eńbek etýde. Olar­­dyń arasynda bili­min jo­ǵarylatý maq­satynda ýnı­ver­sıtetke tús­kenderi de bar. 

Oblystyq jastar saıasatyn damytý basqarmasy janyndaǵy «Jastar bastamalaryn damytý ortalyǵynyń» málimetinshe, byltyr S.Toraıǵyrov atynda­ǵy memlekettik ýnıversıtette, Eýra­zııalyq ınnovasııalyq ýnıversıtetke jáne pedagogıkalyq ýnı­versıtetke ońtústik óńir­ler­den 400-deı stýdent túsken. 

Bir ókinishtisi, oblystyq bilim berý basqarmasynyń máli­metinshe, «Serpin» baǵdar­lamasy boıynsha 135 túlek oqý bitirgen. Biraq óńirde bilim alǵan 47 jas bıyl ózderi týyp-ósken aýyldaryna qaıta oralypty. Jastar tegin jataqhana, shákirtaqy, qysqy jazǵy kıim, qysqy jáne demalys kezinde úıge baryp-kelý úshin jolaqymen qamtamasyz etildi. Alaıda, jastardyń óz óńirlerine ketip qalýlaryna birden-bir sebep – baspana, úıdiń joqtyǵy. Pav­lodar bıznes kolledjiniń stý­denti Aıajan Sheriniń aıtýynsha, buryn jolaqysyna 11 myń teńge berilse, qazir bul qarjy 4 myń teńgege deıin tómendepti. Pav­lo­­dardan Shymkentke júre­tin po­ıyz bıletiniń quny – 6500 teńge.

Keler jyly 174 stýdent kol­ledj bitiredi. Sondyqtan qazir­den bastap bos jumys oryndary jármeńkeleri ótkizilip, mem­le­kettik mekemeler men ákimdik­terdiń jáne óndiris ókilderimen kelisisózder júrgizilýi qajet. 

Elbasy Nursultan Nazarbaev byltyr oblysqa kelgen saparynda «Serpin-2050» baǵdarlamasy boıynsha oqyp jatqan jas­tar­men kezdesken bolatyn. Sonda «Elimizdiń bolashaǵy – jas­tar­dyń qolynda. Men oqyǵan kez­de osy tektes jataqhanalar bol­ǵan joq. Sizderge qolaıly jaǵ­daı jasalǵan, oqyńyzdar» dep qoldap, jigerlendirgen edi. 

Iá, Elbasy usynǵan «Serpin-2050» baǵdarlamasy 2014 jyldan beri júzege asýda. Osy jyldar aralyǵynda ob­lysqa ońtústikten 1324 stýdent bilim alýǵa kelipti. Kásiptik jáne tehnıkalyq bilim berý kol­ledj­derine tórt jylda 610 stýdent qabyldanǵan. Bul kúnderi elimizdiń ár óńirinen kelgen stýdentter «Serpin» baǵdarlamasy arqyly eńbek naryǵyndaǵy suranysqa ıe mamandyqtarǵa daıarlanýda. Iаǵnı stýdent jastar óndiristik-tehnıkalyq, kásiptik salalarǵa qaraı beıimdelýde. 

Jalpy, «Serpin-2050» joba­­sy­nyń maqsaty – ońtústik oblys­tardyń jastaryna soltústik óńirlerdegi joǵary oqý oryndarynda bilim alýǵa, jumysqa or­nalasýǵa jaǵdaı jasaý, óńirde bos qa­lyp bara jatqan aýyldarǵa el qon­dyrý, ulttyń bolashaǵy, qa­zaq­­tyń demografııalyq ósim máse­­lesine basty nazar aýdartady. 

Farıda BYQAI,

«Egemen Qazaqstan» 

Pavlodar oblysy