Memleket basshysy Q.Toqaev birinshi kezekte jeke bastama men erkin kásipkerlik ekonomıkany damytýdyń jáne elimizdiń ál-aýqatyn arttyrýdyń negizgi faktorlary ekenin atap kórsetti. Bul faktorlar búgingi otyrys taqyrybynyń «Kásipkerlikti damytý – el ekonomıkasyn jańǵyrtýdyń negizi» dep atalýyna túrtki bolǵanyn aıtty.
«Byltyrǵy jyl bizdiń bıznes úshin tabysty boldy. Naqty jumys isteıtin shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń sany 11 paıyzǵa kóbeıip, 1,3 mıllıonǵa jetti. Shaǵyn jáne orta bıznes óndiretin ónim kólemi 14 paıyzǵa artyp, 26,5 trıllıon teńgeni qurady. Ekonomıkadaǵy bul salanyń úlesi ótken jylǵy kórsetkish boıynsha 25,6 paıyzdan 28,3 paıyzǵa deıin ósti. Bul jaman kórsetkish emes. Qazaqstanda buryn óndirilmegen 500-den astam ónim túri shyǵaryla bastady. Eksporttyń taralym aýmaǵy keńeıýde, otandyq ónimder álemniń 120 eliniń naryǵyna jetkizilýde. Biraq jetistiktermen birge, birqatar sheshimin kútken másele de bar. Bul – iskerlik ahýal, taýarlardy ótkizý naryǵy, qarjylandyrýdyń qoljetimdiligi sııaqty máseleler», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezıdenti qolaıly iskerlik ortany, bızneske tıimdi qoldaý kórsetýdi jáne básekelestikti qorǵaýdy qamtamasyz etý jónindegi mindetterdi belgilep berdi. Tarata aıtar bolsaq, Q.Toqaev eń aldymen qolaıly bıznes-ortany qalyptastyrý qajettigine ekpin berdi. Osy oraıda Prezıdent: «Sońǵy jyldary bıznesti alańdatqan birqatar másele sheshildi. Salany baqylaý jáne qadaǵalaý tetikterin jetildirý boıynsha sharalar qabyldandy. Memlekettik organdardyń tekserýlerine qatysty jumystar retteldi», dedi.
Memleket basshysy ekinshi mindet retinde tıimdi bıznesti qoldaý kerektigin atady. Jekelegen ıgi bastamalardy jan-jaqty nasıhattaý, qoldaý memlekettik saıasattyń basymdyǵy bolyp kelgenin qozǵaǵan Q.Toqaev: «Elbasy sheshimi boıynsha qoljetimdi nesıelendirýdi qamtamasyz etý úshin 600 mlrd teńge bólindi. Bul «qarapaıym» taýarlardy óndirýdi uıymdastyrýdyń keremet múmkindigi», dedi.
Sondaı-aq Prezıdent: «Bizdiń zańnamada damyǵan elderdegideı salyqtyq nesıeler sııaqty keń taraǵan qural joq. Ony Salyq kodeksine engizý kerek dep esepteımin. Jańa kásiporyndar 3-5 jyl merzimge ınvestısııalyq salyq nesıelerine qol jetkizýi tıis. Bul bızneske naryqta ornyǵyp, ózin-ózi aqtaýǵa múmkindik beredi. Bıznesti damytýdyń úlken áleýeti otbasylyq kásipkerlik tájirıbesinde jatyr. Sarapshylardyń baǵalaýy boıynsha, eýropalyq kompanııalardyń 60%-yn urpaqtan-urpaqqa beriletin bızneske, ıaǵnı otbasylyq kásiporyndarǵa jatqyzýǵa bolady. Fınlıandııa, Germanııa, Fransııa, Japonııa, Ońtústik Koreıa, Shveısarııa sekildi elder – otbasylyq kásipkerliktiń kóshbasshylary. Úkimet «Atameken» UKP-men birlesip, osyndaı tájirıbeni bizdiń elimizde de ornyqtyrý máselesin oılastyrýy qajet», dedi. Budan bólek, Memleket basshysy 2025 jyly ekonomıkadaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin 35-40%-ǵa jetkizý mindetin alǵa qoıdy.
