Dári-dármek baǵasy nazarda ustalady

Dári-dármek baǵasy jylyna eki ret tekseriledi

Jyl basynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qol qoıǵan «Qazaqstan Respýblı­kasy­nyń keıbir zańnamalyq aktilerine dárilik zattar men medı­sınalyq buıymdardyń aınalysy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańyn júzege asyrý maqsatynda jumystar júrgizilip jatyr. Sáýir aıynan bastap júzege asatyn zań boıynsha dári-dármektiń shekti baǵasyn jylyna eki márte, ıaǵnı qańtar jáne shilde aılarynda tekseretin bolady. Dárilerdiń shekti baǵasyn qalyptastyrý úshin ústeme baǵanyń mólsherin talqylaý maqsatynda 12 naýryzda «Ashyq NQA» portalynda Densaýlyq saqtaý mınıstrligi buıryǵynyń jobasy jarııalanǵan. Ereje jobasy ashyq derekter portalynda 19 naýryzǵa deıin talqylanady.

Farmasııa komıtetiniń tór­aıymy Lıýdmıla Bıýrabeko­va­nyń aıtýynsha, bólshek baǵa­lardyń ıkemdi regressıvti jú­ıesi ázirlenip qoıǵan. «Dári-dár­mekterdi bólshek saýdada ótkizýge arnalǵan ústeme baǵa  quny 500 teńgeden az dári-dármekter úshin 68%-dan bastalady. 100 myń teńgeden asatyn dári-dármekke qosylatyn ústeme baǵa 10%-ǵa deıin bolady. Al kóterme saýdada satý úshin ústeme baǵa kólemi 21-den 10 paıyzǵa deıin ózgeredi. Qazir bizde 8 myńǵa jýyq dárilik zat tirkelgen jáne búginge deıin dárilik zattardyń 5500-iniń ba­ǵasy belgilengen. Baǵany retteý erejelerin buzǵandarǵa sýbekt sanatyna qaraı 70 AEK-ten 1000 AEK-ke deıingi aıyppul nemese farmasevtıkalyq qyzmetke lısenzııanyń qoldanylýyn toqtata turý túrinde ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan. Búginde preparattardyń 10 pa­ıyz­y tirkeý kýáligi bolǵanyna qaramastan, elge ákelinip, satyl­maǵanyn anyqtadyq. Bul óndirý­shilermen tıisti jumysty júrgi­zemiz», dedi komıtet tóraıymy.

Eki aıda 1,1 mln resept jazyp berilgen

Elimizde dıspanserlik esepte turǵan pasıentterdi tegin dári-dármekpen qamtamasyz etý jumystary qańtar aıynan bastap júrip jatqanyn jet­kizgen Farmasııa komıteti tór­aıymynyń orynbasary Erjan Júnisov Biryńǵaı dıstrıbýsııa júıesi arqyly 45 nozologııa bo­ıyn­sha emdelýshiler tegin qamta­masyz etiletinin aıtty. «Qazirge deıin 25,4 mlrd teńgege dári-dármekter jóneltildi. Jyldyń alǵashqy eki aıynda 4,9 mlrd teń­ge somaǵa 1,1 mln resept jazyp berilgen. Onyń 4,5 mlrd teń­­gesine reseptiler qamtamasyz etildi», dedi E.Júnisov. 

Onyń aıtýynsha, medısına­lyq uıymdar 499 dári-dármekke qajettilik týraly málimdegen. Olarǵa 105,1 mlrd teńge somaǵa dári-dár­mekter satyp alynady. Al 2019 jylǵa Biryńǵaı dıstrıbýsııa júıesi arqyly satyp alý kezindegi únemdeý 19,6 mlrd teńgeni quraǵan. «Aldaǵy ýaqytta únemdelgen qarajat Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bıýdjettik komıssııasynyń qa­raýyna shyǵarylady. Bul qara­jatty tapshylyq anyqtalǵan jaǵdaıda dári-dármekterdi qo­symsha satyp alýǵa nemese me­dısınalyq uıymdardyń basqa da muqtajdyqtaryna bólý týraly másele qaralady», dep túsindirdi ko­mıtet basshysynyń orynbasary.

