• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 27 Sáýir, 2020

Toqsanynda taımaǵan tuǵyrynan

410 ret
kórsetildi

Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, «Qurmet belgisi» ordeni, «Astanaǵa 10 jyl» jáne «Eren eńbegi úshin» medaldarynyń ıegeri, memleket tarapynan birqatar Qurmet gramotasymen marapattalǵan Hamıt Birjanov elýinshi jyldardyń sońy men alpysynshy jyldary «Sosıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetinde eńbek etken edi.

Hamıt Birjanuly 1930 jyl­dyń 2 mamyrynda Soltústik Qazaq­stan oblysy Shal aqyn aýda­­nynyń Qaratal aýylynda dú­­nıege keldi. 1947 jyly orta mektepti kúmis medalmen aıaqta­ǵannan keıin Almatydaǵy Shet tilder ınstıtýtynda oqydy. Dıp­lom alǵannan soń biraz ýaqyt aıtý­ly bilim oshaǵynda ustazdyq etti.

Jańalyq ataýlyǵa qushtar jan. 1954 jyldan beri jýrnalıstıka salasyna myqtap den qoıdy. Birqatar aýdandyq, oblystyq jáne respýblıkalyq basylym men baspada eńbek etti. Solardyń arasyn­da «Sosıa­lıstik Qazaqstan» gazeti de bar. Respýblıkamyzdyń bas basylymynda partııa tur­mysy bóliminiń tilshisi jáne Qostanaı oblysyndaǵy men­shikti tilshi qyzmetterin atqar­dy. О́z kási­bine adal azamat Qos­tanaı óńirin­de bolyp jat­qan ár oqıǵany qaz-qalpynda baıan­dap, óz maqa­lalaryn oqy­rman­darǵa der kezinde jetkize bildi. Sonymen qatar ol as­tyqty aımaqtaǵy tyń bastamalar men ıgi is-shara­lar, ja­ǵymdy jańalyqtar men jańashyldyqtar jaıynda tebi­rene jazyp qana qoımaı, sheshi­min tappaı qordalanyp qalǵan kúrdeli máselelerdi de óz nazarynan tys qaldyrǵan joq.

– «Sosıalıstik Qazaq­stan­­­nyń» ardaqty aty talaı ret qysyltaıańda jol tabýǵa kómek­­testi, – dep bastady óz áńgi­mesin Hamıt Birjanuly. – 1962 jyly Qostanaıǵa Din­mu­hamed Qonaev keldi. Sol kez­deri Nıkıta Hrýshevtiń sola­qaı saıasatynyń kesirinen Dı­me­keń respýblıkamyzdyń birin­shi hatshylyǵynan túsip qa­lyp, Mınıstrler Keńesiniń tór­aǵa­lyǵyna yǵystyrylǵan edi. Osyndaı asyl azamatpen júzde­sip, syrlasýdyń da sáti tústi. Bir­de Qonaevtan kólik suraýǵa beki­nip, qabyldaýyna jazyldym. Gazettiń bedeli ǵoı, kabınet­ke esh bógetsiz kirip, Úki­met basshy­syna mán-jaıdy túsind­ir­dim. Dımekeń sózge kelmesten, res­pýblıkamyzdyń beldi qos basy­lymy­nyń tilshilerine «Volga» kóligin mingizdi. Sol kezde keń júrekti azamattyń, dana ári dara basshynyń boıynan izgiliktiń ısi ańqyp turǵanyn anyq sezindim.

1965 jyly Almatydaǵy Joǵary partııa mektebin támam­daǵannan keıin Hamıt Birjanov Qostanaı oblysy Rýdnyı qalalyq partııa komıtetiniń hatshysy, qalalyq jáne oblystyq keńesteriniń depýtaty bolyp saılandy. 1971 jyly qyzmet babymen Almatyǵa aýys­ty. Áýelde «Sosıalıstik Qazaqstanda» nasıhat bóliminiń meńgerýshisi, kóp keshikpeı «Qaınar» baspasynyń bas redaktory boldy. Sodan keıin 20 jylǵa jýyq ýaqyt boıy Qazaq KSR Josparlaý komıtetinde bólim jáne basqarma bastyǵy qyzmetin atqardy.

Hamıt aǵanyń shyǵar­mashylyq dıapazony da keń edi. Qarymdy qalamger baspasóz betterinde maqala jazýmen shektelip qalmaı, aýdarma isimen de belsene aınalysty. Marksızm-lenınızm klassıkteriniń eńbekterin, saıası jáne kórkem shyǵarmalardy, balalar ádebıetin qazaq tiline tárjimalady.

– «SQ»-da eńbek etken jyldardy erekshe bir saǵynyshpen eske alamyn. Sol kezderi talaı ıgi-jaqsylarmen etene aralasyp, syılastym. Dinmuha­med Qonaev bastaǵan basshylar, Sábıt Muqa­nov, Ǵabıt Músirepov, Ǵalı O­rmanov, Márııam Hákimjanova, Syrbaı Máýlenov, Shyńǵys Aıt­matov, Tursynhan Ábdirah­manova, Saıfı Qudash jáne taǵy basqa kóptegen uly aqyn-jazýshy, kórnekti ǵalym, Keńes Odaǵynyń Batyrlary jáne túrli salalarda eleýli tabystarǵa qol jetkizgen ataqty adamdarmen dastarqandas boldym. Osynyń barlyǵy da respýblıkamyzdyń bas basylymynyń bedeliniń arqasy, – deıdi aqsaqal. 

Bul kúnderi 90 jasqa tolǵan qart qalamger áli de tyń. Qazirgi kezde Birjan Hamıtuly Almaty qalalyq ardagerler keńesiniń tóralqa múshesi jáne Bostandyq aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy qyzmetterin abyroıly atqarýda.