Elimizdiń jańa órkendeý dáýiri bastalǵan kezge deıin múgedekter men taǵdyr teperishine tap bolǵandar keıbir jaǵdaılarda qoǵamǵa eshqandaı paıda keltire almaıtyn masyl jandar retinde sanalyp kelgeni jasyryn emes. Búgingi qazaqstandyq qoǵamda mundaı ústirt, teris kózqarasqa túbegeıli tusaý salyndy deýge ábden bolady.
Múmkindigi shekteýli jandarǵa qatysty buǵan deıin qalyptasa bastaǵan kemshin kózqarastyń paıymdy jolǵa bet burýyna áser etken jaıt − olardyń ómirge degen qushtarlyǵy. Otanyna degen sheksiz súıispenshiligi. Eń bastysy, eliniń bir kádesine jarasam degen órshil maqsat-murattary deýge bolady. Ekinshiden, memleket tarapynan olardyń osyndaı órshil qadamdaryn qoldaýǵa qatysty qabyldanǵan baǵdarlamalar múmkindigi shekteýlilerdiń múmkindigin keńeıtýge, masyl jandar emes, asyl jandar atanýyna dańǵyl jol ashqany shyndyq.
Oıdy oı qozǵaıdy. Egemen elimizdiń arǵy-bergi kezeńindegi asa mańyzdy tarıhı oqıǵa – táýelsizdikke qol jetkizgen 1991 jyldyń 16 jeltoqsany bolǵany belgili. Sodan beri Memleket basshysy tarapynan elimizdiń ósip-órkendeýi men gúldenýine mol úles qosqan adamdarǵa memlekettik nagradalar tapsyrý rásimi ornyqty. Bul rásim Táýelsizdik kúnimen tuspa-tus kelip júr. Mundaı marapattar eń úzdikterge, kásibı turǵydan bıik belesti baǵyndyrǵan jáne qoǵam tarapynan moıyndalǵan tulǵalarǵa tapsyrylatyny da otandastarymyzǵa jaqsy málim. Aıtaıyn degenimiz, táýelsizdiktiń 27 jyldyq merekesi tusynda eli úshin aıryqsha qyzmet ete bilgen, otanshyldyqtyń jarqyn ónegesin kórsete bilgen tulǵalar elimizdiń eń joǵary nagradasy − «Qazaqstannyń Eńbek Eri» atandy. Olardyń biri − Aqtóbe qalasyndaǵy sal aýrýyna shaldyqqan azamattardy qoldaý ortalyǵy qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy Quralaı Báımenova. 34 jasynda avtokólik apaty saldarynan sal aýrýyna ushyraǵan Quralaı Bazarbaıqyzynyń budan keıingi ǵumyry – qıyndyqqa tótep bere bilý men ony jeńýdiń taptyrmas úlgisine aınaldy. El Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵyn tapsyrý sátinde onyń ómir qıyndyqtaryna moıymaı, taǵdyr taýqymetin tartqan adamdarǵa ólsheýsiz kómek kórsetip júrgenin atap ótkeni málim.
Búginde Quralaı Báımenovanyń múmkindigi shekteýli jandarǵa qoldaý kórsetý jónindegi jobalary respýblıkalyq aýqymda qoldaý taýyp keledi. Al erik-jigeri mol, rýhy asqaq qazaq qyzynyń ózi sekildi júzdegen, myńdaǵan múmkindigi shekteýli jannyń júregine ot jaqqany, juldyzyn jarqyratqany, shapaǵaty men meıirim-shýaǵyn tókkeni Memleket basshysy tarapynan baǵalanǵany qandaı ǵanıbet.
Bul oqıǵa elimizdegi myńdaǵan múgedek jáne múmkindigi shekteýli jandardyń erteńine degen senimi men úkilegen úmitin odan ári ornyqtyra tústi deýge tolyq negiz bar. Iá, búginde olardyń kádimgi on eki múshesi saý adamdardaı alańsyz eńbek etýi, otbasyn quryp, baqytty ǵumyr keshýi, uldaryn uıaǵa, qyzdaryn qııaǵa qondyryp, nemere súıýi qalypty qubylysqa aınalyp keledi.
