Qazaqstanda tótenshe jaǵdaı engizilgennen keıin turaqty 117 marshrýqa, naqty aıtqanda QHR, Reseı, Qyrǵyzstan, О́zbekstan jáne Mońǵolııaǵa tranzıtti jolaýshylar tasymaly, sondaı-aq avtokóliktiń barlyq túrlerimen halyqaralyq jolaýshylar tasymaly men kólik logıstıkasy ýaqytsha toqtatyldy. Bul otandyq tasymaldaýshylardyń tabysynyń 40%-ǵa azaıýyna alyp keldi. Qalyptasqan ahýaldy retteý úshin qazir kóptegen memleketterde karantın rejimi jeńildetilip, naryqtaǵy steıkholderler (múddeli tarap) birtindep kásibine kiristi.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy juqpaly derttiń sharyqtaý shegi artta qalǵanymen onyń ekinshi tolqynyna daıyn bolýy kerektigin eskertti. Soǵan qaramastan, tasymaldaýshylar kez kelgen syn qaterge daıyn ekendikterin jáne jolaýshylarǵa qaýipsiz qyzmet túrin usynýdyń jan-jaqty joldaryn qarastyratyndaryn alǵa tartty.
«Karantın kezinde halyqaralyq, oblysaralyq jáne qalaaralyq, sondaı-aq qalalyq qoǵamdyq kólikterdiń qozǵalysyna tyıym salý arqyly jolaýshy tasymaldaýshy kásiporyndar tyǵyryqqa tirelip, kiristiń edáýir bóligin joǵaltty. Máselen, tabys 40% - ǵa tómendedi. Jolaýshy tasymaldaýshylar da basqa kásipkerler syndy qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp otyr», - dedi «Batys Qazaqstan avtobýs parki» JShS dırektory Marat Ábdirahmanov.
Bul ekonomıkalyq qyspaqtan shyǵýdyń amaly retinde kásipkerler daǵdarysqa qarsy engizilgen salyqtyq preferensııalardy alýmen qatar qalalyq jáne qala mańyndaǵy áleýmettik mańyzy bar baǵyttarda jolaýshylar tasymalyn iske asyratyn kompanııalarǵa ákimdikter tarapynan sýbsıdııa tólense degen usynystaryn bildirdi. Aımaqtyq jergilikti atqarýshy organdar 2020 jylǵa arnalǵan sýbsıdııanyń kólemin 36 mlrd teńge shamasynda belgilegen. Jospar boıynsha bul soma 71 mlrd teńgeni quraýy tıis edi. Osy rette sýbsıdııalaý Almaty, Aqtóbe, Qostanaı jáne Mańǵystaý oblystarynda qarastyrylmaǵandyqtan atalǵan óńirlerde kólik kompanııalary jabylýdyń az-aq aldynda tur. Qalǵan aımaqtarda qoǵamdyq kólik ıeleri jolaýshylar aǵynynyń tómendigine qaramaı, belgilengen baǵyttarda qyzmet kórsetýdi jalǵastyrǵan.
«Bizge sýbsıdııa aýdaı qajet. Búginde kompanııadaǵy kólikterdiń júktemesi 50%-dy nemese 38 baǵyttaǵy avtobýstardy qurap otyr. Bul oraıda kúndelikti túsim kólikterdi kútip ustaýǵa, janar-jaǵarmaıdy satyp alýǵa, sondaı-aq eńbekaqy tóleý qorynyń shyǵyndaryn óteýge áreń jetedi. Bizdiń kompanııa 20 jyldan astam ýaqyt jumys istep keledi. Shtatta 180 kólik júrgizýshisi, 21 kondýktor jumyspen qamtylǵan. Alaıda qoǵamdyq kólikterdiń qozǵalysy toqtatylǵanyna baılanysty qyzmetkerlerdiń eńbekaqysy saqtalmaıtyn demalysqa jiberýge májbúr boldyq. Shyǵynnyń biraz bóligin tabysyn joǵaltýǵa baılanysty taǵaıyndalǵan 42 500 teńge kólemindegi áleýmettik tólem esebinen óteýge týra keldi», - dedi «Kókshetaý avtobýs parki» JShS bas dırektory Ásııa Sharımova.
Pandemııa qalalardaǵy jolaýshylardyń aǵynyn aıtarlyqtaı tómendetken. Aıtalyq, Almatyda qoǵamdyq kólikpen qatynaıtyn halyqtyń qarasy 10 esege (kúnine 1,4 mln-nan 140 myń adamǵa deıin) azaıypty. Osy oraıda qalalyq jáne qala mańyndaǵy baǵyttarda 12,5 myń avtobýs jumyldyrylǵanyn jáne salada 60 myńnan asa adam jumys isteıtinin aıta ketý kerek.
Bıyl «Atameken» UKP elimizdiń iskerlik ortasy jáne memlekettik organdarmen birlesip, qalalyq jolaýshylar tasymalyn damytýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalardy ázirledi.
«Keshendi sharalardy daıyndaý Memleket basshysynyń 24 qańtardaǵy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda aıtylǵan tapsyrmasyna sáıkes qolǵa alyndy. Bul jospar jolaýshylar tasymalynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan ári ony bekitý bıylǵy mamyr-maýsym aılarynda josparlanǵan», – dedi «Atameken» UKP Logıstıka jáne tasymaldaý departamentiniń dırektory Murat Ámrın.