Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy aıasynda kásipkerlerge jeńildetilgen shaǵyn nesıe berý úshin 36 mlrd teńge qarjy baǵyttaýdy josparlap otyr.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıyl 31 naýryzda jasaǵan málimdemesinde kásipkerlik sektordy qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar mindet belgilengen bolatyn. Prezıdent salyqtyq jeńildikter, nesıeler boıynsha tólemderdi keıinge shegerý, tekserýlerge tyıym salý máselelerimen qatar, keń jáne sapaly jumyspen qamtý, agroónerkásiptik keshendi úzdiksiz qamtamasyz etý, shaǵyn jáne orta bıznesti nesıeleýdi arttyrý qajettiligin erekshe atap ótti.
Osy oraıda Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory jeti jyldan beri shaǵyn kásipkerlikti qoldaýǵa baǵyttalǵan birqatar memlekettik baǵdarlamanyń qarjylyq operatory retinde jumys istep kele jatqanyn aıta ketý kerek. Kompanııa 2017 jyldan beri 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasynyń ekinshi baǵytyn iske asyrýda. Kompanııanyń baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, osy aralyqta túrli baǵdarlama aıasynda qor jalpy somasy 160 mlrd teńge bolatyn 53 myńnan astam shaǵyn nesıe bergen. Nátıjesinde 53 myńnan astam aýyl turǵyny jumyspen qamtyldy.
Qor óziniń nesıe ónimderi arqyly aýyl turǵyndary men aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdiń jobalaryn túrli maqsatty baǵyttar boıynsha qarjylandyryp keledi. Naqty aıtar bolsaq, mal sharýashylyǵyn, ósimdik sharýashylyǵyn, aýyl kásipkerligin damytý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý men saqtaý jobalary bar.
Nátıjeli jumyspen qamtý baǵdarlamasy boıynsha túrli maqsattaǵy nesıeniń jyldyq syıaqy mólsheri 6%-dy quraıdy. Sondaı-aq tıimdi jyldyq syıaqy mólsheri 6,7%-dan aspaıdy. Nesıeniń somasy, jeńildik merzimi nesıe ónimine baılanysty ártúrli bolady. Sondaı-aq qordyń nesıeleý shartynda agrarııler qyzmetiniń ereksheligi, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy jumystarynyń maýsymdylyǵy men sıkldiligi eskerilgen.
– Baǵdarlamaǵa aýyl sharýashylyǵymen jáne aýyl sharýashylyǵyna jatpaıtyn kásip túrlerimen aınalysqysy keletinder jáne kásibin keńeıtýdi josparlaǵan azamattar qatysa alady. Nesıe alýshylarǵa qoıylatyn birqatar talap bar. Atap aıtqanda, kásibin endi bastaıtyn azamattyń kásipkerlik negizderin oqyǵany týraly sertıfıkaty bolýy tıis. Nesıe tarıhy jaqsy bolǵany abzal. Kepilge qoıatyn múlki bolýy shart. Budan bólek, bıýdjettik jáne qarjy uıymdarynyń aldynda merzimi ótken bereshegi bolmaýy kerek, – dep habarlady kompanııanyń baspasóz qyzmeti.
Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy fılıalynan nesıe alǵan kásipkerlerdiń 60%-y birneshe ret jeńildetilgen nesıe rásimdegender. Solardyń biri – «Tamyr» sharýa qojalyǵynyń basshysy Janǵalı Ysqaqov. Aıyrtaý aýdanynda turatyn ol mal jáne ósimdik sharýashylyǵymen aınalysady. Qojalyq basshysy 2011 jyldan beri qormen yntymaqtasa jumys istep keledi. «Eńbek» baǵdarlamasyna qatysqan fermer aýyl sharýashylyq tehnıkasyn alýǵa, egin egýge, mal basyn kóbeıtýge nesıe alǵan. Byltyr jyl sońynda aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn jańadan satyp alý úshin taǵy nesıe rásimdedi. Ol qazirgi ýaqytta kóktemgi egis naýqanyna daıyndalyp jatyr. Maldaryn da tóldetip, qyzý qarbalas jumystar atqarýda.
Al Túrkistan qalasynyń turǵyny Muhtar Saparalıev «Bıznes-Keńesshi» kýrsyn aıaqtaǵan soń óziniń bıznes-josparyn iske asyrýǵa kiristi. Onyń bıznes ıdeıasy – qurylys salasynda qyzmet kórsetý. Muhtar kásibin bastaý úshin bergen ótinimi maquldanyp, Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan 9 mln teńge nesıeni 6% mólsherlememen aldy. Nesıe qarjysyna «LGZT 939» markaly frontaldy júk tıegish tehnıka satyp alyp, iske kirisip ketti.
Jalpy, óz isin bastaýǵa nıetti adamdarǵa, nesıe alǵannan keıin basqa da máseleleri týyndaǵan adamdarǵa kompanııa qoldaý kórsetýge daıyn. Bul úshin ár oblystaǵy fılıaldyń menedjerlerine habarlasýǵa bolady. Kásipkerler palatasynyń aýdandyq fılıaldary da keńes berýge ázir.
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ – «QazAgro» Ulttyq basqarýshy holdınginiń quramyna kiretin mamandandyrylǵan qarjy-nesıelik uıym ekenin aıta keteıik. Qordyń negizgi mindeti – agroónerkásip kesheni salasyndaǵy basymdyqqa ıe salalar boıynsha aýyl kásipkerligin qarjylandyrý.
Erlik SAPABEK