Úshinshi mindet retinde básekege qabilettilikti qorǵaý jáne damytý máselesi ataldy. Osy oraıda Prezıdent baǵalardyń negizsiz ósýine jol bermeý, ashyq básekelestikke kedergi keltirmeý qajettigine nazar aýdardy.
Budan keıin Memleket basshysy naryqty damytý isine mańyz berdi. «Otandyq bıznestiń ishki jáne syrtqy naryqtarǵa qoljetimdiligin keńeıtý jóninde sharalar qabyldaý qajet», degen Prezıdent jahandyq básekelestik jaǵdaıynda ishki naryqty qorǵaý da ózekti ekenin jetkizdi.
Sondaı-aq Q.Toqaev memleket pen bıznestiń keń aýqymdy áriptestigin ornyqtyrýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Onyń aıtýynsha memleket-jekemenshik áriptestiginiń áleýetin aıqyndaý qajet. О́tken jyldarda áleýmet nysandar – aýrýhanalar, balabaqshalar, mektepter salýda memleket-jekemenshik áriptestigi keńinen qoldanyldy.
Memlekettiń ekonomıkaǵa aralasýyn shekteý isi de Memleket basshysy tarapynan negizgi mindetterdiń biri retinde ataldy. «Memlekettiń ekonomıkaǵa qatysýyn shekteý qajet. Biz ekonomıkadaǵy memleket shekarasyn aıqyn anyqtaýymyz kerek. Qıyn kezeńde memleket árqashan ekonomıkalyq ósýdi qoldaý aýyrtpalyǵyn óz moınyna aldy. Úkimetke 1 qyrkúıekke deıin memlekettik kompanııalar úshin barlyq ruqsat etilgen qyzmet túrine tekserý júrgizýdi jáne olardy qysqartý jóninde usynystar engizýdi tapsyramyn. Sondaı-aq ekonomıkada jańa memlekettik kompanııalar qurýǵa moratorıı jarııalaımyn», degen Q.Toqaev ekonomıkanyń júıeli túrde básekege qabilettigin jeke kásipkerlik qalyptastyratynyn eske saldy.
Sonymen qatar Prezıdent otandyq kompanııalardyń qarjylyq turaqtylyǵyn arttyrý qajettigine de basymdyq berdi. Memleket basshysy qazirgi ýaqytta bankrottyq rásimderin óteıtin kásiporyndar sany 4 myńǵa deıin óskenin, olardyń qaryzy 4 trıllıon teńgeden asatynyn atap kórsetti. Prezıdent osy oraıda Úkimettiń EYDU elderiniń ozyq tájirıbesin paıdalana otyryp, bankrottyq týraly zańnyń jańa nusqasyn qabyldaý týraly máseleni qaraýy tıis ekenin sóz etti.
Otandyq kásipkerlerdiń Bıznes-daǵdylaryn jetildirý, quziretin arttyrý isi de basty mindetterdiń biri ekenin jetkizgen Prezıdent tehnologııalyq ózgerister men engizilgen ınnovasııalar ómir boıy jańa daǵdylardy úırenýdi talap etetinin qozǵady. «2025 jylǵa deıin Qazaqstannyń eńbek naryǵyna 2 mıllıondaı jas azamat kelip qosylady. Orta jáne joǵary bilimdi mamandarǵa suranys artady. Tómengi bilikti mamandar úshin jumys oryndary azaıady», dedi Q.Toqaev. Prezıdent, sondaı-aq tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa biliktilikti arttyrýǵa qatysty talaptardy kúsheıte túsetinin jetkizdi.
Sońynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń joǵary basshylyǵy otandyq bıznespen júıeli dıalog júrgizý úshin Ulttyq ınvestorlar keńesi turaqty jumys isteıtin alań bolýy tıis ekenin aıtyp, Úkimetke Keńes jumysynyń jańa formatyn bekitý jóninde jarlyq jobasyn ázirleýdi tapsyrdy.
Otyrysta «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov, «Alageum Electric» aksıonerlik qoǵamy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Erkebulan Ilııasov, «Textiline» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń atqarýshy dırektory Inna Apenko, «Gormolzavod» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Asen Jaqsylyqov, «Method» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Dagar Davletovter baıandama jasady.