The Wall Street Journal gazetiniń habarlaýynsha, Er-Rııadtyń munaı satý baǵasynyń aıtarlyqtaı tómendeýine qaramastan, Eýropa men Amerıkadaǵy munaı óńdeý zaýyttary Saýd Arabııasynyń shıkizatyn satyp alýdy toqtata bastady.
«Bul jaǵdaı Saýd Arabııasynyń Reseımen uzaq ýaqyt boıy «baǵa soǵysyn» jalǵastyrýyna kedergi keltirýi múmkin. Eýropa men AQSh-taǵy, Saýd Arabııasyndaǵy shıkizatqa degen suranystyń tómendeýine baılanysty, osy naryqtardan satyp alýshylar tabý qıyndaı túsýde» deıdi The Wall Street .
WSJ málimetteri boıynsha, eýropalyq jáne amerıkandyq MО́Z-de munaıdy saqtaý kóleminiń jetispeýshiligi problemasy týyndady, bul olarǵa qosymsha shıkizat kólemin satyp alýǵa kedergi keltiredi. Munaı saýdagerleriniń aıtýynsha, osy aptada koronavırýstyń taralýyna qarsy qatań karantındik sharalar qoldanǵan Úndistanda munaıǵa suranystyń tómendeýi Saýd Arabııasyna da áser etti.
Sársenbide Reuters agenttiginiń habarlaýynsha, Plats júıesinde Reseı munaıyn satyp alýǵa suranys bolǵan joq. Stasko, Vıtol jáne Trafıgýra ony Brent-ke 3-3,1 dollarǵa deıin jeńildikpen usyndy.
Saýd Arabııasy Oraldyń iri eýropalyq satyp alýshylarymen kelissózder júrgizip, olardyń munaıyna aýysýdy usynady. Bloomberg-tiń habarlaýynsha, Royal Dutch Shell, BP, Total, OMV, Repsol jáne Cepsa satyp alýlardy 25-200% -ǵa arttyrý týraly usynys alǵan. Sáýir aıynda Saudi Aramco óndiristi táýligine 9,7-den 10-11 mln barrelge deıin arttyrýdy, al keıinnen óndiristik qýattylyqty 13 mln-ǵa deıin jetkizýdi josparlap otyr. Táýligine 1,5 mıllıon barrelge jetken saýdııalyq munaı tolqyny EO-ǵa quıylýy múmkin (ótken jylmen salystyrǵanda 500 myń). Sonymen birge Er-Rııad AQSh-pen shamamen 12 mıllıon barrel jetkizý týraly kelissózder júrgizýde.
Reuters agenttiginiń habarlaýynsha, Belarýssııa arzan saýdııalyq munaıǵa qyzyǵýshylyq tanytty, ony Máskeý birneshe márte jeńildikterden bas tartyp, olardy birtutas memleketke birigýimen baılanystyrdy.
«Saýd Arabııasynyń qyzmeti álemdik tankerler naryǵyn dúr silkindirdi. Bortta 2 mıllıon barrel shıki munaıdy tasymaldaýǵa qabiletti VLCC kemesin jalǵa alý quny 6-10 ese qymbattady», dep habarlaıdy The Wall Street Journal.
Saýd Arabııasy munaı soǵysynda osal. «Rosneft» ókili Mıhaıl Leontev tańerteń jýrnalıstermen kezdesken kezde olardyń orasan zor áleýmettik-saıası shyǵyndary bar, olardyń búkil ómiri, memleketiniń óndirisi tolyǵymen munaıdan túsetin tabystarǵa negizdelgen. Sondyqtan munaı soǵysynyń tym uzaqqa sozylýy olardyń ózderine tıimsiz» dedi.
Mundaı pikirdi kelesi sarapshy da qoldaıdy eken.
