Almatydaǵy temir jol kóliginiń ortalyq mýzeıi jáne Almaty mýzeıiniń birlesip uıymdastyrýymen kólik qyzmetkerleri kúnine arnalǵan aıryqsha kórme ashyldy. Alǵash 1901 jyly irgetasy qalanǵan qazaq temirjolynyń tarıhy tereńde jatyr. Naq osy jyly elimizdiń batysynda joltaban eni 1524 mm bolatyn alǵashqy temir jol salynyp, 1904 jyldyń qańtar aıynda Orynbor qalasynan Qazaly (Kýbek) stansasyna deıin alǵashqy poıyz jolǵa shyqty.
Elimiz úshin temirjol kóliginiń mańyzy óte zor. Qazaqstanda shoıynjol barlyq júk tasymaly aınalymynyń 68 paıyzyn, al jolaýshy tasymalynyń 32 paıyzyn qamtyp otyr. Kórshiles memlekettermen barlyǵy 16 temir jol toraby baılanystyratyn Qazaqstan temir jolynyń jalpy uzyndyǵy 15 myń shaqyrymnan asady. Osyndaı baı tarıhy bar aıtýly salanyń ótkeninen syr shertetin bes myńnan astam qundy jádiger mýzeı qabyrǵasyn kómkergen. «Qazaqstan temir joldarynyń tarıhy» atty elektrli kartada revolıýsııaǵa deıingi kezeńnen bastap qazirgi ýaqytqa deıingi temir joldyń qalaı salynǵany kórinis tapqan. Zaldyń qaq ortasynda «Dostyq», «Alashankoý» halyqaralyq jelisine, Turar Rysqulov pen Muhametjan Tynyshpaevqa arnalǵan tórt týrnıket ornalasqan. Budan bólek ekspozısııadan el aýmaǵyndaǵy temir jol beketteriniń ashylý barysynan habar beretin shoıshege, kilt, balǵa, relstik qosylys sııaqty buıymdardyń sandaǵan túrin kezdestirýge bolady.
– Murajaı ashylǵan kúnnen bastap 40 myńnan astam azamat munda bas suǵyp jádigerlermen tanysty. Mýzeıge tek qala turǵyndary, stýdentter men oqýshylar ǵana emes, sheteldik týrıster de kóp keledi. Sebebi temir jol tarıhy ótken kúnderdiń talaı kezeńderimen ózara sabaqtasyp jatyr. Elimizdiń temir jol kóliginiń rólin nasıhattaýdyń biregeı ortalyǵy sanalatyn bizdiń mýzeı tarıhqa qyzyǵýshylyq tanytatyn óz kelýshilerin qýana qarsy alady, – deıdi mýzeı dırektory Gúlnara Beısenqyzy.
Mýzeıde temirjolshylardyń birneshe býynyn qalyptastyrǵan Túrkistan-Sibir magıstraliniń qurylysyna sapar shektiretin jádigerler birden nazaryńdy aýdarady. «Jibek joly» zalynyń qabyrǵasynan Qazaqstannyń qalyptasýynyń ólketaný kórinisin, temir jol kóliginiń paıda bolýyn, ejelgi Jibek joly tarıhyn kezeń-kezeńimen kórýge bolady. Kúmisten kúptelgen zergerlik buıymdar, turmystyq qural-jabdyqtardyń jabyndyqtary, sırek kezdesetin fotosýretter temir jol tarıhyn tereńnen tanýǵa tartady.
ALMATY