Máskeý «maıdany»

Osydan 31 jyl buryn ótken dúbirli dodany biz beker tilge tıek etip otyrǵan joqpyz. Onyń ózindik eki sebebi bar. Birinshisi – dáp osy álem chempıonatynda KSRO quramasy tuńǵysh ret Kýba boksshylarynan ozyp, komandalyq esepte kósh bastady. Soǵan deıin ótken tórt birdeı baıraqty básekede Bostandyq aralynyń ókilderi olardyń aldyn oraǵan bolatyn. Máskeýde san márte jibergen eselerin qaıtarýdyń reti keldi. Ekinshi sebep, Keńes Odaǵynyń juldyzdy komandasynyń sapynda Qazaqstannyń eki birdeı óreni óner kórsetti. Olardyń ekeýi de oljaǵa keneldi. Endi osy jaıttardy ret-retimen baıan­daıyq.

Bokstan álem chempıonaty tuńǵysh ret 1974 jyly Ga­vanada uıymdastyrylǵan bolatyn. Sol jarysta atalǵan eki komanda segiz júldeden ol­jalaǵanymen, qorjynynda 5 altyn, 1 kúmis jáne 2 qolasy bar rıng qojaıyndary jalpy esepte kósh bastady. 2 altyn, 2 kúmis jáne 4 qola medaldy ıelengen KSRO ekinshi orynǵa turaqtady.

1978 jyly Belgradta kýba­lyqtar 5 altyn men 3 kúmisti qan­jyǵalaryna baılasa, Odaq­tyń oǵlandary 3 altyn, 1 kúmis jáne 2 qolany enshiledi.

1982 jyly Mıýnhende 5 al­tyn, 1 kúmis jáne 1 qola­ny oljalaǵan Kýbanyń qabyl­dan­dary qaıta qara úzip ketti. Bul joly 3 altyn, 2 kúmis jáne 1 qo­lany qanaǵat tut­qan KSRO boksshylary basty qar­sy­lastaryn aıt­paǵanda, AQSh-tan da qalyp qoıdy.

1986 jyly AQSh-tyń Nevada shtatyndaǵy Rıno qalasynda ótken jarys­ta joǵarydaǵy jaǵdaı qaıtalandy. Birinshi orynda Kýba (7+2+2), ekinshi orynda AQSh (3+1+1) jáne úshinshi orynda KSRO (1+0+4).

Besinshi márte jalaýy jelbirgen jarysta KSRO quramasy óz tarıhynda tuńǵysh ret komandalyq esepte kósh bastady. Odaqtyń oǵlandary arasynan 54 kılo salmaqtaǵy Tımofeı Skrıabın ǵana jeńis tuǵyryna kóterile almady. 1/8 fınalda ol GDR-dyń ókili Dıter Berge ese ji­berdi. Qalǵan boksshylardyń barlyǵy da jartylaı fınalǵa jetip, túrli tústi medaldardy moıyndaryna ildi. Tarqatyp aıtsaq, Iýrıı Arbachakov (51 kılo), Aırat Hamatov (57 kılo), Igor Rýjnıkov (63,5 kılo), Israel Akopkohıan (71 kılo) jáne Andreı Kýrnıavka (81 kılo) bas júldeni oljalasa, Ev­genıı Sýdakov (91 kılo) pen Aleksandr Mıroshnıchenko (+91 kılo) kúmispen kúpteldi. Al Nshan Mýnchıan (48 kılo), Konstantın Szıý (60 kılo), Vla­dımır Ereshenko (97 kılo) jáne Nurmagomed Shanavazov (81 kılo) qolaǵa qol sozdy. Barlyǵy 5 altyn, 2 kúmis jáne 4 qola.

Ekinshi orynǵa jaıǵasqan Kýba 4 altyn, 4 kúmis jáne 1 qolany ıelendi. Bostandyq ara­lynyń ókilderi arasynan En­rıke Karrıon (54 kılo), Hýlıo Gonsales (60 kılo), Fe­lıks Savon (91 kılo) jáne Roberto Balado (+91 kılo) teń­dessiz dep tanyldy. Qalǵan úsh altyn­dy amerıkalyq Erık Grıf­fın (48 kılo), rýmynııalyq Franchısk Vash­tag (67 kılo) jáne ger­ma­nııa­lyq Genrı Maske (75 kılo) oljalady.

