Parlament Senatynyń Tóraǵasy Darıǵa Nazarbaeva Parlamenttik tyńdaýǵa daıyndyq barysynda bylǵary jáne aıaq kıim óndirýshi kásiporyndardyń basshylarymen kezdesý ótkizdi. Onda elimizdegi bylǵary, teri jáne aıaq kıim óndirisi salasynyń túıindi máseleleri qaraldy, dep habarlady osy palatanyń baspasóz qyzmeti.
Statıstıka boıynsha, búgingi kúni Qazaqstanda 1071 jeńil ónerkásip kásiporny jumys isteıdi. Onyń ishinde kıim-keshek óndiretin 632, tekstıl ónimin shyǵaratyn 322, teri jáne onymen baılanysty ónim shyǵaratyn 117 kásiporyn bar.
«Azala» kompanııasy baqylaýshylar toby keńesiniń tóraǵasy Baýyrjan Jamalov óz baıandamasynda otandyq tekstıl ónimderine degen josparly suranystyń joqtyǵyn alǵa tartty.
Ol off-teık-kelisim jasaýdaǵy qıyndyqtarǵa toqtala kelip, onyń tapsyrys shartynyń ózgerýimen baılanysty ekenin aıtty. «Aıtar bolsaq, biz 2016 jyly Qorǵanys mınıstrligimen kelisimge qol qoıdyq. Alǵashqy kelisim 5 jylǵa deıin uzartý merzimimen 3 jylǵa jasaldy. Sondaı-aq bizge qosymsha 5,3 mlrd teńge ınvestısııa quıý mindeti artyldy. Biz qural-jabdyqtardy satyp alyp, keńeıe bastadyq. Araǵa 2 jyl salyp, mınıstrlik 100 paıyz maqta óniminiń ornyna qospaly mata bolý kerek degen ózgeris engizdi. Biz taǵy 1 mln 200 myń AQSh dollaryna qajetti qural-jabdyq satyp alyp ornattyq. О́tken jyly ol az dep, endi polıýretandy jabyn jasaý kerektigin aıtty. Jeltoqsan aıynda Qorǵanys mınıstrligine 60 myń metr mata jetkizdik. Alaıda olar 5 jyldyq kelisimshartty buzýmen qatar, polıýretandy jabynnan da bas tartty. Bul biz úshin qıyn, bulaı jumys isteı almaımyz. Investısııa quıamyz, al mınıstrlik off-teık kelisimdi joqqa shyǵaryp otyr», dedi B.Jamalov.
Sondaı-aq onyń aıtýynsha, Qorǵanys mınıstrligi bir apta buryn jańa tender jarııalap, onyń qorytyndysy 3 kúnniń ishinde belgili bolǵan. Sonymen qatar tenderge qatysty aldyn ala habarlandyrý jáne baıqaýdyń sharty jarııalanbaǵan.
Darıǵa Nazarbaeva atalǵan máseleni qoldanystaǵy zań aıasynda qaıta qaraýdy usyndy. «О́ndiris tolyq kólemde júrip jatqanda, kelisimdi buzyp: Biz endi jańa shartpen jumys isteımiz dep qalaı aıtýǵa bolady? Osy oraıda, qurmetti áriptester, men sizdermen kelisimshart jasasýǵa qoıylatyn qatańdatý talaptaryna qatysty zańdy qaıta qaraýdy usynamyn. Ásirese memleket kásiporyndarmen kelisimshart jasaǵan jaǵdaıda», dedi D.Nazarbaeva.
Qazaqstandaǵy bylǵary jáne teri ónimderin qaıta óńdeý qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Beıbit Raqymǵalıev óz sózinde elimizdegi osy salanyń damýyndaǵy máselelerdi kóterdi. Naqty aıtqanda, Semeı bylǵary jáne teri kombınatynyń jumysyna toqtaldy. «Memlekettik qarjy ınstıtýttarynyń óz kestesi boldy. Ol boıynsha ınstıtýt ǵımarat qurylysyn, onyń qural-jabdyqtaryna qarajat bóledi. Al odan keıingi jylytý júıesi men jelilerge qosylýǵa qarjy bólmeıdi. Sodan soń ol problemaly jobaǵa aınalady. Iаǵnı, ol úshin memleketten mıllıardtaǵan qarjy jumsalady, biraq atalǵan kásiporyn jumys istemeıdi. Qazir teri fabrıkasynyń qural-jabdyqtary dalada qaldy. Jarty jyl buryn ondaǵy barlyq jumysshylar jumystan shyqty. Sondaı-aq zaýyt stanoktary qolaısyz ortada turǵandyqtan ýaqyt óte kele jaramsyz bolyp qaldy. Quny 300-400 myń eýro turatyn stanoktardy tot basýda. Eger zaýyt jumysyn kúni erteń jandandyrmasa, ondaǵy qural-jabdyqtardy laqtyra berýge bolady», deıdi B.Raqymǵalıev.
Odan bólek, «Samhat» aıaq kıim jasaý kompanııasynyń dırektory Samal Tileýbaeva atalǵan saladaǵy maman tapshylyǵymen qatar, balalarǵa arnalǵan aıaq kıimderdiń sapasyn qatań baqylaý problemasyn kóterdi.
«Basty problema, ózimizdiń ishki naryqtyń 2 paıyzyn da jaba almaı otyrmyz. Bizde aıaq kıim óndirýde ulttyq standart joq, sondyqtan naryqqa sapasyz balalar aıaq kıimi túsedi. Atap aıtqanda, granıtol sekildi zııandy materıal qoldanylady», dedi ol.
О́z kezeginde D. Nazarbaeva kontrabandalyq júkterdiń negizgi bóligi bylǵary ónimderi, kıim-keshek jáne oıynshyqtarǵa tıesili ekendigin basa aıtyp ótti.
«О́nimderdiń sapasyn eshkim teksermeıdi, al ol bizdiń ekonomıkamyzǵa, memleket qazynasy men azamattarymyzdyń densaýlyǵyna úlken zııanyn keltiredi. Sebebi shekaradan júkter baqylaýsyz ótedi. Olardyń eshqandaı sertıfıkaty joq, zerthanadan ótpegen jáne ónimniń qandaı materıaldan jasalǵanyn eshkim qaramaıdy», dedi ol.
Kezdesýdi qorytyndylaı kele, Parlament Senatynyń Tóraǵasy Ekonomıkalyq saıasat, ınnovasııalyq damý jáne kásipkerlik komıtetine jıynda kóterilgen máselelerdi zerttep, Parlamenttik tyńdaýǵa ázirleýdi tapsyrdy.