О́tken ǵasyrdyń aıaǵynda qazaq tiliniń memlekettik til retindegi taǵdyry alańdaýly kúıde bolǵany bárimizge aıan. Sol bir óliara shaqta memlekettik tildiń keń etek jaıyp, qoldanylýy úshin ár salada túrli jobalar bastaý aldy. Qazaqstandyqtardyń qazaq tiline qoljetimdiligin arttyrýdy oılaǵan almatylyq baǵdarlamashy Evgenıı Chýrıkov 1999 jyly qazaq tiliniń elektrondy sózdigin jasaı bastaǵan bolatyn.
О́tken jıyrma jylda sozdik.kz jobasy keń aýdıtorııaǵa ıe bolyp, otandastarymyzdyń jıi paıdalanatyn sózdigine aınalyp úlgerdi. Qazirgi tańda saıt kúnine 50000 adam qoldanatyn elimizdegi jalǵyz sapaly elektrondy sózdik bolyp otyr. Saıtty jıi qoldanýshylardyń bir tarapy eresek jastaǵy adamdar bolsa, ásirese keńse qyzmetkerleri, memlekettik qyzmettegiler, endi bir jaǵy oqýshylar men stýdentter, til úıretý kýrstaryna qatysýshylar eken. Sózdikti paıdalanýshylar sany jyl saıyn 20 paıyzǵa ósip otyr. Aıta keterligi, bul kórsetkish qandaıda bir jarnamalyq ınvestısııasyz júzege asqan. Saıttyń SEO-optımızasııalyq kontenti jańaryp, jaqsaryp otyrǵandyqtan bolar, sózdik ǵalamtor jelisindegi eń ońtaıly aýdarma quraldarynyń birine aınaldy. Sózdik qorjynynda búginde 370 myń sóz ben sóz tirkesi bar. Mundaı aýqymdy jobanyń ilgerileýine avtordan bólek qazaq tiliniń etımologııasyn jaqsy biletin anonımdi mamandar jumys isteıdi. Budan bólek saıt jarnamamen de aınalysyp, odan túsetin aı saıynǵy ortasha kiris 2000-4000 dollardy quraıdy.
Evgenıı tek saıtty qurýmen ǵana shektelgen joq, ol komandasyndaǵy múddelesterimen birge iOS jáne Android-qa arnalǵan mobıldi qosymshalar oılap tapty, sondaı-aq messendjerden shyqpaı-aq sózdi aýdarýǵa múmkindik beretin Telegram-bot qurdy. Evgenıı mıllıondaǵan qazaqstandyq qoldanatyn sózdiktiń qoryn kúndelikti tolyqtyryp otyrady, sol arqyly memlekettik tildiń mártebesiniń asqaqtaýyna úlken úles qosýda.
Joba avtorynyń pikirinshe, onlaın-sózdik ǵalamtor naryǵyndaǵy mártebesin qazaq tili Google Translate tili bolǵan kúnniń ózinde joǵaltpaıdy. «Biz qazaqstandyq ǵalamtor naryǵynda qazaq tiliniń aýdarma jumysymen ónimdi eńbek etýdemiz. Sózdiktiń bir artyqshylyǵy, kirgen adamda qaı sóz qashan, qandaı kontekste qoldanylatynyn bilýge tańdaý bar ári salystyra alady. Sózdiktiń jańa nusqasyn daıyndap engizdik. Onda saıtty qoldanýshy jeke pikirin qaldyryp, tipti sózdik mazmunyna jańa sóz qosa alady. Aldaǵy ýaqytta kásibı orta qurýdy josparlap otyrmyz. Jáne qazaqsha sózderdiń aıtylýy men qazaqshadan aǵylshynshaǵa, aǵylshynnan qazaqshaǵa aýdarma baǵytyn engizsem degen oı bar», – dedi Evgenıı.
Jerlesteriniń saýatyn arttyrýǵa josparly túrde kirisý úshin týǵan jerge degen ystyq yqylas, Otan aldyndaǵy boryshty seziný azdyq etse kerek. Memlekettik tildi jańǵyrtý, sıfrlandyrý jáne alǵa jyljytýǵa bar erik-jigerin salý patrıotızmnen bólek bilim men bilikti qajet etedi. Bul sózimizge qyzmet babymen emes, óz erkimen hám óz qarjysyna qazaq tiliniń elektrondy sózdigin jasap, aıaqtan turǵyzǵan, 2018 jylǵy «100 jańa esim» jobasynyń jeńimpazy Evgenıı Chýrıkovtyń eleýli eńbegi kýá. Onyń qazaq tilin úırenýshilerge qolaıly baǵdarlama jasaýy, eń aldymen, memlekettik tilge qurmet hám ultqa kórsetken qurmet.