Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemelulyn táýelsizdigimizdiń alǵashqy jyldarynan bastap bilemin. Aramyzda pikir qaıshylyqtary da boldy. Biraq ýaqyt bir-birimizge degen qurmetimiz ben syılastyǵymyzǵa syzat túsirgen emes. Sebebi Prezıdenttiń jýrnalıstermen kezdesýi kezinde aıtqanyndaı, pikir ártúrli, halyqtyń birtutas ekeni qadym zamannan belgili. Aqıqattyń ózegi ashyq pikirtalastarda, pikir qaıshylyqtary barysynda ashylady, sońǵy nátıje memlekettik jáne ulttyq múddege basymdyq berýmen túıindeledi.
Bul – ótken tarıh.
Ult bolyp uıysyp, Prezıdent Toqaevtyń qasynan tabylýdyń kezi kelgeni ishki túısikpen sezilip tur. Qazirgi jaǵdaıdy 1990 jyldar, táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy jaǵdaımen de salystyrýǵa bolmaıdy. Ol jyldary táýelsiz elmiz degen qasıetti uǵymnyń ózi muz jarǵysh kemedeı qıynshylyqtardy eńserip shyǵýǵa sep bolǵany umytylǵan joq. 1990 jyldar men qazirgi ýaqyt arasy jer men kókteı. Sondyqtan 1990 jyldardyń qıyndyǵyn alǵa tartyp, halyqty sabyrǵa shaqyrýmen másele bitpeıdi. Qazir jaǵdaı ýshyǵyp ketti. Ekonomıkamyzdyń kemshin tustary ár-ár jerden bilinip qalyp jatyr. Júrektiń syzdaýyna sebep bolatyn qubylystarmen qosa, qaýipti dert kóp zamandastarymyzdyń qataryn sıretip ketti. Indet elimizdegi baılar men kedeıler arasyndaǵy teńsizdikti, adamdardyń turmysy arasyndaǵy alshaqtyqty ǵana emes, bizdiń múmkindigimizdi de kórsetip berdi. Táýelsizdigimizdiń tarıhyn bólshektep qaraýymyzdyń nátıjesinde biz osy kúnge jettik. Halyq Kók bóri tárizdi dertine daýa izdep, sabylyp ketti. Men muny týra maǵynasynda aıtyp otyrmyn. Basqasha aıtqanda, jańarýǵa umtylý, sheginerge jol qalmaǵanyn jáne endigi jerde kemshilikterdi jasyryp qalýdyń múmkin emestigi belgili bolyp qaldy.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń «Halyqty alańǵa alyp shyqqan – kedeılik» degen bir aýyz sózin qazirgi jaǵdaıǵa berilgen baǵa retinde qabyldaý kerek. Bul – bile bilgen adamǵa óte aýyr baǵa. Al bul pikirdiń Prezıdent, kásibı dıplomat Toqaev tarapynan aıtylýy basqa joldyń qalmaǵanyn, endigi jerde tek shyndyq qana alǵa jyljýǵa múmkindik beretinin baıqatyp tur.
Myna indet kóp nárseniń betin ashty, kim ekenimizdi, jańanyń jantalasa jumys istegenmen jaqsy nátıjelerge qol jetkizýdiń qıyndyǵyn kórsetti. Halyq aýyzbirshiligi men bir-birine degen meıirimin joǵaltyp almapty. Oǵan táýbe deımiz.
Úkimet quramyna taza aýa kerek. HH ǵasyrdyń emes, HHI ǵasyrdyń daǵdarys menedjerleri kerek. О́tken tarıh óz mıssııasyn atqardy. Prezıdentimiz mańyndaǵylardan óz boıyndaǵy tazalyq pen zııalylyqty, saıası mádenıettilik pen degdarlyqty talap etetinin el kórip-bilip otyr. Dál qazir bılik basyna diline adal azamattardyń kelýi – jańarýdyń basy.
Jalpyulttyq múddeni bildirý halyqtyń ózin-ózi tanyp, baǵalaný dárejesin kóterý qabiletimen ǵana emes, sony oıdaǵydaı júzege asyrýdyń jolyn tabý qabiletimen de daralanyp turýǵa tıisti.
«Ortalyq Azııadaǵy kórshi memlekettermen qarym-qatynas máselesi de «bóltirik bóri astyndanyń» kebin kıip qalmas úshin únemi nazar aýdaryp, arǵy jaq-bergi jaǵyn baǵdarlap otyrýǵa tıis basty sharýamyz bolyp qala berýi kerek. Taǵdyrymyz, arǵy-bergi tarıhy bir týys memlekettermiz.
Ortalyq Azııadaǵy bes memleket shyn yntymaqty ortaǵa aınalǵysy kelse, baǵyttaryn aıqyndap belgilegeni jón. Osy taraptaǵy Prezıdent saıasatynyń ustanymy el úshin mańyzdy dep esepteımin.
Memlekettiń ulttyq múddege qatysty saıasatyn halyq bilýi tıis.
El basqaryp otyrǵan azamattarǵa qoldaý bildirý halyqaralyq tájirıbede bar. El kóshin bastaǵan erlerge qatysty sóz bastaǵanda ásire- maqtaýlardan aýlaq bolsaq eken deımin. Orystarda «Jalǵan maqtaýdan óli sózdiń ıisi shyǵady» degen sóz bar. Maqtan men jaǵympazdyq arqyly Memleket basshysynyń aıbynyn asyramyz degen uǵym kelmeske ketti.
Qazir Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev úshin halyqtyń seniminen artyq kúsh joq bolar. Halyqtyń Prezıdentimizdiń qasynda shyndyqty súzgiden ótkizip jetkizetin saraı jyraýlary emes, oı salatyn, shyndyqtyń betine týra qaraıtyn azamattar júrse eken degen talaby zańdy.
El men el basqaryp otyrǵan tulǵa arasyndaǵy baılanys, tabıǵı úılesimdilik alǵa júrýimizge jol ashyp, ult bolyp uıystyrady. Eki aradaǵy baılanystyń ındıkatory – senimniń deńgeıine qarap ólshenedi.
Qazir qazaqtyń jeriniń birtutastyǵyna kóziniń suǵyn qadap otyrǵan syrt kúshter jetedi.
Qazaqty qazaq qana tyǵyryqtan alyp shyǵady.
Táýelsizdik úshin kúres endi bastaldy. Eldiń amanatyn jaýapkershiligine alǵan azamatqa senim bildiretin kez keldi. Eń bastysy, el senimin seziný Prezıdent úshin de mańyzdy faktor.
Murat ÁÝEZOV,
memleket jáne qoǵam qaıratkeri