Batys Qazaqstan oblysynyń Syrym aýdanynda «Ata kásip – elge násip!» atty kásibı jáne áýesqoı ań aýlaýdan tuńǵysh ret aýdan birinshiligi ótti. Birinshilikti Syrym aýdandyq jastarmen jumys jónindegi resýrstyq ortalyǵy men «Syrym jastary» jastar qoǵamdyq birlestigi jáne jergilikti ańshylar jáne balyqshylar qoǵamdyq birlestigi uıymdastyrdy.
Ańshylar saıysy Bulan aýyldyq okrýgine qarasty Jambyl aýylynyń janyndaǵy Bulan toǵaıynda ótti. Toǵaı ishimen ótetin Bulan ózeniniń ústine ańshylar shatyry tigildi. Sharanyń saltanatty ashylý saltanatynda Syrym aýdandyq ańshylar jáne balyqshylar qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Maqsot Bısenǵalıev, aýdan ańshylarynyń aqsaqaly, kásibı ańshy, belgili aqyn Mahmet Qajıahmetov, Syrym aýdanynyń polısııa bólimi bastyǵynyń orynbasary Janbolat Myrzashev sóz sóıledi. Jarysqa zańdy ańshylyq myltyǵy jáne Syrym aýdany aýmaǵynda ań aýlaýǵa joldamasy ańshylar ǵana jiberildi.
- Qazir myltyǵy bar adamnyń bári ańshy bolyp ketti. Syrym aýdandyq ańshylar men balyqshylardyń qoǵamdyq birlestigi polısııa ınspektorlarymen birge reıd júrgizip, 2018 jyly aýdan aýmaǵynda zańsyz ań aýlaǵan 4 azamattyń ústinen hattama toltyrdy. Eskertý berilgeni qanshama. Búgingi shara arqyly biz zańnyń ústemdigin, tártipti, tabıǵatqa degen janashyrlyqty nasıhattaımyz, - deıdi Syrym aýdandyq ańshylar jáne balyqshylar qoǵamdyq birlestiginiń ókili Aqedil Nurmashev.
Saıys ańshy ıtterdiń ań aýlaýynan bastaldy. «Júırikke jel qamshy» atty tazylardyń júıriktigin synaıtyn kezeńde jympıtylyq Sábıt О́mirzaqovtyń Kókqutan atty tazysy qosqan nysanaǵa alty tazydan buryn jetip, jeńimpaz atandy. Kókqutannyń izin ala jetken óleńtilik Tólebı Qaıyrjanovtyń Suńqar atty tazysy ekinshi oryndy, ıtbegi Rústem Maǵzomovtyń Lashyny úshinshi oryndy ıelendi. Osylaısha boı qyzdyryp alǵan tazylar Jambyl aýylynyń irgesindegi qamysty saıda qoıannyń izine tústi. Sóıtip tazylardyń júıriktigi ǵana emes, ıisshildigi, iz kesý sheberligi de synaldy. Aıta keteıik, tazylarǵa qarly saıdy timiskilep shyǵý ońaı bolmady. Qatqan qardyń betimen qoıan qýamyn degen eki-úsh tazynyń tirsegin muz tilip ketti. Uıymdastyrýshylar jer jaǵdaıynyń qolaısyzdyǵyn eskerip, tazylar synaǵyn erte toqtatty.
- Tazy baptaýmen aınalysqanyma úsh jyldaı boldy. Lashyn atty qazaqy tazym oblystyq kórmelerge, saıystarǵa qatysyp, júldeli oryn ıelenip júr. Qazaq «It – jeti qazynanyń biri» dep tegin aıtpaǵan. Biraq qazir sol qazynadan aıyrylyp qalý qaýpi bar. О́ıtkeni, Qazaqstan aýmaǵynda taza qandy degen statýsqa ıe, resmı tirkelgen tazy az. Onyń ústine ıttiń bul tuqymyn Reseıdiń patenttep almaq nıeti bar. Qazir bizdiń Batys Qazaqstan oblysynda 100 shaqty tazy bar. Asyl tuqymdy osyndaı ıtterdi saqtap qalý, onyń taza tuqymyn kóbeıtý isine árbir qazaq aralassa, tilektes bolsa qandaı jaqsy. Tazy da – jylqy sekildi qazaqtyń bir qundylyǵy ǵoı, - deıdi tazy baptaýshy Rústem Maǵzomov.
Budan keıin myltyq asynyp, dúrbi ilip, shańǵymen biri toǵaı súzip, biri ózenniń qamysyn jaǵalap ketken keıbir ańshylar mejeli eki saǵattan keıin ortalyq núktege qanjyǵalaryn maılap qaıtty. Bul saıysta Sáken Sultangereev jeńimpaz atandy. Jympıtylyq ańshylar Mahmet Qajıahmetov, Erlan Shúkirov, Talǵat Jaqypov belsendiligi úshin marapattaldy. Salaýatty ómir saltyn ustanýda úlgi, tabıǵatty qorǵaýda bir kisideı janashyrlyq tanytyp júrgen jympıtylyq Erkin Shúrenov «Aqsaqal ańshy», al jetikóldik Esmurat Ádilet «Eń jas ańshy» atalymdaryna ıe boldy.
Túski úziliste qatysýshylar men saıystyń qonaqtary ańshylar shatyrynda jaıylǵan dala dastarhanynan dám tatty. Saıatshylyqtyń saltanaty, ańshylyqtyń qyzyǵy jaıly nebir áńgimeni osy dastarhannyń basynda otyryp ańshylardyń óz aýyzdarynan tyńdadyq.
Qazaqta «Myltyǵyńnyń kúmisin aıtpa, tıisin aıt!» degen jaqsy sóz bar. Ańshylar arasyndaǵy mergendikti anyqtaıtyn saıys dál osylaı ataldy. Bul jerde syrymdyq ańshylar kókke laqtyrǵan tárelkeni op-ońaı qaǵyp túsýmen boldy. Tipti, úsh múmkindikti múlt jibermegen 4 mergen taǵy da fınaldyq kezdesý jasap, jetikóldik Kıikbaı Qaıyrǵojın mergender saıysynyń jeńimpazy atandy.
Qatysýshylardy Syrym aýdandyq jastarmen jumys jónindegi resýrstyq ortalyǵynyń basshysy Nurtileý Bolat jáne «Syrym jastary» jastar qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Sáken Musa marapattady.
- Meniń ákem de ańshy bolǵan kisi edi. О́zim de bala kúnimnen myltyq alyp, ańǵa shyqtym. Ańshylyqtyń sharty – tabıǵatty búldirý, ańdy qurtý emes. Kerisinshe, ańshylar adam men tabıǵattyń arasyndaǵy elshige aınalýy kerek. Men zańdy ańshylyqtyń jaǵyndamyn. Basqa ańshylar da bul kásipke adaldyqpen, tazalyqpen kelse eken. Aýdandaǵy ańshylardyń tuńǵysh birinshiligi óte joǵary deńgeıde ótti. Aldaǵy ýaqytta mergendik dástúrdiń bir túri – sadaq tartý, jamby atý ónerinen de jarystar ótse deımin, - deıdi kásibı ańshy, aqyn Mahmet Qajıahmetov.
Ańshylar birinshiligi aldaǵy ýaqytta dástúrli sharaǵa aınalmaq.
Baýyrjan ShIRMEDINULY,
Qazbek QUTTYMURATULY,
Batys Qazaqstan oblysy