Qazylǵan kósheler qolaısyzdyq týdyrýda

Osy bir kóptiń kókeıindegi másele aıtylyp kele jatqaly da biraz boldy. Alaıda jergilikti bılik muny jer asty qubyrlarynyń tozǵanymen, sondyqtan da ony jańartyp turý kerek­tigimen túsindiredi. Bıyl da solaı. Ala jazdaı aptyǵyn baspaǵan jol­­­dardy qazý qurylysy áli de jal­ǵasýda. Bıyl da kósheler ja­byl­ǵan, joldar qazylǵan. Shahar­dyń bul máselesi turǵyndardy da tolǵandyrady. Degenmen Jambyl oblysy ákimdiginiń málimetinshe, gaz, sý jáne jylý júıesi bárin qosqanda 71 shaqyrym jer qazylypty. Onyń ishinde 37,5 shaqyrym kóshe gaz qubyry, 24 shaqyrym jylý júıesi jáne 10 shaqyrym kóshe sý júıesine tıesili.

«Bul rette elge qolaısyz jaǵdaı týyndaǵanyn jasyrýǵa bolmas. Biraq búginde qoldanystaǵy qubyrlardyń 80 paıyzynyń tozyǵy jetken. Bir anyǵy, eskirgen qubyrlardy jańart­pa­sa, onyń erteli-kesh jarylary anyq. Bul tusta bıýdjet búıirinen bólingen qarjy ózge óńirlerge qara­ǵan­da Jambyl oblysynda kóp. Soǵan saı negizgi qubyrlar jańaryp qal­maqshy. Aıta ketetin bir jaıt, osy ýaqytqa deıin mundaı kólemde jań­ǵyr­tý jumystary júrgizilmegen», deıdi Jambyl oblysy ákiminiń baspasóz hatshysy Nuradın Raqaı. Al jergi­likti turǵyndardyń kókeıin­de­­gi basty másele qury­lys­tyń qa­­shan aıaq­talatyndyǵy bolyp otyr. So­ny­men qatar Taraz qala­­lyq ákim­diginiń málimetinshe, qala aýma­ǵynda ınjenerlik-ınfra­qu­ry­­lym júıelerin qaıta jańǵyrtý jáne jóndeý aıasynda 5 iri jobanyń qurylys-montaj jumystary júr­gi­zilýde eken. Atap aıtsaq, «Nurly jol» ınfraqurylymdy damytýdyń mem­lekettik baǵdarlamasy aıasynda «Taraz­transenergo» kásipornynyń tap­syrysy boıynsha Sypataı batyr, Kósheneı, Qoıgeldi, Nıetqalıev, Qazybek bı, Aqqozıev, Aqqoshqar áýlıe, M.H. Dýlatı, Komratov, Qonaev kósheleri men Abaı, Jambyl,Tóle bı dańǵyldaryndaǵy M-2, M-4 jylý magıstraldaryn qaıta jańǵyrtý ju­mystary atqarylýda. Al «Qaz­Trans­Gaz Aımaq» AQ Jambyl óndiristik fılıaly qalanyń ortalyq bóliginiń 123 kóshesinde gaz taratý júıelerin jańǵyrtýdyń ekinshi kezeńiniń qu­ry­lys-montajdaryn júrgizýde. Kelesi kezekte «Sańyryq batyr kó­she­­sinen Sorokın kóshesine deıingi Baı­zaq batyr kóshesiniń boıynda sý taratqysh salý» jobasynyń qurylys-montaj jumystary júrip jatsa, sońǵysy «Y. Dúkenuly kóshesindegi Nasos beke­tinen bastap, Sańyryq batyr men Táýke han kósheleriniń boıymen RK-4 aralyqtaǵy eki sý júıesin qaıta jań­ǵyr­tý» jobasynyń qurylys-mon­taj­ jumystary atqa­ry­lý ústinde eken.

Degenmen tarazdyq turǵyndar jyl saıyn kóshelerdiń qazylyp, jol­dardyń jabylǵanynan yǵyr bolǵan. Qalada jaryq pen kógildir otyn berý toqtatylmaǵanymen, jaz kelse boldy ystyq sý maýsym boıy óshiriledi. Munyń bárin qubyr­lar­dyń tozǵanymen baılanystyryp otyrǵan jergilikti ákimdik endi kelesi jyldan bastap ystyq sý shahar turǵyndaryna jyl  boıy beri­le­tinin aıtady.

«Qurylys-mon­taj jumystary júrgiziletin kósheler tizimi áleýmettik jeli bet­te­rinde aldyn ala jarııalanǵan. Biraq kóshede júrgizilip jatqan qazý jumystaryna baılanysty tur­ǵyn­dardan búginde áleýmettik jeli bet­te­rinde shaǵymdar kóptep kelýde. Qazirgi tańda jer qazý jumystaryna ruqsat berý kórsetilmeýine baıla­nys­ty, kommýnaldyq qyzmet kór­se­tý­shi uıymdar jergilikti atqarýshy organ­dar­dyń kelisiminsiz qazý jumystaryn júrgizýde, zańdy jáne jeke tulǵalar ınjenerlik-kommýnıkasııalyq jeli­le­rine qosylýda. Bul máselemen kú­resý úshin qala turǵyndarynyń, qoǵam belsendileriniń atsalysyp, qo­ǵam­dyq baqylaýdy jan-jaqty uıym­­­dastyrý qajettigi týyndap otyr. Qo­­ǵamdyq baqylaýdy sol aýmaq­­tyń tur­ǵyndary júrgize alady. Endi­gi jerde qadaǵalaýshy mekemelermen qatar, turǵyndar da merdi­ger­den jumystyń sapasyn jáne onyń ýa­­qytynda oryndalýyn talap ete alady. Barlyq jer qazý jumystary ju­mys kestesine sáıkes qarasha aıy­na deıin júrgiziledi», deıdi Taraz qalasy áki­miniń orynbasary Beısenbek Janbosynov.

