Densaýlyq salasy jańa capalyq deńgeıge kóterilýde

Densaýlyq salasy jańa capalyq deńgeıge kóterilýde

Juma, 23 qarasha 2012 7:05

Elbasymyz Nursultan Ábish­uly Nazarbaevtyń halyqqa Joldaýynda elimizdiń basty baılyǵy  – densaýlyq salasyna asa zor kóńil bólingeni barshamyzǵa belgili.Densaýlyq saqtaý salasyna ádet­tegideı erekshe nazar aýdarylady. Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi jyl sa­ıy­n keńeıip keledi. Ońtústik Qa­zaqstan oblysynda stasıonarlyq jáne stasıonar almastyrý kómekti qarjylandyrý bıýdjeti jyl sa­ıy­n ósýde. Máselen, 2012 jyly 22651,8 mln. teńgege jetti. Salys­tyrý úshin aıtsaq, 2009 jyly  13413,8 mln. teńge bolatyn.

Juma, 23 qarasha 2012 7:05

Elbasymyz Nursultan Ábish­uly Nazarbaevtyń halyqqa Joldaýynda elimizdiń basty baılyǵy  – densaýlyq salasyna asa zor kóńil bólingeni barshamyzǵa belgili.Densaýlyq saqtaý salasyna ádet­tegideı erekshe nazar aýdarylady. Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi jyl sa­ıy­n keńeıip keledi. Ońtústik Qa­zaqstan oblysynda stasıonarlyq jáne stasıonar almastyrý kómekti qarjylandyrý bıýdjeti jyl sa­ıy­n ósýde. Máselen, 2012 jyly 22651,8 mln. teńgege jetti. Salys­tyrý úshin aıtsaq, 2009 jyly  13413,8 mln. teńge bolatyn. Búgingi tańda medısına uıym­darynyń barlyq is-sharalary den­saýlyq saqtaý salasyn damytýdyń 2011-2015 jyldarǵa arnalǵan «Salamatty Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylýda. Bul baǵdarlamada ult densaýlyǵyn nyǵaıtý maqsatyna jetýge baǵyttalǵan mindetter qo­ıylǵan. Memlekettik baǵdarlama densaýlyq saqtaý salasyn jańa sapalyq deńgeıge kóteretinine kó­zimiz jetip otyr.

