Shaǵymǵa nege shamdanady?

Esterińizge sala keteıik, «Shaǵyn aýdannyń máselesi shash etekten» atty maqalada 19-shaǵyn aýdanda salynyp jatqan birneshe turǵyn úıdiń sapasyzdyǵy jóninde másele kóterildi. Atap aıt­saq I.Esen­berlın 2/2, Kókjal Baraq 4, Əl-Farabı 38/2, Qazybek bı 46, Ýəlıev 9/3 meken­jaı­laryndaǵy kópqabatty úı­lerdiń turǵyndary jańa baspanalarynyń sapasyz­dyǵy­na shaǵymdanyp, bar­ma­ǵan jerleri, ashpaǵan esikteri qalmaǵanyn aıtqan bolatyn.  

Osy maqaladan keıin re­dak­sııamyzǵa kelip túsken hat­qa qol qoıǵan azamat­tar «birshama ókpe-nazy­myz­dy bildirmekpiz» deı ke­le: «Qa­lamyzdyń sol jaǵa­laýyn­da oryn tepken 19-sha­ǵyn aýdan – О́skemenniń jańa bóligi, qanattanyp kele jatqan jas shaǵyn aýdan bolyp tabylady. Jańadan boı kótergen qalashyq bolǵannan keıin halyqtyń syny da, kózi de, maqtaýy men dattaýy da osy jaqta. Janashyrlyqtan góri bastamaǵa qoldaý tanytyp, qolushyn berýden buryn, tyr­naq astynan kir izdep, túı­medeı nárseni túıedeı qy­latyndar qarasy qoǵamda az emes» dep bastaǵan. Sodan soń shaǵyn aýdanda atqarylǵan, atqarylyp jatqan sharýalar­dy tizip ótip, «Bizdiń jaıly da súıikti mekenimizge aı­nal­ǵan 19-shaǵyn aýdanǵa ta­ǵyl­ǵan aıypqa, orynsyz syn­ǵa túbegeıli kelispeımiz» dep aıaqtaǵan. Sońynda osy aýdan­nyń birneshe turǵyny qol­daryn qoıyp, mekenjaılaryn kórsetipti. Tizimge kóz júgir­te kele Esenberlın 6A me­ken­jaıynan úsh turǵyn­nyń qolyn baıqadyq. Prob­le­masyz úı qandaı bolady eken dep ıeleri qol qoı­ǵan úsh páterdiń esigin qaq­tyq.  Sóıtsek, úsheýi de páter ­jal­daýshylar eken.

– Men «kvartırantpyn». Balamen serýendep júrgen edim. Eki qyz júgirip kelip aq qaǵazǵa qol qoıǵyzyp aldy. Ne týraly ekenin bilmedim. Qolynda on bálenbaı bos qa­­ǵaz bolǵan. «Eshqandaı sha­­ǵy­mym joq dep qol qoıa sa­ly­ńyzshy» dep ótingen soń qoıa salǵanmyn, – deıdi 22-pá­terdiń turǵyny G.Aqqazına.

Sol sııaqty 3-shi páterdiń turǵyny da jaldap turyp jat­qandar. Onyń ústine olar eshqandaı qaǵazǵa qol qoı­maǵan. Turǵyndardyń aıtýynsha, 8-shi páterdi de ja­ldap turady eken. Turǵyn­dar demekshi, dál osy úıdiń tur­ǵy­ndarymen tildestik. Proble­masy sol baıaǵy biz maqalada atap ótken úılerdikindeı. Tereze astynan jel úrleıdi, qabyrǵasy qopsyp jatyr, taǵysyn taǵy.

– Úıdiń syrtyn qaptata­myz degen­biz. Kireberisin ózimiz aqsha jınap jasattyq. Pandýsty da júgirip júrip ózim qoıǵyzdym. О́ıtkeni jol­dasym 1-toptaǵy múgedek, arbada otyr. Úıdiń sapasyn óziń kórip tursyń, – dedi Dámesh Baıdyrahmanova.

Iá, úıdiń sapasy kórinip tur.

Aıtqandaı, bizge kelip túsken hattyń mátinin Mádenıet qaı­ratkeri, О́skemen qalalyq ardagerler keńesi tóraǵasy­nyń orynbasary – Saǵynbek Aqanov ska­ner­lep, áleýmettik «Facebook» jelisinde bó­lis­­­­ken edi. Post avtorymen habar­lasqanymyzda:

– Qoldy volonterler jınady. Olardy kim uıymdas­tyr­ǵanyn bilmeımin. Al hatty ishki saıasatta alyp qal­ǵan. Biraq 19-shaǵyn aýdanda máseleniń bary ras. Baýyr­larymyz da úı alyp, ýlap-shýlaǵanyn bilemiz, – dedi Saǵynbek Aqanov.

