Taıaýda elimizdiń Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov áleýmettik jelidegi jazbasynda otandyq ǵylym salasynda qabyldanǵan negizgi normatıvtik-quqyqtyq aktiler, atap aıtqanda, ǵylymdy qarjylandyrý jáne memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq saraptama júrgizý erejeleri, Ulttyq ǵylymı keńes (UǴK) erejesi men quramynyń qaıta qaralýy týraly egjeı-tegjeıli áńgimelegen bolatyn.
Qysqa qaıyrǵanda, sala basshysy UǴK jumysyn jańǵyrtý, ǵylymdy memlekettik qarjylandyrýdyń tıimdiligin arttyrý, memleketten tys qarjylandyrý úshin ǵylymnyń tartymdylyǵyn arttyrý, ǵylymı kadrlardy daıarlaý sapasyn túbegeıli arttyrý syndy negizgi baǵyttardy jetildirý keregin jetkizgen-di. Iаǵnı, UǴK quramyn qalyptastyrý prosesi túbegeıli qaıta qaraldy, onyń múshelerine qoıylatyn talaptar da qatańdatyldy. Budan bylaı kandıdattardy UǴK quramyna iriktegen kezdegi basty talap – ǵylymı jarııalanymdarynyń sapaly bolýy. Sonymen birge UǴK qyzmetiniń ashyqtyǵy úshin naqty krıterııleri bar jáne upaı qoıylatyn ashyq daýys berý engizildi. Buǵan deıin ǵylymǵa arnalǵan konkýrstar 3 jylda bir ret ótkizilse, endi konkýrstar jyl saıyn ótkizilip, jobalardy iske asyrý merzimi 3 jyl bolmaq.
Mınıstr ǵylymdy damytý týraly jazbasynyń jalǵasynda ǵylymı kadrlardy daıarlaýdy jetildirý jáne akademııalyq ortany jaqsartý jónindegi keıbir sharalarǵa toqtaldy. Vedomstvo basshysynyń jazýynsha, birinshiden, ǵylymı qyzmettiń negizgi nátıjelerin jarııalaý úshin Bilim jáne ǵylym salasyndaǵy baqylaý komıteti usynǵan ǵylymı basylymdardyń tizbesine kontenttiń joǵary sapasyn qamtamasyz ete almaıtyn belgili bir ólshemder boıynsha iriktelgen 177 otandyq basylym kiredi. «Osyǵan baılanysty, biz Scopus jáne Web of Science sııaqty derekter qorynyń talaptaryna sáıkes osy jýrnaldarǵa qoıylatyn talaptarymyzdy beıimdeý boıynsha jumysty bastadyq. Bul mysaly, qosarlanǵan jasyryn resenzııalaý, anyq redaksııalyq saıasat, qabyldanǵan maqalalardyń jýrnaldyń taqyryptyq baǵytyna sáıkestigi, sheteldik resenzentter, barlyq jarııalaý úrdisiniń transparenttiligi, kúshti redaksııalyq alqa, avtorlyq quqyqty qorǵaý jáne t.b. Osy talaptar 1-1,5 jyl ishinde kezeń-kezeńmen osy tizbege kiretin barlyq otandyq ǵylymı jýrnaldarǵa qoldanylady. Osy oraıda basylymdardyń sany qysqarady dep kútilýde, sapaly kontent úshin básekelestik artady jáne bul jalpy alǵanda, halyqaralyq deńgeıdegi ǵylymı basylymdardy shyǵarýdyń kásibı akademııalyq mádenıetin qalyptastyrýǵa qyzmet etedi» deıdi A.Aımaǵambetov.
Ekinshiden, mınıstrlik Scopus jáne Web of Science halyqaralyq bazalarynyń qataryna enýi tıis birqatar ǵylymı jýrnaldardy qarjylyq qoldaýǵa konkýrs jarııalaýdy josparlap otyr. Úshinshiden, mınıstrlik suranysqa ıe emes «álsiz» jýrnaldarda maqalalardyń kóp jarııalanýyna qaraǵanda, bedeldi jýrnaldarda sapaly jarııalanymdardyń az shyqqany jaqsyraq degen ustanymda. Degenmen, bar erekshelikti eskere otyryp, áleýmettik-gýmanıtarlyq ǵylymdardyń damý deńgeıine sáıkes keletin gýmanıtarlyq jáne áleýmettik mamandyqtar úshin jekelegen talaptar qalyptastyrylatyn bolady. Tórtinshiden, Dıssertasııalyq keńes týraly úlgilik erejege Dıssertasııalyq keńes múshelerine qoıylatyn talaptardy arttyrý jónindegi jańa norma engiziledi. Keńes músheleriniń keminde 2/3 bóliginde Hırsh ındeksi men resenzııalanatyn halyqaralyq ǵylymı jýrnaldarda keminde 3 jarııalanym bolýy tıis. Áleýmettik-gýmanıtarlyq baǵyttar úshin bul kórsetkishter tómen bolady. Sondaı-aq magıstrlik jáne doktorlyq dıssertasııalar jetekshilerine qoıylatyn talaptar da ózgeredi. Máselen, doktoranttan bedeldi jýrnaldarda jarııalanym talap etilse, onda ǵylymı jetekshiniń de osyndaı jarııalanymdary bolýy tıis. Qazirgi ýaqytta is júzinde tıisti talaptar joq. Mınıstrdiń jazýynsha, akademııalyq adaldyqty damytý, joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý baǵdarlamalarynyń mazmunyn jańǵyrtý, magıstratýra men doktorantýraǵa qabyldaý, postdoktorantýra ınstıtýtyn damytý jáne t.b. máseleler aldaǵy ýaqytta jarııalanatyn bolady.