Revolıýsııaǵa deıingi ult qaıratkerleriniń ómiri men qyzmetine shuqshııa kóz salýym ótken ǵasyrdyń 80-jyldarynan bastalǵan edi. Bul áýestigime, ásirese, «Sosıalıstik Qazaqstan» gazeti úshin Birinshi orys revolıýsııasynyń 80 jyldyǵyna oraı maqala ázirleý barysyndaǵy izdenisterim erekshe serpin berdi. Búginde jurtshylyqqa keńinen áıgili Qoıandy petısııasyn sonda muraǵat qorynan keziktirgen edim. Azattyq qozǵalysynyń ǵasyr basyndaǵy kórinisteri 1905 jyly zaman talabyna saı jańasha óristeý jolyna túskenin alǵash sol tilek-hattan shamaladym. Máselege qyzyǵýshylyǵym arta túsip, qozǵalys qaıratkerleri men olardyń is-áreketteri jaıynda kóbirek bilip alýǵa tyrystym. Bilgenderim men qorytqandarym kezinde belgili dárejede merzimdi basylymdarda jarııalanyp turdy. Qazirde de solaı. Keıipkerlerimniń arasynda qazaq dalasyndaǵy ádilet, teńdikti kóksegen HH ǵasyr basyndaǵy ulttyq qozǵalys kóshbasylarynyń biri Baqytjan Bısáliuly Qarataev ta bar. Men bul kisiniń ómir jolyn, ol bel ortasynda júrgen oqıǵalardy túrli eńbekter, zertteýler, estelikter, qaıratkerdiń óz jazǵandary arqyly jan-jaqty qarastyrdym. Qarastyra kele, onyń alǵashqy revolıýsııa jyldary qazaq múddesi jolynda aıanbaı kúresip, naqty ister tyndyrǵan úlken kúresker bolǵanyna kózim jetti. Osy jaıynda aıtqym keledi.
Revolıýsııaǵa deıingi ult qaıratkerleriniń ómiri men qyzmetine shuqshııa kóz salýym ótken ǵasyrdyń 80-jyldarynan bastalǵan edi. Bul áýestigime, ásirese, «Sosıalıstik Qazaqstan» gazeti úshin Birinshi orys revolıýsııasynyń 80 jyldyǵyna oraı maqala ázirleý barysyndaǵy izdenisterim erekshe serpin berdi. Búginde jurtshylyqqa keńinen áıgili Qoıandy petısııasyn sonda muraǵat qorynan keziktirgen edim. Azattyq qozǵalysynyń ǵasyr basyndaǵy kórinisteri 1905 jyly zaman talabyna saı jańasha óristeý jolyna túskenin alǵash sol tilek-hattan shamaladym. Máselege qyzyǵýshylyǵym arta túsip, qozǵalys qaıratkerleri men olardyń is-áreketteri jaıynda kóbirek bilip alýǵa tyrystym. Bilgenderim men qorytqandarym kezinde belgili dárejede merzimdi basylymdarda jarııalanyp turdy. Qazirde de solaı. Keıipkerlerimniń arasynda qazaq dalasyndaǵy ádilet, teńdikti kóksegen HH ǵasyr basyndaǵy ulttyq qozǵalys kóshbasylarynyń biri Baqytjan Bısáliuly Qarataev ta bar. Men bul kisiniń ómir jolyn, ol bel ortasynda júrgen oqıǵalardy túrli eńbekter, zertteýler, estelikter, qaıratkerdiń óz jazǵandary arqyly jan-jaqty qarastyrdym. Qarastyra kele, onyń alǵashqy revolıýsııa jyldary qazaq múddesi jolynda aıanbaı kúresip, naqty ister tyndyrǵan úlken kúresker bolǵanyna kózim jetti. Osy jaıynda aıtqym keledi.
Kóziqaraqty oqyrmanǵa kópten málim, Baqytjan Qarataev Imperatorlyq Sankt-Peterbýrg ýnıversıtetiniń zań fakýltetin esimi betine oıyp jazylǵan altyn medalmen 1890 jyly bitirgen. Jas maman bılik jasaýshy senatta qaldyrylady. Sonda bir jyldaı jumys isteıdi. Odan Kýtaısıge tergeýshilik qyzmetke jiberiledi. Ol qoǵamdyq-saıası tynys-tirshiliktiń astanadaǵy býyrqanysyn stýdenttik shaqtan biletin, bilip qana qoımaı, aralasyp ta júrgen, sonysy úshin polısııa tarapynan baqylaýda bolyp, eskertý alyp ta úlgergen. Al Kavkazda grýzınderdiń saıası qozǵalysyn óz yntasymen qatar, qyzmet babyna oraı da jan-jaqty tanydy. Kóptegen qoǵam qaıratkerlerimen tikeleı tanys boldy, ımperııadaǵy ult máselesin tereń tanı tústi. Alty jyldan keıin týǵan ólkesine, Qazaq eliniń batysyna oralǵanynda, otarlyq ozbyrlyqtyń munda burynǵydan da órshı túskenin kórdi. Ishki gýbernııalardan sharýalardy qazaq jerine ákelip qonystandyrý úshin qazaqty úırenshikti jer-sýynan túrli ádispen yǵystyrý áreketteri kóz aldynda júzege asyryla bastady. Otar qamytyn kıgen qazaqtyń sońǵy narazylyq kóterilisteri Qarataevtyń bala kezinde, 1869–1870 jyldary ımperııanyń qarýly kúshimen tunshyqtyrylǵan edi, sodan beri ishten tynǵan halyq endi ata-qonysynan amalsyzdan kóship jatqan. Qarataev mundaı zańsyzdyqqa ara túse almady. Bálkim, ara túspek áreketteriniń saldarynan bolar, oǵan ólkede bilim-biligine sáıkes qyzmet tutqasy ustatylmady. Sondyqtan jeke advokattyq kásippen shuǵyldanyp júrdi.
Imperııadaǵy revolıýsııalyq qozǵalystyń dúmpýi ony naqty saıası jumysqa aralastyrdy. Úkimettiń sheginisterge barýy nátıjesinde týǵan 1905 jylǵy qujattar – halyqta