Mańǵystaý aýdanynyń Úshtaǵan aýylynda qazaq halqynyń qolóneri men turmysta jıi qoldanylatyn buıymdaryn jasaýdyń erekshe úlgisi damyp keledi. Aýyldyń baıyrǵy turǵyndary Musahan men Eleıhan Egizbaevtar bilgenderimen bólisip, jastarǵa úıretip júr.
Sheberlerdiń aıtýynsha, kıiz úı jabdyqtaryn toqý, kıiz basý men qamshy órý olar úshin kúndelikti jumys. Eskirgen jabdyqtardy jańartýǵa, órmek toqý men kórpe tigý jumysyna qyz-kelinderi men nemere-jıenderi de qolǵabys etedi. Biri urshyq ıirse, biri toqyma toqıdy, endi biri kıiz basý úshin jún sabaıdy.
«Maldyń terisinen tósenish daıyndaý úshin, aldymen terini daıyndap alamyz. Áýeli soıylǵan maldyń terisin tuzdap alý qajet. Sodan soń keptiredi. Keıin ystyq sý jáne aıranmen jýyp, las terisin alyp, ıisin ketiremiz. Keýip, jup-jumsaq teri daıyn bolǵanda paıdalanady. Maldyń terisi, júni, súıegi, ishegi bári paıdaǵa asady. Terisinen kezinde tymaq, ishik pishetinbiz. Qazir jumsaq, adam aǵzasyna paıdaly terini balalarǵa jylylyqqa tóseımin. Budan bólek, túıe júninen kórpe tigip, qoıdyń júninen kıiz basamyz. Júndi tazalap jýyp, jip ıirip shulyq, jempir, eshki júninen túbit oramal toqımyz. Kezinde ishegin dombyraǵa ishekke paıdalanatynbyz. Qazir bul qundylyqtardy úırenýge nıetti jastar az. Osyndaı qoldan jasalatyn tabıǵı dástúrli qolóner buıymdaryn keıingi urpaqqa úıretý maqsatymyz», deıdi Eleıhan Egizbaeva.
Al otaǵasy Musahan Egizbaev bolsa qamshy órip, súıekten sabyn jasaıdy.
«Aldymen túıeniń terisin tuzdap, tazartyp, aıranmen ılep, paıdaǵa asatyndaı jumsarǵan soń alty, segiz tipti on eki órimge qaraı tilinedi. Jyńǵyl aǵashyn jonyp, bes tutam etip daıyndap, tórt tutam basyna teriden qamshy etip óredi de taramyspen tigedi. Taramys degenimiz – iri qaranyń sińirinen alynǵan berik jip. Taramys ázirleý úshin kúzde soǵymǵa soıylǵan iri qaranyń jelke, jilinshik sińirlerin etsiz sylyp alý kerek. Sylynǵan sińirlerdi kóleńkege ilip qoıyp, babymen keptiredi. Ábden kepken taramysty balǵamen jumsartady. Qamshy sekildi teriden jasalatyn buıymdardy osy taramyspen tigedi. Al, maldyń súıegin ábden qaınatyp sabyn daıyndaıdy. Súıek maıy tolyq qaınaǵan soń súıekti alyp tastap, ıtsıgek shóbin qosyp qoıýlanǵansha qaınatyp, ártúrli qalyppen sabyn jasaýǵa bolady, dedi Musahan Egizbaev.
Maldyń terisin laqtyra salmaı, kádege jaratyp júrgen úshtaǵandyq otbasynyń tirligi – kópke, ásirese jastarǵa ónege.
Mańǵystaý oblysy