«Bul týraly Almaty ákiminiń orynbasary Erlan Áýkenov qalanyń qoǵamdyq keńesi otyrysynda málim etti» dep habarlaıdy ákimshiliktiń baspasóz bólimi.
Qazir ákimdik kishi aınalma jolynyń qurylysymen aınalysýda, al úkimet – qala syrtyndaǵy Úlken Almaty aınalma avtojolynyń (BAKAD) qurylysyn qolǵa alýda. «Bıyl mamyrda BAKAD qurylysy bastalady. Bul asa iri joba, mınıstrliktiń iri kóliktik jobasy. Ol aınalma joly qala kóshelerindegi avtokólikti orta eseppen 12-15 paıyzǵa azaıtady. Qazir qalada kúnine 850 myń avtokólik júredi, bir BAKAD esebinen trafıkti 100 myńǵa qysqartýdy josparlap otyrmyz. Bul qazir Raıymbek pen Rysqulovpen júretin úlken júk kólikterine de qatysty, olar BAKAD-pen júretin bolady. Iıa, BAKAD aqyly bolady», – dep atap ótti Áýkenov.
Kishi kóliktik aınalma joly esebinen qalaǵa túsetin salmaqty 12% azaıtý kózdelgen. Qazir Almatyda ondaǵan jolaıryqtar salynǵan, BAKAD pen kishi aınalmany baılanystyratyn tórt radıaldy baǵyt túsetin bolady. Áýkenovtyń aıtýynsha, Almatydaǵy kólik reformasynyń nátıjesi retinde qalaǵy kirý aqyly bolýy tıis. «Búkil álemde barlyq kóliktik reformalardyń aqyrǵy nátıjesi qashan da qala kirýdi aqyly etýmen tynady. Barlyq qalalarda – Dýbaı, Barselona, Parıj, London, Madrıd bolsyn – bári osyǵan tirelip otyr. Qalaǵa kólikpen kirýdi shekteý máselesi. Odan basqa eshqandaı júıeli sheshimdi eshkim áli taba almady. Almatyǵa kirý aqyly bola ma? Menińshe, biz de túptiń túbinde osyǵan kelemiz. Bul qaladaǵy kólikti taǵy 30% azaıtýǵa múmkindik beretin mańyzdy shara. Almaty degenimiz – 850 myń avtokólik. Onyń 550 myńy Almatyda tirkelse, qalǵany kún saıyn qalaǵa syrttan kirip-shyǵatyn kólik. Qazirgi mindet – jol aıryqtaryn salý men joldardy uzartý. Úkimetten qoldaý taptyq, bólingen qarajattyń belgili bir bóligi jer telimderin satyp alýǵa jumsalýda. Aldaǵy eki-úsh jylda biz qalaǵa túsetin kóliktiń salmaǵyn keminde 30%-ǵa azaıtý máselesin sheshemiz», – dep qosty ol.
Buǵan deıin Almaty qalasy Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasyndaǵylar bul jóninde naqty tapsyrma bolmaǵandyqtan, megapolıske kirý jaqyn arada aqyly bola qoımaıtynyn aıtyp kelgen edi. Degenmen, ıdeıanyń ózi bılik ókilderine unaıtyny 2018 jyldyń sońynda belgili bolǵan. Olar bul ustanymyn «halyqaralyq tájirıbege negizdelgen mundaı tásil, kólik aǵynyn rettep, jeke kólikten túsýge septigin tıgizedi» dep túsindirip kelgen. Osyǵan deıin Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbektiń aıtýynsha, Almatyǵa aqyly kirý bolady. Almaty Ishki Ister Departamentinde ońtústik astanada 543 554 kólik quraly sanalyp otyr. Jylyna qalaǵa 200 myńdaı kólik kiredi dep anyqtalyp otyr. Aıta keter jaıt, Almatyǵa kirer joldy aqyly etý týraly ıdeıanyń týyndaǵanyna birneshe jyl bolǵan. Sońǵy usynystardyń biri Ál-Farabı, Dostyq, Rysqulov jáne Saın kósheleriniń boıymen ótken kólikterden málimet oqıtyn arkalar ornatý bolatyn. Alaıda bul joba talqylaýdan ári asqan joq edi. Usynystyń qoldaýǵa ıe bola salysymen júzege asatyny búgin belgili bolyp otyr.
Kiri beris joldardy aqyly jolǵa aınaldyrý máselesi Nur-Sultan qalasy úshin de ózekti.
Ákimdiktegiler daıyndap jatqan jobasyn 2019 jyldan bastap júzege asyrýdy josparlap otyr. Joba júzege assa, jumysqa baratyn tańǵy jáne qaıtatyn keshki ýaqytta Qorǵaljyń tas joly men Qosshy selosy, Qaraǵandy, Pavlodar, Qostanaı, Kókshetaý baǵyttary boıynsha qalaǵa kiretin avtokólik júrgizýshileri aqy tóleıtin bolady. Kirý aqysynyń qansha bolatyny belgisiz, jobany jetildirip jatqan sheneýnikter áli eseptemegen. Qazaqstandaǵy adam quqyqtary jónindegi halyqaralyq bıýro dırektorynyń orynbasary D.Djıvagonyń bul jobany «adam quqyn buzýǵa jasalǵan joba» degen synyna Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń ókilderi «aqyly kirýdi engizgennen azamattardyń quqyqtary men erkindikteri buzylmaıdy» dep jaýap berdi.
Bul jobany ázirlegen kezde London, Stokgolm, Sıngapýr, Bolonıa, Mılan sekildi álemdegi iri qalalardyń is – tájirıbesiniń alynǵanyn aıtty.
Gúlbarshyn SABAEVA,
«Eqemen Qazaqstan»
ALMATY