Býrabaı baýraıynda elimizdiń soltústiginde et óndirisi klasterin qurýǵa arnalǵan «Damýdyń jańa aımaǵy: Makınsk» atty bıznes-forým ótti.
Jıynǵa qatysqan Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev Makınsk qalasynyń qarqyndy damyp kele jatqanyn, óńirdegi ınvestorlarǵa barynsha qoldaý kórsetiletinin aıtty. «Makınsk qalasynda qus fabrıkasyn salý týraly sheshim qabyldanǵannan keıin óńir damýdyń jańa satysyna shyqty. Ortalyq Azııadaǵy iri qus fabrıkasy jyl saıyn mol qus etin óndirý arqyly óńirge 46 mlrd teńge ınvestısııa quıýǵa múmkindik berdi. Nátıjesinde 900-ge jýyq jumys orny ashylyp, aımaqtaǵy áleýmettiń aılyq jalaqysy 30-35%-ǵa artty», dedi E.Marjyqpaev.
Sondaı-aq oblys ákimi eldegi astyq pen et óniminiń tórtten bir bóligi elimizdiń soltústiginde óndiriletinin atap ótti. «О́ńirdegi taýar óndirýshiler tek aımaqtyń qajetin ótep qana qoımaı, jaqyn óńirlerdi de qamtyp otyr. Máselen et, sút, jumyrtqa, un, kartop syndy ónimderdi elordaǵa jıi jetkizip turamyz», dedi ol.
Budan ári óńirde mal sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe kóńil bólinip otyrǵany aıtyldy. Ákimniń aıtýynsha, búginde oblysta 43 et óndiretin kompanııa qurylyp jatyr. Bıyl Aýstralııadan, Chexııadan jáne Reseıden 6 myń múıizdi iri qara ákelingen. Sondaı-aq óńirde 5 myń tonna shoshqa etin óndiretin iri eksporttyq joba júzege asyrylýda. О́ńirdegi 4 iri qus fabrıkasy jyl saıyn 800 mln dana jumyrtqa óndiredi. Olardyń ónimine tek Qazaqstan ǵana emes, kórshiles elderden de suranys artyp otyr. Máselen, tanymal «Qazger-Qus» kompanııasy Aýǵanstan, Tájikstan syndy kóptegen elge ónimin tasymaldaıdy.
Jıynǵa qatysqan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Ermek Kósherbaev, Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Syrtqy ister mınıstrligine eksporttyń áleýetin arttyrýdy mindettegenin aıta kele, elorda aımaǵynda azyq-túlik beldeýin qurý jumystary óz deńgeıinde oryndalyp jatqanyn aıtty. «Búginde Aqmola oblysy qus etiniń ımportyn tolyq qamtamasyz etip otyr. Qazaqstan jylyna 3 myń tonna qus etin paıdalanady. Bul degenimiz syrttan kiretin taýar ımportyn azaıtady degen sóz», dedi vıse-mınıstr.
Sondaı-aq E.Kósherbaev ınvestısııa tartýda barlyq memlekettik organdar men bıznes salasy jumyla jumys isteýi tıis ekenin atap ótti. «Investısııa tartý jɵninde Syrtqy ister mınıstrligi, ulttyq kompanııalar jəne ɵzge de memlekettik organdar úlken jumys atqaryp jatyr. Biz 2018 jyly 24 mlrd dollar kɵleminde ınvestısııa tarttyq. Ony 5 jyl ishinde 34 mlrd dollarǵa jetkizýimiz kerek. Sol deńgeıge jetkende ony dekompozısııalaýymyz qajet. Qazir osy məselege qatysty quzyrly mekemelermen birlesip jumys istep jatyrmyz», dedi vıse-mınıstr.
Soltústik Qazaqstanda et klasterin qurý ıdeıasyn «Aitas KZ» AQ usynǵan. Oǵan 2018 jyly iske qosylǵan «Makınsk qus fabrıkasy» JShS negiz bolýǵa tıis. Bul qus fabrıkasy bıyldyń ózinde 50 myń tonna et óndirýdi josparlap otyr. Sondaı-aq aldaǵy 3-4 jylda óndiris kólemin 150 myń tonnaǵa jetkizbek.
Forým barysynda birlesip jumys isteý maqsatynda «Aitas KZ» AQ Aqmola oblysy ákimdigimen jáne Túrkııanyń «Cukurova» kompanııasymen 5 jylǵa arnalǵan memorandýmǵa qol qoıdy. «Bul memorandým biz úshin eń úlken jetistik. Aldaǵy 3 jylda Makınsk qalasyna 150 mln dollar ınvestısııa quıyp, et óndirisin 120 myń tonnaǵa deıin ulǵaıtamyz degen jospar bar. Memorandýmda tek bıznes qana emes, sondaı-aq onda áleýmettik mańyzdy máseleler de qarastyrylǵan. Iаǵnı shaǵyn jáne orta bızneske, bilim, mádenıet salalaryna qoldaý kórsetiledi, jańa jumys orny ashylady. 2 myńǵa jýyq jumys ornyn ashamyz dep josparlap otyrmyz», dedi «Aitas KZ» AQ bas dırektory Serik Tolyqpaev.
О́z kezeginde sóz alǵan Túrkııanyń «Cukurova» kompanııalar tobynyń bas dırektory Isa Doganly jobany júzege asyrý 4 kezeńnen turatynyn atap ótti. «Aldaǵy 5 jylda Makınsk qalasymen birlesip jumys isteýge kelistik. Bul joba 4 kezeńnen turady. Alǵashqy kezeńde biz gofrokarton jetkizýdi qamtamasyz etemiz. Keıinirek Qazaqstanǵa gofrokarton jasaıtyn arnaıy mashınalar ákelinedi. 5 jyldan keıin 500-ge jýyq adam jumyspen qamtylatyn bolady. Bul jobanyń quny 40 mln dollardy quraıdy», dedi ol.
I.Doganlynyń aıtýynsha, Qazaqstan qazir qus ónimderi ımportyn tolyq qamtamasyz etip otyr. Al eksportqa shyǵarý úshin sapaly qaptama qajet. Memorandým osy máseleniń kúrmeýin sheshedi. Kelisimshart negizinde Makınskide aldaǵy ýaqytta gofrokarton jasalyp, daıyn ónimder eksportqa shyǵarylatyn bolady.