• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
20 Qarasha, 2013

Tereńine tartqan tuńǵıyq

386 ret
kórsetildi

«Eshten kesh jaqsy» degen qazaǵymnyń danalyǵyna taǵy bir aıqyn kóz jetip, kóńil sengendeı boldy. Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, asa kórnekti qalamger Ázilhan Nurshaıyqovtyń 90 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıyn merzimi syrǵytylǵanymen taǵylymdy bolyp ótti.

 

«Eshten kesh jaqsy» degen qazaǵymnyń danalyǵyna taǵy bir aıqyn kóz jetip, kóńil sengendeı boldy. Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, asa kórnekti qalamger Ázilhan Nurshaıyqovtyń 90 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıyn merzimi syrǵytylǵanymen taǵylymdy bolyp ótti.

Qazaq óneriniń qara shańyraǵy osy «ákem teatrda» Ázaǵańnyń 85 jasqa tolý mereıtoıy máńgilik mahabbatqa baǵyndyryp, Erbol men Meńtaıdy saǵyndyryp, Baýyrjan batyr erligine tabyndyryp, el ishi oqyrmandaryn sabyldyryp, bir demde ótkeniniń kýási bolyp edik.

...Sodan, ıá, sodan! Til barmasa da tilenip turǵan sózge ne shara?! Osy shańyraqtan mahabbat jyrshysyn aqtyq saparǵa attandyrǵanbyz...

Endi, mine, «ákem teatr» Ázaǵańdy baýyryna qaıyra bir basqysy kelgendeı, onyń oıly kózinen syr ushqyndaǵan, júzinen nur tamǵan dara kelbetin óz tórine áspettep ilip qoıyp, 90 jyldyǵyn jalyndatyp ótkizip jatyr edi.

Á.Nurshaıyqovtyń óz oqyr­mandarynan jasyrǵan syry áste joq shyǵar. Osy keshte endi tyńnan ne aıtýǵa bolar edi? Klassık jazýshynyń tylsymy tuńǵıyq eken-aý. Aıtyldy! Aıtyla bermegi sezildi de. Sonyń biraz tushymdy qaıyrymyn saltanattyń betashar sózin salmaqtap túıindegen senator, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy N.Orazalınnyń aýzynan estip, marhabattandyq. Ádepti, ımandy, kúresker, qam­qorshyl, ádildik jolynda týrashyl Á.Nurshaıyqov álemi keń aıdyndy, mol qazynaly, tereń aǵysty, orasan tabysty kúıinde qazaq ádebıeti asqar taýynyń sulý bir shoqysyndaı kóz qyzyqtyra bermekshi eken.

Bastapqy sóz saptaý qalaı bolsa, bylaıǵysy da bal dámindeı tamsandyra túspek. Sonyń mysaly: qabyrǵaly qalamgerler S.Dosanovtyń baıandamalyq saryndaǵy – qazaq ádebıetiniń álemdik kórkemsóz dodasyndaǵy daralyǵyn Ázaǵańdaı talantty tulǵamen kelistirip, ádipteýi; T.Kákishevtiń «Mahabbat, qyzyq mol jyldardy» qoljazba kúıinde oqyp, batagóı atanǵanynyń násibi, mine, mol bolǵanyn tarqatýy; M.Aıtqojınanyń osy tańda altyn shapaqqa sharpylyp týǵan jyryndaǵy meıirim shashqan aǵasynyń ór beınesin óshpesteı etip tańbalaýy, myna bir: «Qadiri asyp jurtyna, qurbysyna, Ushyp ketti, aınalyp jyl qusyna... Týǵan eli rıza, týǵan eli, Ázaǵańdaı, Mahabbat jyrshysyna!» – degen jyr joldarynan aıqyn baıqalýy; S.Smataıdyń Ázaǵańnyń ózin bir sáttik maqtaýynyń tumyl­­dyryǵyn ashyp, ǵumyrlyq mar­qaıýyna sebep bolǵanyn tuz­dyqtaýy; S.Aq­taevtyń qazaq ádebıe­tindegi eń bir tárbıeshil, tálimger jazýshynyń ónegesi haqyndaǵy támsili, bári-bári árkimdi yntyqtyra tartty.

О́z kezeginde osy joldardyń avtory Á.Nurshaıyqov mereı­toıy­­­nyń Almatydaǵy joǵary oqý oryndarynda, «Beıbitshilik álemi» shyǵarmashylyq qorynyń (tór­aǵasy Á.Nurmanov) bastama­shyl­dyǵymen Shymkentte, Asta­­­­nada atalyp ótkenin «Fo­lıant» baspasynan (dırektory N.Isabekov) «Áıgili Ázaǵa», «Qudaı-aý, qaıda sol jyldar» este­lik­teriniń shyqqanyn, О́ske­men­nen «Ázaǵa» kitaby, jazýshy «Estelikteriniń» eki tomdyǵy, qyzy J.Nurshaıyqovanyń qu­rastyrýymen qos jınaǵy oqyr­mandar qolyna tıgenin rýhqa taǵzym retinde baǵalady.

Keshti qorytyndylaǵan Áz­aǵańnyń nemeresi Dına Jannur­qyzy atasynyń mol derekti muraǵatynyń halyq ıgiligine aınalýy oraıynda atqarylyp jatqan tolymdy ister týraly, sonyń bir parasy – ǵalamtorda arnaıy paraqsha ashylǵanyn habardar etti.

Mereıtoı keshiniń ómildirigi men quıysqanyn kelistirip, keleli áńgimeniń jelisin sátti sýyrt­paqtaı bilgen belgili aqyn Baqyt Bedelhanulynyń tap­qyrlyǵy kóńil súısindirdi.

Qaısar ÁLIM,

«Egemen Qazaqstan».

ALMATY.