Saýd Arabııasynyń bıýdjeti shynymen de reseılik bıýdjetke qaraǵanda munaı baǵasyna kóbirek táýeldi: deıdi ITI Capital strategi Iskander Lýskonyń túsindirýinshe 2020 jyly shyǵystarmen kiristi azaıtý úshin oǵan barreline 75-83 dollar qajet. «Máskeý óndiris shyǵyndaryn basqara alady, biraq shyǵyndar da joǵary. Rýbldegi munaı baǵasynyń qolaıly dıapazony barreline 2100 rýblden bastalady, dep habarlady Energetıka mınıstriniń orynbasary Pavel Sorokın Reuters agenttigine bergen suhbatynda.
Dollardyń qazirgi baǵamy boıynsha (juma kúni Máskeý ýaqytymen 15.06-da 72,5 rýbl) bul barrel úshin 28,96 dollardy quraıdy.О́ndiris qunyn Eýropadaǵy Saýd Arabııasynyń baǵasy deńgeıine deıin tómendetý úshin (25 dollar), rýbl bir dollar úshin 84-ke devalvasııalanýy kerek. О́ndiristiń arzandyǵyn teńestirý úshin - bir dollar úshin 123-210 rýblge deıin. «Demek, tek Reseı ǵana emes, saýdttyqtardyń da munaı soǵysynda bir kompromıske keletin kezi keldi» deıdi sarapshylar.
Saýd Arabııasy Reseıdiń sáýir aıynan bastap OPEK + aıasynda óndirýge kvotadan bas tartýyna jaýap berip otyr, dep habarlady Koroldiktiń aǵa sheneýnigi Er-Rııadtyń ustanymyn Reıter agenttigine.
Gulf Agency Company Ltd kóliktik-logıstıkalyq kompanııasynyń málimetteri boıynsha, kem degende 52 úndi porttary fors-major saldarynan munaı satyp alýǵa tapsyrystardy boldyrmaýǵa májbúr boldy. «Sonymen qatar, Brent markaly munaıdyń baǵasy Er-Rııad kesken satylym baǵasynan edáýir tómen boldy. Tutynýshylarǵa budan da mańyzdy jeńildikter usyný úshin básekege qabilettilikti saqtaý úshin bir aı qajet», dep jazady WSJ.
Gazet tilshileriniń aıtýynsha, álemdik spot-naryqtardaǵy munaı baǵalary ár túrli bolǵanymen, Saýd Arabııasy, ádette, satyp alýshylarǵa aı saıyn satylatyn jańa baǵalardy belgileıdi.
Halyqaralyq energetıkalyq agenttiktiń boljamdary boıynsha, bıyl munaıǵa álemdik suranys tómendeıdi. 2009 jyldan beri alǵash ret. «Sońǵy eki aı energetıkalyq ınvestorlar úshin qorqynyshty fılm boldy», - deıdi Stıýart Glıkman, CFRA Zertteýdiń taldaýshysy. «Bizde suranys (koronavırýs) jáne jetkizilimdegi kúızelis (OPEC jáne baǵa soǵysy) bar. Basqasha aıtqanda bul eki ókpeden qysty degendi bildiredi.
Amerıkalyqtar shyǵyndardy eseptep, Kremldi taqtatas ónerkásibine shabýyl jasady dep aıyptaıdy. Bıznes úlgileri arzan munaıǵa tótep berý úshin salynǵan ExxonMobil jáne Chevron iri energetıkalyq kompanııalardyń aksııalary 12% tómendedi. Geologııalyq barlaý jáne óndirý kompanııalary toqtap tur: Pioneer Natural Resources 37% joǵaltty jáne Occidental Petroleum (OXY) 52% joǵaltty. Investorlar nesıe boıynsha defolttyń sózsiz tolqynyna daıyndalyp jatyr. Comerica, Cullen / Frost Bankers jáne Texas Capital Bancshares-tegi aksııalar shamamen 20%-ǵa tómendedi. Energetıkalyq daǵdarys AQSh-tyń ondaǵan munaı-gaz kompanııalaryn toqtatty jáne júzdegen myń jumystan shyǵarýǵa ákelgen 2014–2016 jyldardaǵy munaı daǵdarysynyń qaıtalanýyna alyp keledi.