Endi Taraz qalasy kósheleriniń jol jabyndysyn qalpyna keltirý úlken máselelerdiń biri bolyp otyr. Alaıda qalalyq ákimdik bul baǵyt­ta barlyq kóshelerdi túgendeý ju­mys­tary atqarylǵanyn aıtty. Ná­tı­­jesinde jyl basynda kom­mý­naldyq menshikte uzyndyǵy 996 sha­qyrymdy quraıtyn 576 kóshe tir­kel­se, túgendeý nátıjesimen 1531 shaqyrymdy quraıtyn 1330 kóshe anyq­talǵan. Kóshe jabyndylaryn retteý úshin arnaıy úshjyldyq «Jol kartasy» da bekitilipti. «Kartaǵa sáı­kes birinshi kezekte mektepter, bala­baqshalar, densaýlyq saqtaý sııaq­ty áleýmettik mańyzy bar nysandar ornalasqan jáne qoǵamdyq kólik qaty­naıtyn, ınjenerlik júıelermen tolyǵymen qamtylǵan kósheler jón­de­­ledi. Bıýdjettik qarjylandyrý múm­­kindigine baılanysty qajetti ju­mystar kólemi taıaýdaǵy 3-5 jylǵa bó­li­nedi. Bul baǵdarlama sheńberinde áleýmettik mańyzy bar nysandarǵa barar joldarǵa qosymsha syrtqy ja­ryq­tandyrý jelilerin júrgizý jáne jaıaý júrginshiler joldaryn salý jos­parlanyp otyr. Bul baǵytta bıyl aǵym­daǵy jóndeý jumystaryna bıýdjetten 100 mln teńgege 22000 sharshy metrdi quraıtyn 86 kósheni qamtý kózdel­se, búgingi tańda onyń 8900 sharshy metrinde jumystar atqaryldy. Barlyq jumys bıyl shilde aıynda aıaqtalady», deıdi Beısenbek Jan­bo­synov.

Sonymen qatar qala ákimi oryn­ba­sa­rynyń aıtýynsha, 29 joba boıynsha uzyndyǵy 75 shaqyrymdy quraıtyn 148 kóshege quny 1,5 mlrd teńge bolatyn ortasha jóndeý jumystary júrgiziledi. Munda negizgi qamtylatyny – «Taıvan» jáne «Araı» turǵyn alqaptary. Budan bólek jergilikti bıýdjet esebinen 600 mln teńgege qalanyń kópqabatty turǵyn úıleri ornalasqan shaǵyn aýdandardaǵy jol jabyndylaryna aǵymdaǵy jóndeý jumystary júrgiziletin bolady. Sol sııaqty «Býryl A, B, V» turǵyn úı massıviniń 26 shaqyrymdy quraıtyn 50 kóshesine 260 mln teńgege shaǵyl tas tóseý jumystary bastalǵan. Ju­mystardy «Aıa servıs» JShS júrgizýde.

Jergilikti ákimdik bul ju­mys­tar­dyń báriniń de baqylaýda ekenin aıtýda. Alaıda jyl saıyn qala kóshe­lerindegi qubyrlardy jóndeý úshin kósheler qazylǵanda ony jabý máse­le­si keı jerlerde oıdaǵydaı bolmaı­tyn. Olaı deıtinimiz, qar nemese jaýyn jaýǵanda keı joldardyń ortasyna túsip ketetinin talaı kórgenbiz. Odan keıin ony qaıtadan jamap-jasqaý jumystary da ájeptáýir ýa­qytty alatyn. Jýyrda oblys ákimi Asqar Myrzahmetov qala kóshe­le­ri­niń jumysymen tanysqanda osy máselege nazar aýdardy. Ákim bos kómik­tiń ústine asfalt tóseı salý sııaqty salǵyrttyqtyń bolma­ýyn aıtqan. Iаǵnı áýeli qazylǵan, odan jamalǵan jerdiń kedir-budyry bol­ma­ýy tıis. Sondyqtan da jaýapty merdigerlermen kelisimshart jasas­qanda da dál osy tarmaqtyń qyzyl­men jazylǵanyn eskertken. Eger naqty jumysta nátıje bolmasa, onda merdigerlerge aıyppul salyna­dy. Endi Taraz kóshelerindegi qubyr aýystyrý maqsatynda qa­zyl­ǵan joldardyń sapaly jabylýy qanshalyqty deńgeıde durys atqa­rylatynyn ýaqyt kórsetedi. Tek jyl saıynǵy «jyr» kelesi jyly da qaıtalanbasyn deńiz. Al jer­gi­lik­ti ákimdiktiń málimetinshe, joldar­dy meılinshe sapaly jabýǵa pármen berilgen. Iаǵnı árbir merdiger ju­my­sy­na jaýap beredi.

Jambyl oblysy