Kúndelikti ómirde neshe túrli adammen jolymyz toǵysyp qalyp jatady. Jan-jaǵyndaǵylarǵa janashyrlyq tanytyp, meıirim nuryn sebelep júretin qarapaıym, kishipeıil, adamgershiligi mol tulǵalarǵa kópshiliktiń súıispenshiligi men syı-qurmeti árıne, qaı kezde de joǵary bolyp qala bermek. Alaıda jan dúnıeńiz tek shýaqty kúnniń shuǵylasyna nurlanyp, ómir kóshinde aldyńyzdan únemi osylaı jaısań jandar ǵana ushyrasa ma? Adamdar týraly jaqsy oılaý, jaqsylyq jasaýǵa qushtarlyq barlyq adamnyń qolynan kele bere me?
О́kinishke qaraı, keıde osyǵan keraǵar áreketterdi, syrttaı tym ádepti, sypaıy, bilikti, mádenıetti kóringenmen, ishteı óz maqsat-múddesi úshin kez kelgen opasyzdyqqa oılanbaı bara alatyn, aıar-sumdyǵy alǵa ozyp turǵan ekijúzdi jandardy baıqap qalyp jatatynymyz taǵy shyndyq. Ekijúzdilikti Ýıkıpedııada: «...yqylassyzdyqty, jaman nıetterdi ótirik shynjúrektilikpen, jaqsylyqpen jasyratyn qylyq», Islam dininde bul anyqtamaǵa qosa, aıryqsha «dinı ekijúzdilik» bar, ol – «júrektegi kúpirdi jasyryp, tilmen ımandylyqty kórsetý» dep tym-tym jupyny jazylypty. Biraq buǵan qarap ekijúzdilik pen ótirik sóıleıtin jandardan ada, «betperdesiz» qoǵamǵa aınalyp keledi ekenbiz degen oı týmasa kerek. Kúnásiz perishtedeı kúlip turyp, syryńdy jurtqa jaıar, kózińshe kópirte maqtap, bylaı shyǵa bere dattap otyratyn eki aıaqty, ekijúzdi pendeler qatary az deý – aqıqatty alaqanmen kólegeıleýmen birdeı.
«Jantaný ataýlarynyń túsindirme sózdigi» ótirik, ádette, naqty bir jaǵdaıattarda jekeleı ne áleýmettik artyqshylyqtarǵa ıe bolýǵa tyrysýdan týyndaıtynyn jazady. Al dinı qaǵıdat boıynsha, ekijúzdilik, bergen ýádede turmaı taıqyp ketý, senim artqan kisini qıyn jaǵdaıda ońaı sata salý, ótirik sóılep, adamdardyń arasyn shaǵystyrý áreketi «qorqatyn nárselerdiń ishindegi eń qorqynyshtysy» dep sanalǵan. Osy jáne osyǵan uqsas basqa da jat qylyqtarǵa qarsy únemi qatań shara qoldanýdy eskertken. Abaıǵa ıek artsaq:
«Quıryǵy – shaıan, beti – adam
Baıqamaı senbe qurbyǵa.
Jylmańy syrtta, ishi – aram
Kez keler qaıda sorlyǵa», deıdi. Osylardan uqqanymyz, «betperdesiz» adamdy kezdestirý qaı qoǵamda da qıyn bolǵan. О́ziniń jaıly ornyn saqtap qalý úshin ótirik sóıleý, halyqty ertegimen aldap-sýlaý, oryndalýy kúmándi jobalarmen aldarqatý, eldik múdde jolynda ýádeni úıip-tógip, egeýli naıza qolǵa alǵansyp, keıin sońynan basqa beınege aınalyp shyǵa kelý buryn da, qazir de bar. Laýazymy joǵary adamnyń aldynda qurdaı jorǵalap, al qyzmetinen túsken kúni ony umytyp kete baratyn jalpyldaq jaǵympazdyń beınesin jurt quptamaǵanmen, mundaı ekijúzdi pendelerdiń áreketine túbegeıli toıtarys berýge qoǵam áli dármensiz. Qarsy turǵan bóget-qursaýdy buza-jaryp, oılaǵan josparyn júzege asyrý ondaılarǵa túk emes...
Jýrnalıst retinde keıde túrli is-sharalarǵa qatysýǵa týra keledi. Sonda laýazymdy bir tulǵalar minbege kóterilip, sóz sóıleı bastaǵannan shybyndaǵan atsha bas ızeı beretin adamdardy baıqap qalasyń. Álgi kisiniń aıtqandary adamdy lezde eliktirip, qyzyqtyryp áketip jatsa, meıli-aý, óńkeı sıfr men resmı málimetter oqylady. Soǵan qaramastan muǵalimniń sabaǵyn qalt jibermeı muqııat tyńdap otyrǵan uqypty oqýshynyń keıpine enip, uıyp qalǵan syńaı tanytatyn olardyń jasandy, jalǵan qylyǵy kóńilge qaıaý túsirmeı qoımaıdy. Qaı kezde de adam boıyndaǵy adamgershilik qasıetterge bas ıgen atam qazaq ekijúzdilik pen jaǵympazdyqty, ótirik pen kólgirsýdi ulttyq bitim-bolmysymyzǵa nuqsan tıgizetin, ádet-ádebimizben syıyspas qaýip-qater dep eseptegen. О́sip kele jatqan urpaǵyn sodan saqtandyrǵan. Tálim-tárbıeniń qýat-kúshin sondaı soraqylyqtar oryn alyp ketpeý úshin utymdy paıdalanǵan. Osy maqsatta sana-saltqa «Aldaý bar jerde aqıqat joq», «Jaǵympaz nadan – jaýdan jaman», «Kórgeni jaman kópti aldar», «О́tiriktiń quıryǵy bir-aq tutam» degen qanatty qaǵıdalardy shyraq ete bilgen.
Búginde bir-birimen jaqyn baýyrdaı aralasyp júrgen keı dostardyń ózi jeke basynyń múddesine, aqsha men qyzmet máselesine kelgende, aldymen, ózin oılaıdy. Dostyq, shynaıylyq ekinshi planǵa ysyrylady. Muny eshkim óreskeldikke jatqyzbaıdy. Qaıta durys istedi deıdi. Kerisinshe, qolyndaǵy nanyn bólip berip júrgen adamdy aqymaq deýi múmkin. Bul da adamnyń nıeti men is-áreketiniń ózgerip, ata-babalyq salt-dástúrge negizdelgen bolmysymyzdyń baıyrǵy túp-tamyrdan, tól mádenıetten tym alshaq kete bastaýynyń saldary sanalady. Mundaı qoǵamda aqıqat pen ádilettilik jolynan aýytqýshylyqqa ońaı jol beriledi. Adamdar senim-seriginen ajyraıdy. Senimin joǵalta bastaǵan qaýymda ótirik aıtý bastalady. Saıyp kelgende, «betperdeli» pendelerdiń aıy ońynan týady, shyndyqtyń joly jabylady. Ekijúzdi adam búgin bireýdiń soıylyn soqsa, erteń basqa bireýdiń aıaǵyna jyǵylyp, túrli rólde oınap júre beredi. Osy qaýipti.