Qarasha aıynyń sońynda Irannyń bas shahary – Tegeranda grek-rım kúresinen Álem kýbogy sarapqa salynatyny jaıynda biz buǵan deıin de óz oqyrmandarymyzdy qulaǵdar etkenbiz. Tórtkúl dúnıeniń eń úzdik segiz komandasynyń qatysýymen ótetin aıtýly dodada Qazaqstan quramasy da baq synaıdy. Sol jarystyń aldyńǵy leginen kórinýge bizdiń balýandardyń múmkindigi bar ma? Osy saýalǵa tushymdy jaýap alý úshin jerlesterimizge qarsylas atanǵan komandalardyń sońǵy kezderi qol jetkizgen tabystaryna kóz júgirtken jón.
Parsy elinde qazaq balýandary Iran, Reseı jáne Kýba quramalarymen bir topta óner kórsetedi. Atalǵan komandalardyń barlyǵy da azýly ekeni esh kúmán týǵyzbasa kerek. Osy sózimiz dáleldi bolý úshin alysqa barmaı-aq, ústimizdegi jyldyń qyrkúıek aıynda Nur-Sultanda ótken álem chempıonatynyń nátıjesine kóz júgirtsek te jetkilikti. Máselen, búginde kúres áleminiń kóshbasshy komandasy sanalatyn Reseı quramasy Qazaqstannyń astanasynda da aldyna jan salǵan joq. Olar eki altyn men úsh kúmis medaldy oljalady. Atalǵan memlekettiń ókilderi arasynan Ábýıazıd Mansıgov (72 kılo) pen Musa Evloev (97 kılo) teńdessiz dep tanylsa, Sergeı Emelın (60 kılo), Stepan Maranıan (63 kılo) jáne Artem Sýrkov (67 kılo) ekinshi oryndy ıelendi. Alaıda osy kórsetkishke reseılikterdiń kóńili toldy dep aıta almaımyz. Sebebi byltyr Býdapeshte ótken dúnıejúzilik dodada kórshi eldiń alty birdeı balýany altyn tuǵyrǵa kóterilgeni esimizde. Osy sekildi tolaǵaı tabystarǵa Reseıdiń grek-rım kúresi sheberleri talaı márte qol jetkizgenine san mıllıon jankúıer kýá.
Iran balýandarynyń da tabysy tamsandyrady. Nur-Sultanda olar úsh qolany qorjynǵa saldy. Bul júldelerdiń ıegerleri – Álı Reza Nejatı (60 kılo), Muhamedálı Geraeı (77 kılo) jáne Saıd Ábdvalı (82 kılo). Iá, álem chempıonattarynda Parsy eliniń ánurany tym sırek shyrqalyp júrgeni ras. Esesine olar júldegerler sanatynan jıi kórinýde. Eger statıstıkalyq málimetterge júginsek, sońǵy 10 jylda aıtýly jarysta jeńip alǵan júldeler sany jaǵynan ırandyqtar tek Reseı men Vengrııa quramalarynan qalyp keledi. Al ózge komandalardyń barlyǵynan olar oq boıy ozyq. Onyń ústine, Álem kýbogy Tegeranda ótetinin de esten shyǵarmaıyq. Sol sebepti de óz elinde, óz jerinde jalaýy jelbireıtin jarys jankúıerlerin qýantý úshin ırandyq apaıtósterdiń árqaısysy jandaryn salyp aıqasatyny anyq.
Kýba jaıynda aıtar bolsaq, olardyń da baǵyndyrǵan belesteri óte zor. Ulttyq qurama sapynda Mıhaın Lopes pen Ismael Borrerodaı juldyzdary bar Bostandyq araly eli balýandary da bas júlde alýdy kózdep otyr. Asa aýyr salmaqtaǵy alyptardyń barlyǵyn jyǵyp júrgen Lopestiń ataǵynan at úrkedi. Ol – Olımpııa oıyndarynyń úsh jáne álem chempıonatynyń bes dúrkin chempıony. Panamerıka oıyndaryn bes márte utyp, qurlyq birinshiliginde toǵyz ret dara shyqty. Eger ol 2020 jyly Tokıoda alaýy tutanatyn Olımpıadada top jarsa, onda aıtýly sportshynyń esimi jekpe-jek ónerindegi teńdessiz tulǵa retinde tarıhta qalatyny daýsyz. Olaı deýge negiz, jer jahanda Olımpııa oıyndarynyń eń bıik satysyna tórt márte kóterilgen birde-bir balýan joq. Al qarsy kelgenderdiń barlyǵyn qoǵadaı japyryp júrgen 40 jastaǵy Mıhaın Lopestiń sol belesti baǵyndyrýǵa múmkindigi zor.