Jalpy respýblıka deńgeıinde densaýlyq saqtaý salasynda bar­lyq negizgi kórsetkishterdiń oń úrdisi baıqalady. 2012 jylǵy 10 aıdyń qorytyndary boıynsha ana­lar ólim-jitimi 13 paıyz, ná­res­teler ólim-jitimi 7,2 paıyzǵa azaıyp, qan aınalymy júıesi, týberkýlez jáne ózge de áleýmettik mańyzdy aýrýlar boıynsha ólim-jitim, syrqattanýshylyq kórset­kishteriniń tómendeýi baıqalady.Elbasynyń tapsyrmasyna sáı­kes, Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesi Ońtústik Qazaqstan oblysynda da engizilýde. Bıyl úshin­shi jyl stasıonarlyq qyzme­tin jetildirýge arnalǵan keshendi ju­mystar júrgizilip keledi. Bir­yńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesiniń qaǵıdattaryn júzege asyrý stasıo­narlyq kómektiń naq­ty qajettiligin anyqtaýǵa, elimiz­diń barlyq jerle­rinde biryńǵaı tarıfterdi jáne halyqtyń me­dısınalyq kómekke qoljetim­di­ligin qamtamasyz etýge múmkindik berip otyr.Elimizdiń azamattary, ásirese, aýyl turǵyndary stasıonardy erkin tańdaý quqyǵyn paıdalanady. Olar óz erkimen oblystyq, respýblıkalyq deńgeılerdegi emdeý mekemelerin tańdap, tıisti kómek alyp jatyr.  Densaýlyq saq­taý mınıstrligi stasıonardy al­mastyrýshy jáne joǵary maman­dandyrylǵan medısınalyq kómek­ti damytýdy basym baǵyt retinde belgilegen.Eń bastysy – turǵyndar úshin josparly stasıonarlyq kómektiń qoljetimdiligi qamtamasyz etildi. Emdeýge jatqyzý bıýrosy portaly naýqasqa medısına uıymyn erkin tańdaýǵa múmkindik usynady. Sonymen qatar, josparly emdeýge jatqyzý kezinde kórsetiletin me­dısınalyq qyzmettiń qoljetim­diligin qamtamasyz etip keledi. Árı­ne, halyq jáne medısına qyz­metkerleri arasynda da áli de túsindirý aqparattyq-sarapta­ma­lyq nasıhattaý jumystaryn je­tildirý qajet. Basynda túsin­beýshilik paıda bolyp, biraz kem­shilikterge halyqtyń arasynda narazylyq bolǵany ras.Búginde naýqastardyń suranys­taryn neǵurlym tolyq qanaǵat­tandyrýǵa, resýrs únemdeıtin tehnologııalardy belsendi túrde damytýǵa múmkindik berilip otyr. Aýrýhanalar stasıonarlyq kómek kórsetkeni úshin aqyny buryn­ǵydaı tósek-oryn sanyna qaraı emes, kórsetilgen medısınalyq qyzmetter kólemine jáne naqty shyǵyndaryna sáıkes alyp otyr.Osynyń nátıjesinde  aqy tó­leý júıesi engizilip, erkin tańdaý quqyǵy arqyly naryqtyq qatynas qalyptastyrylyp, resýrstardy tı­imdi qoldanýy qamtamasyz etil­di. Bul dárigerlerdiń bilikti­lik­terin kóterýge yntasyn arttyrdy jáne medısına qyzmet­kerleriniń básekege qabilettiligin damytýǵa yqpal etkeni anyq.Sonymen qatar, lızıngtik tó­lemder arqyly ónim berýshilermen baǵasy 5 mln. teńgeden 50 mln. teńgege deıin negizgi quraldardy óz betterimen satyp alý qa­ras­tyrylyp, medısına uıymda­ry­nyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy kúsheıip keledi.Búgingi tańda emdeý mekemesi basshysynyń menedjment deńgeıi joǵary bolýy tıis. Qoldanysqa ozyq tehnologııalardy engizip, qyzmetker­lerdi tıisti eńbekaqy usyný arqyly yntalandyrýy talap etiledi.2011 jyldan bastap Densaýlyq saqtaý mınıstrligi resýrstardy tıimdi paıdalaný deńgeıin arttyrý maqsatynda «Búgin – sen úzdiksiń, erteń – barlyǵy» jobasyn bastap, is júzinde basqarý tehnologııalaryn berý úshin respýblıkanyń úzdik uıymdary anyqtalyp, da­ıyn­dyqtan ótkizdi. Jobaǵa barlyq deńgeıdegi 118 medısına uıymy qatysyp, olardyń 425 mamany kásiporyndardy tıimdi basqarý máseleleri jáne basqarýdyń zamanaýı tásilderi boıynsha oqy­tyldy. Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha 9 medısına uıymy jobanyń qatysýshylary bolsa, onyń ishinde oblystyq balalar aýrýhanasy bar. Jobanyń qaty­sýshy-uıymdaryna josparly jáne qarqyndy túrde menedjmentke oqytý arqyly zamanaýı mened­jmentti engizý jónindegi ozyq tájirıbeni ári qaraı óńirlerge taratý mindettelgen.Bul atalǵan jobanyń maqsaty – densaýlyq saqtaý menedjmentin jetildirý, medısına uıymdary jumysynyń tıimdiligin arttyrý arqyly halyq densaýlyǵyn saqtaý jáne qorǵaý. Sonymen qatar, syr­qattanýdyń aldyn alý jáne ómir jasyn uzartý bolyp tabylady.Oblystyq balalar aýrýha­na­synyń «Búgin – sen úzdiksiń, erteń – barlyǵy» jobasyna qatysýshy-uıym retinde tańdalǵany ınno­vasııalyq tehnologııalardy qolda­nyp, iske asyrý, mekemeni tıimdi basqarýyn engizýge múmkindik týǵyzdy. Osy jobanyń aıasynda 2012 jyldyń 30-31 qazan araly­ǵynda Astana qalasynda Densaý­lyq saqtaý mınıstrligi jáne Res­pýblıkalyq densaýlyq saqtaýdy damytý ortalyǵynyń uıymdas­tyrýymen «Menedjment salasyn­daǵy densaýlyq saqtaý júıesiniń áleýetin arttyrý: densaýlyq saq­taý menedjmentin damytýdyń jú­ıeli tásilderi» taqyrybymen II ha­lyqaralyq konferensııa ótkizildi.Munda medısına uıymdary­nyń ókilderi elimizdiń jáne shet­elderdiń úzdik medısına mekeme­lerimen jáne halyq densaýlyǵyn qadaǵalaý, jańa tehnologııalardy adam ıgiligine tıimdi qoldanýmen tanysty. Sonymen qatar, densaý­lyq saqtaý júıesin basqarýdaǵy qazirgi máseleler talqyǵa salyndy. Densaýlyq saqtaý mınıstri Salıdat Qaıyrbekovanyń halyq­aralyq standarttarǵa negizdelgen osy baǵyttaǵy saıasatyna medısına qyzmetkerleri tolyq qoldaý kórsetip otyr.2012 jyldan bastap respýblıkada onkologııalyq qyzmetti qar­jylandyrýy jergilikti jáne res­pýblıkalyq bıýdjet birge qosy­lyp, «jahandyq» qaǵıdaty boıynsha júzege asyrylýda. «Jahan­dyq» boıynsha qarjylandyrý elektrondyq tizimde tirkelgen pasıentke onyń baǵyty (emdelý satysy) boıynsha aqy tóleýdi kóz­deıdi. Ol onkodıspanserlerdiń aýrýdy erte anyqtaýǵa múddeliligin jáne 5 jyldyq ómir súrýdi uzar­týǵa arnalǵan halyqaralyq stan­darttarǵa sáıkes sapaly emdeýdi qamtamasyz etedi. Biryńǵaı ult­tyq densaýlyq saqtaý júıesin engizý onkologııalyq qyzmetti qar­jylandyrý 2009 jylmen salys­tyrǵanda 2,2 ese arttyrýǵa múm­kindik berdi.Qazirgi tańda aýyldyq densaý­lyq saqtaý júıesi eki kóz­den qar­jylandyrylýda. Memleket bas­shy­synyń saıasatyn iske asyrý sheńberinde Densaýlyq saqtaý mı­nıstrligi aýyldyq jerlerde medı­sınalyq qyzmettiń qoljetim­dili­gin qamtamasyz etý úshin qar­jylan­dyrý kózderin biriktirip, «jahan­dyq» bıýdjet qaǵıdaty bo­ıynsha qarjylandyrýdy usynyp otyr. Bul qadamdy aýyl tur­ǵyndaryna bastapqy medısına­lyq-sanıtar­lyq kómekti jaqsartý sharala­rynyń biri dep esepteýge bolady. Memlekettiń tegin medı­sınalyq kómeginiń kepildik kóle­miniń sheń­berinde jumsalatyn shy­ǵystary­nyń qurylymynda bas­tap­qy me­dısınalyq-sanıtarlyq kómekke basa mán berilip, 60 paıyz qarajat qarastyrylǵan. Al osydan biraz jyl buryn, qarajattyń basym bóligi stasıonarlyq kó­mekti tóleý­ge jumsalatyn, bastap­qy medı­sınalyq-sanıtarlyq kó­mekke 30 paıyz kóleminde qald­y­rylatyn.Densaýlyq saqtaý mınıstri   S.Qaıyrbekova aýyldyq densaý­lyq saqtaý júıesiniń qarjylan­dyrý týraly usynystary elimiz­diń medısına uıymdary arasynda jan-jaqty talqylanyp, medısına qoǵamdastyǵy arasynda belsendi qoldaý taýyp otyr. Bul sóz joq, medısına uıymdaryna josparlaý men basqarýda úlken erkindik berip, qyzmetteriniń tıimdiligin art­tyrýǵa jáne shyǵyndaryn qys­qartýǵa yntalandyrady. Bul óz kezeginde tósek qoryn ońtaı­lan­dyrýǵa, emdelýge jatqyzý qury­lymyn ózgertýge, kadr másele­lerin sheshýge, resýrstardy saq­taı­tyn jańa tehnologııalardy ıgerýge, profılaktıkalyq baǵytty keńeıtýge múmkindik beredi.Qazaqstandaǵy ekonomıkalyq ósý buryn toqmeıilsip kelgen má­selelerge basqasha qaraýǵa múm­kindik berýde. Otandyq medısına qarqyndy damyp, jańa bıikterdi baǵyndyra bastady. Biz munyń jaqsy mysalyn óz oblysymyz­daǵy ońdy ózgeristerden kórip otyrmyz. Elbasymyz “bizdiń eń basty baılyǵymyz – halqymyz­dyń aman saýlyǵy” degendi jıi aıtyp, Densaýlyq saqtaý mınıstr­ligine zaman talaptaryna saı tapsyrmalar belgilep berip keledi. Memleket basshysynyń árdaıym qoldaý kórsetýi respýblıkamyzda densaýlyq saqtaý salasynyń kók­jıegin keńeıtýde. Adam janynyń arashasysy dárigerler qaýymy osy senimge saı álemdik ozyq tá­jirıbelerdi erkin ıgerip jatyr.Ánýar MAIMAQOV,Ońtústik Qazaqstan oblystyq balalar aýrýhanasynyń bas dárigeri.ShYMKENT.