Sondaı-aq ol pasıentterdi tegin dári-dármekpen qamtamasyz etýdi turaqty monıtorıngileý úshin mınıstrlik halyqpen baılanysty kúsheıtkenin jetkizdi. Naqtyraq aıtqanda, pasıentterdi tegin dári-dármekpen qamtamasyz etý týraly ony alǵandyǵyn rastaıtyn SMS-habarlama jú­ıesi, sondaı-aq 1439 nómiri bo­ıynsha halyqty tegin dári-dár­mek­pen qamtamasyz etý máse­leleri boıynsha Biryńǵaı dıs­trıbıýtordyń baılanys orta­lyǵy iske qosylǵan.

Sapasyz dári-dármekter el naryǵyna jiberilmedi

L.Bıýrabekova jaqynda Qazaq­­stan EAEO elderiniń aýma­ǵynda alǵashqy medısı­nalyq qoldanýǵa arnalǵan dárilik preparattyń tirkeý kýáligin bergenin aıtty. Budan basqa, EAEO aıasynda Qazaqstan byltyr referenttik memleket re­tinde dárilik zattar saraptamasyn júrgizýge sheteldik jáne otandyq farmóndirýshilerden 23 ótinim qabyldaǵan. «2018 jy­ly barlyǵy 6,5 myńnan astam dárilik zattar men medı­­sınalyq buıymdardyń sarap­ta­masy júrgizildi, bul 2017 jylmen salystyrǵanda 18%-ǵa artyq. Júrgizilgen sarap­tamalardyń jalpy sanynan 3% (176) – tirkeýden bas tartty, ıaǵnı sapasyz dári-dár­mekter men medısınalyq buıym­dar Qazaq­stan naryǵyna jibe­rilmedi», dedi L.Bıýrabekova.

Onyń aıtýynsha, jyl saıyn Dárilik zattardy saraptaý ulttyq ortalyǵy elimizge ákelinetin já­ne shyǵarylatyn dárilik prepa­rattardyń qaýipsizdigi men sapasyna shamamen 63 myńǵa jýyq qorytyndy beredi. «2018 jyly bul sanat boıynsha bas tartý sany 1%-dy nemese 863 preparatty qurady», dedi ol.

Otandyq farmasevterge basymdyq berilmek

Jıyn kezinde komıtet basshysy dári-dármekterdiń janama áserlerin monıtorıngileý boıynsha da júrgizilip jatqan jumystarǵa toqtaldy. «О́tken jyly Qazaqstanda dárilik zat­tardyń janama áseri týraly 3200 habarlama, bıylǵy alǵashqy eki aıda 398 ótinish tirkeldi. Onyń ishinen keıbir medısınalyq preparattar ýaqyt­sha nemese tolyq aınalymnan alyndy», dedi L.Bıýrabekova.

Sondyqtan da otandyq far­ma­sevtıkalyq ónim óndirý­shilerge memleket tarapynan ınvestısııalyq kórsetilmek. «Jaqynda Biryńǵaı dıstrıbıýtor men otandyq taýar ón­dirýshiler arasynda 10 jylǵa deıingi merzimge kelisimshart jasaýǵa arnalǵan kezekti kon­kýrs­tyń qorytyndysy shyǵa­ryldy. Konkýrsqa 24 áleýetti ónim berýshi qatysty. Byltyr biz konkýrs nomenklatýrasyn bekitken bolatynbyz. Onda 3 myńǵa jýyq medısınalyq bu­ıymnyń ataýy bolatyn. Konkýrs qorytyndysy boıynsha 15 otandyq óndirýshi mańyzdy ınves­tısııalyq artyqshylyqqa ıe bolyp, aldaǵy 4 jyl boıy 2 668 medısınalyq buıym eldegi biryńǵaı dıstrıbıýter arqyly medısınalyq mekemelerge jetkiziletin bolady», dedi ol.

Maıgúl SULTAN,

«Egemen Qazaqstan»