Ardagerler keńesi tóraǵa­synyń orynbasary jelige jarııalaǵan jazbasyn eki-úsh saǵattan soń óshirip tas­tady. Biraq biz jazbaǵa baılanysty barlyq pikirdiń skrın-kóshirmesin alyp qoıdyq. Pikir­lerdiń kóptigi sonsha, bárine toqtalyp ótý múmkin emes. Dese de, sózimiz dáleldi bolýy úshin eki-úsh pikirdi yqshamdap usynǵandy jón kórdik.

Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Shyǵys Qazaqstan ob­lystyq fı­lıaly­nyń dırektory Álibek Qań­tarbaev: «Jo­­ǵa­rydaǵy shaǵyn aýdan­daǵy úı­lerdiń sapasyz eken­digi jaıly, óziń de jazyp otyr­syń, san márte sóz bol­ǵan eken. Jaraıdy, merdiger uıat­syz­daý bolǵan eken deıik, ony qa­lalyq qabyldaý komıssııa­sy qalaı ǵana qabyldap alǵan? Bar­maq basylmaǵan, kóz qysylmaǵan dep qalaı ǵana kepildik beresiń? Eń bastysy, ol úılerdiń qabyrǵalary bıt­tiń qabyǵyndaı, ishkileri sir­keniń jaıalyǵyndaı eken­digin aıtyp shaǵymdanǵan tur­ǵyn­dardyń janaıqaıy baıaǵyda oblys shekarasynan shyǵyp ketken».

Qoǵam belsendisi Ermek Qur­manǵalı: Sol úı­ler­diń birinde men ózim de tura­myn. Úılerdiń sapasy shyn­dy­ǵynda da syn kóter­meı­di. Ásirese terezelerinen jel ańqyldap, jańbyrly kúni sý kiredi. Al eń sońǵy qabat­ta tipti qıyn. 9-qabatty úıler­diń sapasy tipti nashar. Kórshi úıdiń jatyn bólmedegi daýysy kelesi úıdiń as úıine estilip turady   

Ustaz Meıirjan Temirbek: «Men sol jerden úı aldym. О́ske­mendi shýlatyp júrip bit­peı jatqan jerlerin zorǵa bitirttim. Syrtyn qaptaı­myz degen ýádeleri dalada qal­dy. Stenderinen sý ótedi. О́tirik­tiń shegi bolý kerek qoı».     

Sonymen qatar osy 19-sha­ǵyn aýdandaǵy olqy­lyq­­tarǵa qatysty jasaǵan repor­tajdarymen jýrnalıs­ter de bólisken. Maqala gazetke shyqpas buryn, bul prob­le­malardy áleýmettik jelilerde blogerler de kóter­gen. Sondaǵy beıne materıaldardyń birin­de О́s­kemen qalalyq qury­lys bóliminiń óndiristik tehnıkalyq sektor meńgerý­shisi Madııar Ábilhanov úı­lerdiń qabyrǵasynan sý kirmeýi úshin temir saıdıng­pen qaptalatynyn aıtqan. Máse­leniń baryn da jasyr­maǵan. Qabyrǵasynan jań­byr ótip turǵan jalǵyz úı emes­tigin de tilge tıek etken. Iаǵnı gazetimiz hatta ja­­zyl­­ǵandaı «tyrnaq astynan kir iz­dep» otyrǵan joq. Sapa­syz úı tur­ǵyn­darynyń janaı­qaıyn ǵana jetkizdi. Úılerdiń qop­syǵan qabyrǵalary qarýsyz kózben-aq kórinip tur.

I.Esenberlın 2/2 me­ken­jaıyndaǵy úıdiń kire­berisindegi qoparylyp jatqan kafelderi áli aýyspaǵan. Al «VK Tehnogrýpp» JShS joba menedjeri Dəýren Dıýsýpov gazet redaksııasyna bergen pikirinde qazannyń sońyna deıin kafelderdi alyp, trotýar plıtkasyn tóseımiz degen edi. Qazan bitip, qarasha bas­taldy...

Árıne, 19-shaǵyn aýdanda Esen­berlın dańǵylynan Ýálıev kóshesine deıin sozylyp jatqan alleıa salyndy. Trotýar tóselip, balalar úshin oıyn alańdary ornatyldy. Alleıanyń kireberisine kórikti qalanyń bel­gisi ispettes arka qoıyldy. Shet jaǵyna «Oskemen» dep latynsha jazý jazyldy. Alleıa túnde de samaladaı jarqyrap tur. Alaıda sapasyz baspana buıyrǵan turǵyndar oǵan qýana ala ma? Olardyń jan-aıqaıyn kim tyńdap, máse­lelerin kim sheshýi tıis? Mem­leket basshysynyń «halyq únine qulaq asatyn mem­leket» tujyrymdamasy osyndaı saýaldar­ǵa jergi­likti deńgeıde qulaq asyp, halyq­­tyń muń-muqtajyn sheshýden bastalýy kerek emes pe?

Shyǵys Qazaqstan oblysy