Máskeýdegi jarysta jeńis tu­ǵyryna kóterilgen Qazaq­stan­­nyń eki boksshysy jaıyn­da aıtar bolsaq, 63,5 kılo salmaqtaǵy Igor Rýjnıkovqa jerebe óte qıyn tústi. Izgi nı­et oıyndarynyń jeńimpazy, Eýropa chempıony degen ata­ǵy bar Temirtaýdyń tú­legi tusaý­keser kezdesýinde Seýl Olım­pıadasynyń kúmis júl­degeri, aýstralııalyq Grem Cheı­nımen qolǵap túıistirdi. Bul báseke 19:7 esebimen Igordiń paıdasyna sheshildi. Shırek fınal­da álem chempıonatynyń kúmis júldegeri, Panamerıka oıyn­darynyń jeńimpazy, kýbalyq Kandelarıo Dýver­heldi qapy qaldyrdy – 22:14. Jartylaı fınalda Iýgo­sla­vııanyń myqtysy Vý­­ka­shın Dobrashınovıchtiń tas-tal­qanyn shyǵardy – 16:3. Fı­nalda GDR-dyń sheberi An­dreas Ottonyń osal tusyn tapty – 19:14. Osylaısha, Igor Rýj­nıkov álem chempıony atandy. Sóz oraıy kelgende 1986 jyly Máskeýde ótken Izgi nıet oıyndary barysynda jerlesimiz keıinnen kásipqoı rıngtiń shoq­juldyzyna aınalǵan Roı Djons­ty jeńgeni jaıynda aıta ketsek, esh aıyby joq dep oılaımyz.

Asa aýyr salmaqtaǵy Alek­sandr Mıroshnıchenko Qos­tanaı qalasynda týyp-ósti. Máskeýdegi jarysqa deıin ol Seýl Olımpıadasy men Álem kýbogynyń jáne Eýropa chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri atanyp úlgerdi. Izgi nıet oıyndarynyń fınalynda utyldy. Máskeýdegi dodada Mıroshnıchenko GFR-dyń dúldúli Andreas Shnıdersti ekinshi raýndta uryp jyqsa, chehoslovakııalyq Ladıslav Hý­sarıkti ońdyrmaı sabady – 19:5. Biraq aqtyq aıqasta jerlesimizdiń Kýbanyń jas perisi Roberto Baladoǵa áli jet­pedi – 9:18. Sóıtip, Alek­sandr kúmis medaldy ıemdendi.

Bir ókinishtisi, alyptardyń fınaldyq saıysynda judy­ryqtasqan eki sańlaq ta qazir aramyzda joq. Máskeýde altyn alǵan Roberto Balado keıinnen sol belesti taǵy eki márte baǵyndyrdy. Panamerıka oıyndaryn utyp, Barselona Olımpıadasynyń jeńimpazy atandy. О́zgelerdi aıtpaǵanda, dýaly aýyz mamandardyń ózderi «bul jigit keleshekte Teofılo Stıvenson men Felıks Savon syndy álemdik bokstyń jarqyn juldyzdarynyń aldyn oraıdy» degen boljam aıtty. Biraq Baladoǵa ondaı baq buıyrmady. Onyń ómiri kelte boldy. 1994 jyldyń 2 shildesinde ataqty boksshy tizgindegen jeńil kó­lik Gavanadaǵy temir jol ótkelderiniń birinde zymyrap kele jatqan poıyzben soqtyǵysty. Ol sol jerde ol jantásilim etti. Roberto nebári 25 jasta edi...

Kezinde Aleksandr Mırosh­nıchenko Lennoks Lıýıs pen Rıddık Boýdy jaqsylap turyp sabaǵanyn bireý bilse, bireý bilmeýi múmkin. Keıinnen olar kásipqoı rıngtiń kókjalyna aınaldy. Qostanaıdyń alyby 29 jasynda bylǵary qolǵabyn shegege ildi. 2003 jyldyń 19 mamyrynda ol jumbaq jaǵdaıda kóz jumdy. Resmı málimetke sen­sek, Qostanaı qala­syn­daǵy óziniń toǵy­zynshy qabattaǵy pá­terindegi podezge shy­ǵady da, sol jerden tómen qulap ketip, mert bolǵan. Biraq ózi qulady ma, álde basqa bireý qu­latty ma, ol jaǵy beı­málim. Osy jaǵdaıǵa baı­lanysty el arasynda túr­li sybys tarady. Tipten «bul tapsyryspen istelgen qyl­mys» degen de boljamdar aıtyldy. Qalaı bolǵanda da, ataqty boksshy 40 jasqa qaraǵan shaǵynda ómirden ozdy...

1991 jyly Sıdneıde ótken álem chempıonatynda KSRO men Kýba quramalary arasyndaǵy tartys qaıta jalǵasty. Bul joly araldyqtardyń basym­dy­ǵy aıqyn boldy. Olar bas júl­deniń tórteýin alsa, Odaq­tyń oǵlandaryna bir ǵana altyn buıyrdy. Bul joly olar Bolgarııa men Germanııadan da qalyp qoıdy. Kóp uzamaı qyzyldar ımperııasy kelmeske ketti. Burynǵy «baýyr­las» respýblıkalar jeke-jeke otaý tikti. Sonyń ná­tı­­jesinde boks kartasynda Qazaqstan, Ýkraına, Reseı, О́z­beks­tan sekildi qatarǵa jańa­dan qosylǵan alpaýyt elder paı­da boldy. Búgingi tańda Ký­banyń dúbirli dodalardaǵy bas­ty básekelesteri dáp osy memleketterdiń órenderi.