Bıylǵy álem chempıonatynda Kýba bir altyn jáne bir kúmis medaldy enshiledi. 67 kılo salmaqta áıgili Ismael Borreroǵa teń keler eshkim tabylmady. Asa aýyr salmaqta kúsh synasýǵa tıis Mıhaın Lopes bozkilemge shyqpady. Ol óz ornyn óziniń izbasary Oskar Pınoǵa bosatty. 25 jastaǵy jalyndap turǵan jas jolbarys bapkerlerdiń de, basqalardyń da senimin aqtady. Nur-Sultanda Pıno kúmis medaldy moınyna ildi.
Mine, Tegerandaǵy álem kýbogynyń toptyq saıysynda Qazaqstan quramasy osyndaı azýly komandalarmen kúsh synasady. Baıraqty básekede biz óz órenderimizge zor senim artamyz. Buǵan deıin de bizdiń balýandar aıtýly dodada birneshe ret baq synaǵan. Biraq eshýaqytta júlde alǵan emespiz. Bálkim, osy joly sol olqylyqtyń orny tolar.
Negizi bıylǵy álem chempıonatynda Qazaqstannyń grek-rım kúresi sheberleri jaman kúresken joq. Iá, óz elimizde jalaýy jelbiregen jarysta bas júldeniń buıyrmaǵany ras. О́zekti órtegen ókinish sol. Desek te qýanyp, shattanǵan kezderimiz de boldy. Tórtkúl dúnıeniń teńdessizderi bas qosqan dúbirli dodada qazaqtyń úsh birdeı óreni jeńis tuǵyryna kóterilgende erekshe kúı keshtik. Jan alysyp, jan berisken básekeler barysynda talaı myqtyny jolynan yǵystyrǵan Qorlan Jaqansha (55 kılo) kúmispen kúptelse, Meırambek Aınaǵulov (60 kılo) pen Almas Kebisbaev (63 kılo) qolaǵa qol sozdy. Qazaqtyń ór minezdi uldary Olımpııa oıyndary men álem chempıonattarynda san márte daralanǵan dúldúlderdi tize búktirgenin kórgende, kóńilimiz kádimgideı marqaıdy. Sondaı keremetterdiń kýási bolǵan sátterde barsha Alash jurty bórikterin aspanǵa atyp qýanǵany da kúni keshegideı kóz aldymyzda.
Kelesi topta О́zbekstan, Grýzııa, Japonııa jáne Vengrııa quramalary sheberlik baıqasady. Bul memleketterdiń de balýandyq ónerde jeńispen órilgen baı dástúrleri bar. Oǵan eshkim shúbá keltire almaıdy. Nur-Sultandaǵy dodada jeńip alǵan júldeler sany jaǵynan grýzınder men japondar jalpy komandalyq esepte tek Reseıdi ǵana alǵa jiberip, ekinshi jáne úshinshi oryndy ózara bólisti. Olar qos altyn men jalqy kúmisti qanjyǵalaryna baılady. Majarstannyń balýandary júldelerdiń tolyq jıyntyǵyna ıelik etti. Iаǵnı, bir altyn, bir kúmis jáne bir qola medal aldy. О́zbekter de úsh júldeni qorjynǵa saldy. «Ala taqııaly» aǵaıyndarymyz bir kúmis pen qos qolany enshiledi.
Tegerandaǵy jarystyń toptyq básekeleri 28 qarashada ótedi. Bizdiń jigitter alǵashynda Kýba quramasymen kúsh synassa, odan keıin Reseı jáne Iran balýandarymen básekege túsedi. 29 qarashada Álem kýbogynyń jeńimpazy men júldegerleri anyqtalady.