Ánsheıinde beıneti mol mal sharýashylyǵy názik jandylar úshin tym-tym aýyr bolyp kórinetini bar. Biraq qolǵa alsa eńserilmeıtin is joq eken. Kópbalaly ana Almıra «Bastaý bıznes» baǵdarlamasynyń sharapatymen qorasyn malǵa toltyryp otyr.
Adal eńbegimen óz tóliniń esebinen kóbeıtken maly bir basyna jetip-aq jatyr. Qazir súti bulaqtaı úsh sıyry, elýden astam qoıy, júzge jýyq qazy bar. Osynyń barlyǵy shıetteı balalarynyń nesibesi. Olar da analarynyń bar jan-tánin salyp, otbasynyń yryzdyǵyn molaıtýǵa umtylyp júrgenin kórgen soń oıyn balasy ekendikterin umytyp, ortaq isti alǵa súıreýge kómektesedi. Bes perzenti de mal jaıǵap, qora tazalap, kómekshi bolýǵa jarap qaldy. Ana bolsa kishkentaılarynyń eńbekpen pisip, jumys isteýge jandaryn salatynyn kórgen saıyn súısinedi. Atam qazaqta, «jas óspeı me, jarly baıymaı ma» deıtuǵyn úmit otyn tutatatyn qasterli sóz bar. Úı sharýasyna ońqaı asyqtaı yńǵaıly bolyp ósip kele jatqan baýyr eti balalary erteń-aq qatarǵa qosylyp ketetinine senedi.
Bir jaǵynan balalarynyń uıymshyldyǵyna razy bolsa, ekinshi jaǵynan memleket tarapynan kórsetilgen kómek te kópbalaly anany qos qoltyǵynan perishtedeı jebep, qıyndyq ataýlyny eńserýge septigin tıgizýde. О́tken jyly «Bastaý bıznes» baǵdarlamasy boıynsha qysqa merzimdi kýrsty oqyp bitirgennen keıin grantqa ıe boldy. Oıǵa kelmegen olja edi. Qysqa jip kúrmeýge kelmeı turǵan shaqta oıda joqta orala ketken nesibe edi. Áýeli otyz qoı satyp aldy. Iri qara men jylqydan góri usaq maldy baǵý ońaıyraq kóringen.
Keıin oń-solyn baǵamdap otyrsa, kúsh-qýaty jetip jatsa, sıyr ustaǵan da tıimdi tárizdi. Bala-shaǵa aǵarǵan ishse, nesi jaman? Osy oımen úsh sıyr aldy. Mal tóldep, basy kóbeıe bastady. Birte-birte qara jumysqa tósele bastaǵan sharýaqor ana endi reti kelip jatsa kóbirek nesıe alyp, saýyn sıyrdyń basyn kóbeıtpek. О́ıtkeni kórshi-qolańnan ydysyn ustap kelip, sút suraýshylar kóbeıgen. Aýylda da taza, maıly, dámdi sút suranysqa ıe eken. Úıdegi oı júzege asyp, saýyn sıyryn kóbeıte alsa, sharapaty ózine ǵana emes, ózgege de tımek. Aýyldastary úshin qosymsha jumys orny ashylmaı ma?
El ishinde mal ustaý úshin eń aldymen mal azyǵyn ýaqtyly qamdap alý óte mańyzdy sharýa. Bálkim, eń qıyny da osy. Bir tirkeme shóptiń baǵasy 25-30 myń teńgeniń tóńireginde. Bir bas qara malǵa qysy uzaq bul óńirde keminde eki tirkeme shóp qajet. Jalǵyz shóp juǵym bolmaıdy, jemdemese tól de, sút te bolmaýy ábden múmkin. Osy máseleni ońynan sheshse, ózgesi jol-jónekeı júgin tikteı bermek. Áıteýir qol qýsyryp qarap otyrǵannan jaqsy. Bir ósip alsa tórt túlik bar shyǵyndy tólimen-aq aqtap shyqpaı ma? Al sút-qaımaǵy kúndelikti qajetine jaratatyn qarajat.
– «Bastaý bıznes» baǵdarlamasynyń ekinshi baǵyty boıynsha oqýǵa elý adam jiberildi. Olardyń 27-i sertıfıkattaryn aldy. Nesıe alý úshin «Qarjylyq qoldaý» qoryna 27 adam jiberip edik, búgin sonyń 23-i 87 mln 400 myń teńge kóleminde nesıe rásimdedi, – deıdi aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵynyń mamany Rústem Qoıshyǵulov.
Aýdanda tamyz aıynan qazan aıyna deıin 505 myń teńge kóleminde qaıtarymsyz memlekettik granttar berilgen eken. «Eńbek» baǵdarlamasynyń ekinshi baǵyty boıynsha aýdandaǵy eldi mekenderdiń 80 paıyzy qamtylǵan. Kóńilge demeýi, alǵa umtylǵan aýyl turǵyndary mal sharýashylyǵyn damytý úshin shaǵyn nesıeler ala bastapty. Sonyń arqasynda bosaǵalaryna úıiriletin berekeni molaıta túspek.
Aqmola oblysy,
Jaqsy aýdany