Mıllıondar toǵysqan Almaty – jastardyń súıikti qalasy. Asqaq armanyn Alataýǵa tańyp munda keletinderdiń aldynan kese-kóldeneńdep shyǵatyn bas aýyrtar basty taqyryp – baspana máselesi. Sońǵy jyldardyń júzinde júıeli júzege asyp jatqan ońtaıly baǵdarlamalar talaılardyń alystaǵy armanyn jaqyndatqany ras.
Tirnektep tapqanyńdy jaldamaly páter ıesiniń qaltasyna quıyp otyrsań, qor jınap jeke baspanańa qol jetkizýdiń aýyly alystaı beretini anyq. Odan góri paıyzdyq mólsherlemesi tómen, biraz jyldan keıin óz ıeligińde qalatyn úıde qamsyz ómir súrip, tólem qabiletińe saı qaryzyńnan qutylý kóńilge de jubanysh syılaıdy. Mundaı múmkindiktiń qaqpasy Almaty qalasynda áleýmettik salada jumys isteıtin kez kelgen jas úshin aıqara ashyq. «Almaty jastary 3.0» baǵdarlamasy iske qosylǵan az ýaqyt ishinde qanshama otbasy qonys toıyn toılady. Naqtyraq aıtsaq, jyl basynan beri 725 otbasy baspanaly bolǵan.
Birer aı buryn baǵdarlamaǵa qatysý úshin «Almaty qalasynda turaqty tirkeý bolýy mindetti» degen talap alynyp tastalǵaly beri baǵyn synap kórýge bel baılaǵandardyń deni artqan. Qala ákimdigi tarapynan qoldaý tapqan jobanyń úshinshi kezeńine ótinish bergender qazir joldama alyp, qujattaryn resimdeýde. Quzyrly oryn ókilderi ár kezeń saıyn úı alýshylarǵa baǵdarlama talaptary barynsha jeńildetilip otyrǵanyn jetkizdi.
Búginge deıin 10 599 ótinish kelip túsken. Onyń ishinde 1 858 azamattyń qujaty talaptarǵa sáıkes kelip, baspana alýǵa joldama berildi. О́tinish túsirgenderdiń ishinde densaýlyq jáne bilim salasynyń mamandary kóp. Almatylyq jastar úshin tıimdi baǵdarlama qatarynan 3 kezeń boıyna jalǵasyp keledi. Sońǵy kezeńde rezervke alynǵandar az emes. Al joldamaǵa qol jetkizgender belgili ýaqytta tólem qabilettiligin rastaı almasa nemese qujattary sáıkes kelmegen jaǵdaıda olardyń ornyna rezervtegi ótinish berýshiler qujat tapsyrýǵa múmkindik alady.
– Alǵashqy qujat qabyldaý boıynsha 3 220, ekinshi qabyldaýda 5 myń, úshinshi qabyldaýda 2 myń ótinish kelip tústi. Birinshi jáne ekinshi qujat qabyldaýda 7 sala boıynsha, úshinshi qujat qabyldaýda 5 sala boıynsha ótinishter qabyldandy. Sebebi densaýlyq pen bilim salasyndaǵylar kóp bolǵandyqtan, eki salany alyp tastaýǵa týra keldi, – deıdi qalalyq Turǵyn úı saıasaty basqarmasynyń bólim basshysy Ǵalymjan Ábdishúkiruly.
«Almaty jastary 3.0» baǵdarlamasyna 10 mlrd teńge bólingen. Sondaı-aq Turǵyn úı qurylys jınaq banki 3 mlrd teńge qarastyryp otyr. Tómen paıyzdyq mólsherlememen – 13 mln teńgege deıingi nesıe jyldyq 5 paıyzdyq jeńildikpen beriledi. Nesıeni óteý merzimi 3 jyldan 25 jylǵa deıin azamattardyń tólem qabilettiligine qaraı esepteledi. Bastapqy tólem – 10%. Qatysýshylar bastapqy jáne ekinshi deńgeıli turǵyn úı baǵdarlamasy boıynsha páter satyp ala alady.
Eske sala ketelik, atalǵan baǵdarlama 35 jasqa deıingi áleýmettik sala qyzmetkerlerin qoldaýǵa baǵyttalǵan. Olardyń sapynda muǵalimder, dárigerler, joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary, mádenıet, sport salasynyń ókilderi, jýrnalıs pen ǵalymdar bar. Jaýapty mamandar, jalpy baǵdarlama negizinde almatylyq 1 myń otbasyny turǵyn úımen qamtý josparlanyp otyrǵanyn aıtady.
8,4 myń kóppáterli turǵyn úıi bar Almaty eldegi turǵyn úı qory eń baı qala ekenin atap ótken jón. Kún sanap aýmaǵy artqan megapolıste baspana kezegi qarqyndap ósip keledi. Búgingi tańda 25 myńnan astam adam turǵyn úı kezeginde tur. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 4,5 myń adamǵa artyq. Byltyr shaharda 3 162 muqtaj turǵyn úımen qamtamasyz etilgen. Baspanaly bolý baqyty buıyrǵandardyń ishinde 520 kópbalaly otbasy men balalar úıiniń 114 túlegi bar.
ALMATY