BUU Bas Assambleıasy Qazaqstan bastamasymen qurylǵan Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldardyń halyqaralyq kúnininiń on jyldyǵyn joǵary deńgeıdegi resmı plenarlyq otyrys formatynda atap ótti. Bul týraly Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Otyrysty BUU Bas Assambleıasynyń tóraǵasy Marııa Fernanda Espınosa uıymdastyryp, oǵan BUU Bas Hatshysy Antonıý Gýterrısh qatysty. Arnaıy shaqyrylǵan qonaqtar retinde Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý sharty uıymynyń (IаSJTShU) Atqarýshy Hatshysy Lassına Zerbo jáne IаSJTShU-nyń burynǵy resmı ókili bolǵan shvesııalyq Annıka Týnborg sóz sóıledi.
Plenarlyq otyrysty ashqan M.Espınosa Qazaqstannyń jahandyq ıadrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy kóshbasshylyǵyn erekshe ataı otyryp, ıadrolyq synaqtardyń aýyr saldarynan áli de zardap shegýshilerge pikirlestigin bildirip ótti. «1991 jyly siz osy polıgondy jabý úshin batyl ári qajetti qadam jasadyńyz. Sodan beri siz ıadrolyq qarýsyzdanýdyń belsendi jaqtaýshysyna aınaldyńyz. Ortalyq Azııada ıadrolyq qarýdan azat aımaq qurýdy qoldaı otyryp, osy halyqaralyq kúndi bekitý týraly bastama kóterdińiz» - dedi ol.
BUU Bas Assambleıasynyń tóraǵasy, sonymen birge, álemniń búgingi tańda ıadrolyq qarýǵa ıe memleketter arasyndaǵy shıelenistiń óte qaýipti kezeńin bastan ótkerip jatqanyn jáne olardy tek dıalog arqyly ǵana sheshýge bolatynyn aıtty. Iаdrolyq qarýǵa shuǵyl túrde tyıym salý mańyzdylyǵyn aıta otyryp, M.Espınosa barlyq elderdi Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shartty ratıfıkasııalaǵan Qazaqstannyń úlgisin qaıtalaýǵa shaqyrdy.
BUU Bas Hatshysy A.Gýterrısh óz sózinde Semeı ıadrolyq polıgonyn japqan dál osy kún - 29 tamyz - Halyqaralyq kún retinde bekitýge arnaıy tańdalǵanyn eske saldy. «Bul halyqaralyq kúnniń qos maǵynaly maqsaty bar: birinshiden, ıadrolyq synaqtardyń qurbandaryna qurmet kórsetý bolsa, ekinshiden, mundaı synaqtardyń qorshaǵan ortaǵa jáne halyqaralyq qaýipsizdikke tónetin qaýpi týraly habardar bolý», - dep atap ótti BUU basshysy. Ol ıadrolyq synaqtarǵa jáne ıadrolyq qarýǵa zańdy túrde tyıym salýdy qamtamasyz etýdi jalpy moraldyq mindetke teńedi.
Lassına Zerbo Nursultan Nazarbaevtyń sol kezdegi úlken batyldyq pen basshylyqty qajet etetin tarıhı sheshimin aıshyqtaı otyryp, Qazaqstan halqyna jahandyq ıadrolyq qarýsyzdaný men taratpaýdy udaıy qoldaıtyndyqtary úshin alǵys aıtty.
IаSJTShU basshysynyń málimdeýinshe, este qalarlyq aıryqsha kúnniń jyl saıynǵy sholýlary ıadrolyq synaqtardyń adam densaýlyǵy men qorshaǵan ortaǵa apatty áserin álemniń esine jarqyn túrde túsirý qyzmetin atqaryp keledi. «Olar sondaı-aq, ıadrolyq synaqtar máselesiniń jahandyq kún tártibiniń aldyńǵy shebinde qaldyrýdaǵy Qazaqstannyń rólin aıshyqtaı túsedi», - dedi L.Zerbo.
Otyrystyń basqa qatysýshylary, solardyń ishinde bes kontınenttiń otyzdan astam eliniń turaqty ókilderi Qazaqstanǵa ıadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy jetekshi róli úshin alǵysyn bildire otyryp, bul máseleni halyqaralyq qoǵamdastyqtyń basty nazarynda únemi ustap turýdyń qaǵıdatty mańyzdylyǵyn atap ótti.
Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty О́kili Qaırat Omarov óz sózinde ıadrolyq qarýǵa túpkilikti tyıym salý jónindegi ujymdyq kúsh-jigerlerge qatysty syn-qaterler arta túskenin málimdedi. «Qazirgi geosaıası jaǵdaılardy baıqaı otyryp, biz ıadrolyq synaqtardyń jańa aınalymyna ákelýi múmkin ıadrolyq qarý jarysyn qaıta jańǵyrtý qaýpin sezinýdemiz», - dep Elshi atap ótti.
Q.Omarov múshe memleketterdi bastalǵan isterdi aıaqtaý jolynda kúsh-jigerlerin arttyrýǵa jáne biriktirýge shaqyrdy. Birinshiden, ol IаSJTSh-nyń kúshine enýi, ekinshiden, ıadrolyq qarýǵa tolyq tyıym salý jáne, úshinshi, ıadrolyq qarýsyz álem qurý týraly kelisimdi ázirleý jónindegi dıalogty erterek bastaý. Elshi ústimizdegi jyldyń 29 tamyzynda Qazaqstannyń Iаdrolyq qarýǵa tyıym salý týraly shartty ratıfıkasııalaý týraly qujatty BUU-ǵa tapsyrǵanyn eske salyp, osylaısha onyń ıadrolyq qarýsyz álemge berik ekendigin taǵy bir dáleldep ótti.