Aýyl sharýashylyǵyn damytý – elimizdiń memlekettik ekonomıkalyq saıasatyndaǵy basty baǵyttarynyń biri. «Qazaqstan – 2050» strategııasynda aýylsharýashylyq ónimderine degen jahandyq suranys jaǵdaıynda Agroónerkásiptik keshendi aýqymdy jańǵyrtý mindeti qoıyldy. Sáıkesinshe, 2050 jylǵa qaraı elimizdiń IJО́-degi aýyl sharýashylyǵynyń úlesi 5 ese ulǵaıýy tıis.
Aýyl sharýashylyǵyndaǵy ónim óndirisiniń jalpy kólemi sońǵy bes jylda jyldyq 3,1%-ǵa óskenine qaramastan, salada áli de agrarlyq daqyldar ónimdiliginiń tómendigi, eńbek shyǵyndaryn aqtamaıtyn eskirgen tehnologııalardy paıdalanýmen, sondaı-aq saladaǵy sýbektilerdiń ınnovasııalyq belsendiliginiń baıaýlyǵy men eńbek ónimdiliginiń tómendigi baıqalýda.
Aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańartýdyń jyl saıynǵy qarqyny respýblıkada shamamen 2% deńgeıinde tur. Bul rette EYDU elderinde osy kórsetkish – 10-12% shamasynda.
Bankter tarapynan sektordy nesıeleý kórsetkishi áli de jetkiliksiz. AО́K qarjylaı turǵyda qoldaý tetikteri memleket organdary arqyly júzege asyp keledi.
Bıyl ekinshi toqsanda Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Statıstıka komıtetiniń konıýnktýralyq zertteýleriniń derekteri boıynsha respondentterdiń 48% jeńildetilgen nesıe eń tıimdi sheshim dep esepteıtini anyqtalǵan. Qazaqstanda bul baǵyttaǵy jumysty «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ atqaryp kele jatqanyn aıta ketken oryndy. Bıyl maýsym aıynyń sońyna qaraı korporasııanyń otandyq agroónerkásiptik keshendi nesıeleý úlesi 52,6%-dy nemese 488,1 mlrd teńgeni qurady.
Byltyrǵy eseptiń derekterine súıensek, atalǵan korporasııa jalpy somasy 289,8 mlrd teńgege 8,3 myń qaryz alýshyny qarjylandyrdy. Bul 2018 jylmen salystyrǵanda, 12%-ǵa artyp, jospardan 16%-ǵa kóp (250,2 mlrd tg). Aýyl sharýashylyǵy men tamaq ónimderi óndirisindegi negizgi sýbektilerge nesıe berý kólemi boıynsha jospardyń oryndalýy tıisinshe 226-214% aralyǵynda baıqalsa kerek.
2019 jyly nesıelerdiń basym bóligi «Keń dala» kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn nesıelendirý baǵdarlamasy boıynsha (60 mlrd teńge) berildi. «Agrobıznes 5 baǵyt» baǵdarlamasy aıasynda jalpy somasy 54,9 mlrd teńgege 78 joba qarjylandyryldy. Atap aıtqanda, etti mal sharýashylyǵyn damytýǵa – 10,5 mlrd teńge (442 joba), et jáne ósimdik sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeýge – 6,6 mlrd teńge (16 joba), sút sharýashylyǵyn damytýǵa – 0,1 mlrd teńge (3 joba), sýarý júıelerin satyp alýǵa – 1,1 mlrd teńge (17 joba), ósimdik sharýashylyǵyn qarjylandyrýǵa 36,6 mlrd teńge (200 joba) berildi.
Etti mal sharýashylyǵyn damytýdyń ulttyq baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde «Sybaǵa» nesıe baǵdarlamasy ázirlenip, onyń aıasynda korporasııa 22,3 mlrd teńgege jobalardy qarjylandyrdy.
Buǵan qosa nesıelik seriktestikter men lızıngtik kompanııalar arqyly AО́K-di qarqyndy tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrý kartasy sheńberinde aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn, sol sekildi qajetti jabdyqtardy satyp alý isi qarjylandyryldy. 2019 jyly 876,4 mln teńge somasyna 147 birlik aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jabdyǵyn satyp alý úshin 6 AShTО́ nesıesi berildi.