Azyq-túlik baǵasy nege negizsiz ósti?

Sondaı-aq qolda bar derekter atalǵan azyq-túlik túrleriniń baǵalaryn qalypty ustap turý, ony negizsiz ósirmeý jóninde 700-ge  tarta kelisimder men memorandýmdar jasalǵanyn kórsetedi. О́ńirdegi «Ánýar», «Dına» jáne «Sapa market» sekildi iri saýda jelileriniń ıeleri de mundaı mazmundaǵy memo­ran­dýmdarǵa qol qoıypty. Iаǵnı, ózara kelisimsharttardyń sheń­berin­de olar saýda-sattyq kezindegi úste­me baǵalardy 10 paıyzdan ári ósir­meýge ýaǵdalasty. Áıtse de qazirgi jaǵdaı kelisim talaptary oryndalmaı otyrǵanyn aıǵaqtaıdy. Sonda qaptaǵan memorandýmdardan ne úmit, ne qaıyr, nendeı paıda bar degen zańdy saýal týyndaıdy. Bul kóz aldaý ma, álde tutynýshylardyń aldynda arzan upaı jınaý ma?

Jerigilikti ónimderdiń baǵasy belgilengen mólsherden asyp túsý derekteri óńirdegi kommýnaldyq bazarlarda da tirkelýde. Mysaly sút, un, pııaz, kartop, sábiz jáne qy­ryq­qabat sekildi aýyl sharýashylyǵy ónim­deri ımporttyq taýarlar esebin­e kirmeıdi. Aqtóbe aımaǵynda bular­dyń qaı-qaısysy da jetkilikti túr­de óndiriledi. О́tken jyly oblys aýma­ǵyndaǵy dándi daqyldar egistigi kólemi ósip, josparlanǵan mólsherde astyq jınaldy. О́ńirdegi sút pen et ónimderin shyǵaratyn «Aıs» pen «Aktep» sekildi agroqurylymdardyń jetistikteri joǵary. Endeshe, sút pen un baǵalarynyń ósýine qandaı negiz bar? Jergilikti aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshiler birinshi kezekte óz ónimderi men óńirdiń ishki naryǵyn qamtamasyz etýge tıisti bolsa da naqty is-qımyl men nátıje ózgeshe bolyp otyrǵany qalaı?

Jýyrda Aqtóbe oblystyq más­lı­haty depýtattary men qoǵam­dyq keńes músheleri óńirdegi iri azyq-túlik saýda oryndary men kommý­naldyq naryqqa  tıisti monıtorıng júrgizip, nátıjesinde áleýmettik mańyzy joǵary, oblys turǵyndary kúndelikti tutynatyn azyq-túlik taýarlarynyń 19 túriniń baǵalary negizsiz óskenin anyqtady. Oblys orta­lyǵynda jergilikti ónimderdiń baǵ­asy aldyn ala belgilengen ólshem­di baǵa deńgeıinen asyp túsken. Bizge usynylǵan azyq-túlik ónimderiniń baǵasy basqa, al bazarlar men saýda núktelerindegi baǵa budan ózgeshe, ıaǵnı onyń mólsheri shekti baǵadan asyp ketken, deıdi Aqtóbe oblystyq máslıhatynyń depýtattary.

Aqtóbe oblystyq máslıhatynyń hatshysy Sanııa Qaldyǵulova munyń basty sebebi oblystyq kásipkerlik basqar­masy tarapynan tıisti baqy­laýdyń jetkiliksizdiginen dep esep­teıdi. Jergilikti atqarýshy organ­darǵa qoıǵan basty talaptardyń biri – áleýmettik máni men mańyzy joǵary azyq-túlik túrleriniń negizsiz ósýine jol bermeý. Mundaı jaǵdaıda baǵa qubylmalylyǵynyń úlkendi-kishili jaıttary baqylaýdan tys qalmaýy qajet. Sondyqtan da bul istiń barlyq tetikteri aıqyn túrde rettelýge tıis. Osy oraıda ókiletti organdar men maslıhat depýtattarynyń utymdy usynystary ári monıtorıngtik zertteý nátıjeleri Ulttyq ekonomıka mınıstrliginde qoldaý taýyp jatsa, bul turǵyndar men tutynýshylar úshin jasalǵan oń qadam bolar edi, dedi oblystyq maslıhattyń depýtaty Nurlan Saǵynalın.

 Qazirgi kezde aımaqta júrgizilgen tekseristerdiń nátıjesi Aqtóbeniń saýda núktelerindegi bólshek saýda baǵasy bıylǵy birinshi toqsanǵa belgilengen baǵa kóleminen asyp túskenin alǵa tartady. Bul keleńsiz kórinis Aqtóbe oblysy ákiminiń birin­shi orynbasary, tutyný nary­ǵyn­daǵy baǵany turaqtandyrý jónindegi shtabtyń bastyǵy Mavr Ab­dýllındi de selsoq, enjar qal­dyr­maǵanyn qalar edik. Onyń ta­rapynan azyq-túlik túrleri baǵa­laryna jan-jaqty, ári tereń monıto­rıngtik zertteýler men tekserýler júr­gizýdi uıymdastyrý isi qolǵa alyn­sa quba-qup. Sondaı-aq óńirde baǵa­ny turaqty ustap turý jónin­degi jumystar júıeli jolǵa qoıyl­ǵa­ny jón. Sonymen birge áleý­met­tik máni zor azyq-túlik túrleri­niń shekti baǵa­syn saqtamaǵan saýda sýbek­tileri ıelerine shara qoldanylýy qajet. 

Toq eterin aıtqanda, óńirdegi óki­letti organdar, onyń ishinde búgin­gi kóterilgen máselege oraı basty jaýap­kershilik arqalaıtyn oblys­­tyq kásipkerlik basqarmasy kún­de­likti tutynatyn azyq-túlik baǵa­laryn retteýge qatysty keshendi shara­­lardy júzege asyrsa, bul istiń nátı­jesi bolary anyq.

Aqtóbe