Ata Zańymyzda atap kórsetilgendeı, izgilikti qoǵam qurýǵa aparatyn joldyń basy birlik bolyp qala bermek. Ata-babalarymyz «birlik bar jerde tirlik bar», «barlyq berekeniń bastaýy – birlik» degen ataly da bataly sózderdi tekten-tek aıtpasa kerek. Osy halyqtyq qaǵıdany alǵa ustaı otyryp, Quralaı «Biz – birgemiz!» atty asa aýqymdy áleýmettik jobany júzege asyrýǵa bastamashy bola bildi. «Eger meniń is-josparyma jergilikti atqarýshy bılik ókilderi men el-jurt, qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi qoldaý kórsetpese, bul joba basy bar da aıaǵy joq jartykesh kúıinde qalyp qoıar edi. Bir súısinerligi, bulaı bolmady. «Bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol» shyǵara bilýimizdiń arqasynda atap aıtýǵa turarlyqtaı tabystarǵa qol jetkize bildik» dep tolǵanady Q.Báımenova.
Sondaı-aq ol Elbasy Jarlyǵymen óńir basshysy bolyp taǵaıyndalǵandar biri bastaǵan áleýmettik jobany keıingisi jalǵastyryp, sabaqtastyryp alyp ketkenine udaıy rızashylyq sezimin bildirip júredi. Aıtalyq, Aqtóbe oblysynyń burynǵy ákimi Eleýsin Saǵyndyqov Q.Báımenovanyń usynys-jobasyna sáıkes respýblıkada tuńǵysh ret múgedekterge arnalǵan turǵyn úı salýdy iske asyrsa, óńirdiń búgingi basshysy Berdibek Saparbaev «Biz – birgemiz!» atty ortaq jobanyń aıasynda múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan ońaltý ortalyqtaryn ashýǵa, elimizde balamasy joq «Kúnshýaq» saýyqtyrý-ınklıýzıvti lageri men «Nektar» korreksııalyq balabaqshasyn qurýǵa septigin tıgizdi. Oblys aýmaǵynda áleýmettik qoldaý men kómekke zárý 27 myńdaı múgedek men múmkindigi shekteýli jandar bar. Sonyń eleýli bóligi Q.Báımenova jetekshilik etetin qoǵamdyq birlestiktiń esebinde turady. Atalǵan ortalyq tehnıkalyq-gıgıenalyq quraldar men protezdi-ortopedıalyq buıymdarmen jáne tıisti emdeý kabınetterimen qamtylǵan. О́mirde Q.Báımenova sekildi qaıyrymdylyq qaǵıdattaryn janynyń jalaýy, kóńiliniń qalaýy ete bilgen ózi sekildi múgedek jandarǵa janashyrlyqpen qoldaý kórsetip júrgen qoǵamdyq-áleýmettik qurylymdardyń jetekshileri jetkilikti. Olardyń qatarynda óńirde eńbekte úzdik jetistikteri arqyly el-jurttyń syı-qurmetine bólene bilgen Gúlmeıram Syrajaeva men Zınaıda Tóleýisheva jáne Vıktorııa Kvasha men Shahan Joldasbaevtyń esimderin ataı ketkenniń artyqshylyǵy joq.
Quralaı Báımenovanyń «Biz − birgemiz!» degen batyl da baıypty bastamasy men qoǵamǵa paıda keltire bilý jónindegi maqsatty oı-tujyrymyn olardyń bári de bir kisideı qoldaıtynyn sezinýdiń ózi bir mereı. Alǵa bıik maqsattar qoıa bilip, ony júzege asyrý jolynda úzdiksiz talpyný men eńbektený – adam boıyndaǵy asyl qasıetterdiń biri. Quralaı Bazarbaıqyzy osyndaı oı, jiger jáne maqsat tutastyǵyn boıyna jınaqtaı bilgen bıik parasat ıesi.
Sóz sońynda keıipkerimizdiń taǵy bir márttigi men janynyń jomarttyǵy jónindegi derekti oqyrmandar nazaryna usyna ketkendi jón kóremiz. Iаǵnı ol jergilikti bılik tarapynan ózine syıǵa berilgen kótergishteri bar arnaıy sheteldik sý jańa avtokólikti «Ǵajap» atty múgedek balalardyń qoǵamyna tartý etti. Erlikti eńselendire bilýge óz úlesin qosyp júrgen Quralaıdyń eńbegi – aıryqsha da ajarly, órshil de ónegeli eńbek. Ol Memleket basshysynyń qoldaýyn, ózine «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵy berilýin elimizdegi barsha múmkindigi shekteýli jandarǵa kórsetilgen qurmet pen qamqorlyq, aıaly alaqannyń jylýy dep túsinedi.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE