Ataýly kómekti shyn muqtajdar alýy tıis

Ýchaskelik komıssııanyń anyqta­ýyn­sha, 929 azamattyń jaǵdaıy jaq­­sy bolyp shyqqan. Al 54 otbasy ta­bysyn jasyrypty, olardyń arasynan búginde 3-ýi 2 aı alyp qoıǵan qarjysyn qaıtarsa, 2 otbasyna qa­tysty másele sotta qaralýda eken. Al qalǵandary qaıtarý ústinde. Mı­­­nıstrlik tarapynan júrgizilgen anyq­­taý jumystarynyń nátıjesinde 316 otbasyna qarjy toqtatylǵan. Bul otbasylarǵa qatysty júrgizilgen taldaý jumystarynyń nátıjesinde 312 azamattyń 2019 jyldyń naýryz aıynda tólengen eńbekaqysynyń 10 paıyz mindetti zeınetaqy jarna­laryn jumys berýshi ýaqytynda aýdarmaǵany, 2 azamat alyp jatqan alımentin, taǵy 2 azamat zeınetaqy alatyn ata-enesin jasyrǵany anyq­talǵan. Bul – bir aýdandaǵy mysal. Jalpy elimizdegi mundaı keleń­siz­dikterden Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev habardar ekenin kú­ni keshe halyqqa joldaǵan Jol­daýy arqyly bildirdi. «Memleket muq­­taj jandarǵa kómek kórsetý úshin barlyq qajetti sharalardy qa­byldaýda. Alaıda, birqatar she­shim­der jan-jaqty saraptalmaı qabyldandy. Nátıjesinde bul pater­nalıstik pıǵyldyń aıtarlyqtaı artýyna ákep soqtyrdy. Sońǵy 5 jylda Qazaqstanda ataýly áleýmettik kómek alatyndar sany 77 myńnan 1,4 mıllıonnan astam adamǵa artqan. Áleýmettik kómekke bıýdjetten bóli­netin qarajat kólemi 2017 jyldan beri 17 ese kóbeıdi jáne odan da arta tústi. Basqasha aıtqanda, jumys iste­gisi kelmeıtin adamdar nemese áleý­mettik kómek alý úshin ózderiniń tabysyn jasyratyndar kóbeıdi», dedi Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev.

Osy arada aıta ketelik, aýdanda kóp balaly analar sany – 13628 bolsa, onyń 9857-iniń 18 jasqa tolmaǵan balalary bar. Kóp balaly analardyń 85 paıyzy, ıaǵnı 8268 otbasyndaǵy jıyntyq tabysy kedeıshilik shegine jetpeıtin az qamtamasyz etilgender sanatyna jatqyzylyp otyr. Onyń ishinde «Altyn alqa», «Kúmis alqa», «Batyr ana», I jáne II dárejeli «Ana dańqy» alqalarymen marapattalǵan kóp balaly analar sany – 5726.

Al endi ataýly áleýmettik kómek alý úshin sáýir-tamyz aıynda 21541 otbasy ótinish tapsyrypty. Aýyldyq ákimshilikter janynan qurylǵan ýchaskelik komıssııalar sáýir-tamyz aıynda ótinish tapsyrǵandardyń materıaldyq jaǵdaıyn tekserip, 14865 otbasyna muqtaj otbasy dep qorytyndy shyǵarǵan. Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, aýdannyń halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy muqtaj 14865 otbasynyń 13226-yna sáýir-shilde aıynda qarjy taǵaıyndaǵan. Ataýly áleýmettik kómekke óti­nish tapsyrǵan otbasylardyń 60 pa­ıyzy kóp balaly muǵalim, dári­ger, áskerı qyzmetshiler, bala baq­shadaǵy tárbıeshiler, medbıkeler eken. Eńbekaqylary otbasyndaǵy jan basyna shaqqanda kedeıshilik sheginen asqandyqtan, jumystan bosaý, erimen ajyrasý, jeke qosalqy sharýashylyqtan túsetin tabystaryn jasyrý, iri usaq maldaryn satý faktileri oryn alyp, halyqtyń nara­zylyǵy týyndaǵany jasyryn emes. Sondaı-aq aýdannyń demografııalyq ósimi joǵary. Mysaly, jyldan-jylǵa týý kórsetkishi joǵarylap, 8500-9 myń bala dúnıege kelýde.

Aýdandaǵy halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń dırektory D.Dı­nashovanyń habarlaýynsha, ataý­ly áleýmettik kómekti tıimdi paıdalanyp jatqan otbasylar da az emes. My­­saly, Qablanbek eldi mekeniniń turǵyny Zýhra Gýseınovaǵa AÁK-tiń shartty túrine 12 aıǵa 1 139 760 teńge qarjy taǵaıyndalyp, onyń 338 114 teńgesi berilgen. Alty balany tárbıelep otyrǵan jalǵyzilikti ana osy qarjynyń belgili bir bóligine kúrke taýyq jáne qaz satyp alyp, qus sharýashylyǵymen aınalysýda. Al 3 balasy bar, kúıeýi jaldamaly jumys isteıtin Saryaǵash qalasynyń turǵyny Aıtkúl Iskakova ataý­ly áleý­mettik kómek boıynsha al­ǵan qar­jyǵa «Dáýlet» saýda or­ta­ly­ǵy­nan oryn alyp, tamaqqa qo­satyn 46 túrli qospalardy satýmen aınaly­sýda eken. Oǵan AÁK-tiń shartty túrine 12 aıǵa 768 372 teńge qar­jy taǵaıyndalǵan. Aıyna 64031 teń­­geden tóleý josparlanyp, 3 aıǵa 173 757 qarjy berilipti. «Kóp bala­­ly analardy jumyspen qamtý má­selesi de basty nazarymyzda. Nátı­jeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan «Eń­bek» mem­lekettik baǵdarlamasy sheń­be­rinde 3604 ananyń otbasyndaǵy eń­bekke jaramdy, biraq jumyssyz júr­gen 5408-in jumyspen qamtý shara­sy­na qatystyrý josparlanǵan. Bıyl­dyń 8 aıynda 594 kóp balaly ana baǵdarlama aıasynda jumyspen qam­tyldy», deıdi halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń dırektory.

Aıta ketelik, aýdanda júrgizilgen áleýmettik kartaǵa sáıkes, mem­le­ket­­­­tik ataýly áleýmettik kómekke qa­­­­ty­satyn kóp balaly jáne az qam­ta­­­­masyz etilgen 6162 anaǵa qajetti 3,5 mlrd teńge respýblıkalyq bıýdjetten qarastyrylǵan. Qosymsha 8, 246 mln teńge qarjynyń qajettiligi týraly hat tıisti oryndarǵa usy­ny­lypty. Bıylǵa memlekettik ataýly áleý­mettik kómekke 4,9 mlrd teńge qa­­ra­lyp, qazirgi tańda onyń 4,1 mlrd teń­­­gesi ıgerilgen.

Túrkistan oblysy