• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 10 Qańtar, 2019

Búgin – qazaqtyń talantty jazýshysy Ilııas Esenberlınniń týǵan kúni

1123 ret
kórsetildi

104 jyl buryn áıgili «Kóshpendiler» trılogııasynyń avtory Ilııas Esenberlın dúnıege kelgen.

1915 jyly Aqmola oblysynda týǵan qazaq jazýshysy Qazaq taý-ken ınstıtýtyn bitirgen, Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Ol Qazaq memlekettik kórkem ádebıet baspasynyń redaktory, «Qazaqfılm» kınostýdııasynda ssenarıı redkollegııasynyń múshesi, 1967-71 jyldary «Jazýshy» baspasynyń dırektory, 1971 hyldan Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń ekinshi sekretary qyzmetterin atqarǵan. Soǵystan keıingi jyldarda fılarmonııany, «Jazýshy» baspasyn basqarady.

Ӏlııas Esenberlınniń alǵashqy shyǵarmalary 1940 jyly basyldy. Ol kórkem ádebıettiń kóp janrynda (poezııa, proza, dramatýrgııa, kınodramatýrgııa) jazdy. Ádebı tvorchestvosyn poezııadan bastady. 1945 jyly «Aısha», «Sultan» poemalaryn jazyp, 1960 jyldary proza janryna qalam tarta bastady.

«О́zen jaǵasynda», «Tolqıdy Esil», orys tilinde jazylǵan «Adam týraly án» atty povesteri jaryq kórdi. «Aıqas», «Qaterli ótkel», «Ǵashyqtar», «Qahar», «Altyn qus», tyń týraly «Kóleńkeńmen qorǵaı júr» romandary, «Kóshpendiler» trılogııasy, «Mahabbat meıramy», «Alystaǵy araldar», «Aqqý qustyń qýanyshy» romandary, shyǵarmalarynyń on tomdyq jınaǵy jarııalandy.

Jazýshynyń shyǵarmashylyǵyna Nursultan Nazarbaev oń baǵasyn berip,  «Ilııas Esenberlın – qazaq ádebıetiniń ǵana emes, qazaq halqy tarıhynyń tórinen alatyn dara tulǵa. Olaı deýimizdiń birneshe sebepteri bar. Qazaq handyǵynyń bostandyq pen táýelsizdik jolyndaǵy kúresi taqyrybyna qalam tartty. Qalam tartyp qana qoıǵan joq, óziniń epıkalyq qulashy, halyq ómiriniń san alýan qyryn keń qamtýy, qazaq tarıhynyń kemeńger kósemderiniń qaıtalańbas beınesin somdaýy jaǵynan ózge týyndylardan oq boıy alda turǵan talantty shyǵarmasy - «Kóshpendiler» tarıhı trılogııasyn dúnıege ákeldi» - dedi.

Sońǵy jańalyqtar