"Jýrnalıstermen kezdesý barysynda doktor Almas Sharman jan-jaǵyna qamqorlyqpen qaraıtynyn, jáne basqalardyń da sondaı kózqarasqa basymdyq beretinine senimdi ekenin aıtty", dep jazady Egemen.kz.
Sebebi álemdik medısına tarıhynda koronavırýs zerttelmegen dert túri bolǵandyqtan, ony qaıta juqtyryp alýdan eshkim saqtandyrylmaǵan eken. Apta basynan beri dertti qaıta juqtyrǵandardyń Qazaqstanda tirkelip jatqany sonyń dáleli.
"Koronavırýspen aýyryp, jazylǵandar báribir qaýipsizdik sharalaryn saqtaýlary kerek. Sebebi, koronavırýstan basqa da biraz ınfeksııalar bar. Ásirese qazir, tumaý maýsymy bastalyp jatyr jáne aýrýdyń aldyn alyp, eskertý mańyzdy. Tipti eger siz aýyryp, jazylǵan bolsańyz da, koronavırýs muryn qýysynda bolýy múmkin, jáne vırýs qol arqyly berilýi (juǵýy) múmkin. Mine, sol sebepti de maskalardyń qalaı bolǵanda da tıimdiligi bar. Áleýmettik qashyqtyqtyń da mańyzy zor. Koronavırýsty qaıtadan juqtyrýdyń 5 oqıǵasy belgili. Osyndaı faktiler bar. Sol sebepti, qaıtadan juqtyrýdyń bolmaıtynyna 100 paıyz kepildik joq", dep atap ótti A.Sharman.
Zertteýlerge sáıkes, aýyryp, jazylyp shyqqandarda antıdeneler paıda bolyp, damıdy. Biraq, soǵan qaramastan, onyń qansha ýaqyt saqtalatyny belgisiz.
"Aýrýdy juqtyrǵandardyń báriniń ımmýnıteti damıtyny belgili nárse. Biraq, sonymen birge, basylý (sóný) fenomeni de bar, antıdenelerdiń bastapqyda sıkly joǵary bolady, biraq nelikten ekeni belgisiz, keıinnen tómendep ketedi. Alaıda taǵy bir úshinshi jaǵdaı bar, ol – vırýstyń mýtasııaǵa ushyraıtyny, ol ózgerip otyrady. Soǵan qaramastan, onyń ózgerip otyratyny, dereý kúsheıip, bolmasa álsireıtini týraly dálelder bar", dep atap ótti professor.
Qala turǵyndarynyń aldyn alý sharalaryn kúsheıtý qajettigi týraly aıtqan qazaqstandyq professor maskany qoldaný kezinde ony durys kıip, taǵyp júrý mańyzdylyǵyn atap ótti. Odan bólek, áleýmettik qashyqtyqty saqtaý jáne adamdar kóp jınalatyn oryndarǵa barýdan shektelý sııaqty basqa da aldyn alý sharalaryn saqtaý mańyzdy.
"Maska taǵý óte mańyzdy. Biraq, maskany durys taqqan jón. Men kóp adamnyń maskalaryn muryndaryn ashyp, ıegine taǵyp júretinin jıi kóremin. Men bárine únemi vırýstardyń kóbi muryn qýysynda bolatynyn esterine salamyn, jaı ǵana aýyzdy jabý arqyly olar ne ózderin, ne basqalaryn qorǵamaıdy. Sol sebepti maskany taǵý jáne ony durys taǵý mańyzdy. Ekinshiden, maska taǵý arqyly siz tek ózińizdi ǵana qorǵap qoımaı, basqalaryn da oılaısyz. Men basqa adamdar týraly oılaımyn – kóbi osylaı oılaýy kerek. Úshinshiden, adamdar kóp jınalatyn oryndardan aýlaq júrýge tyrysý qajet. Eýropa men AQSh-ta nege ekinshi tolqyn bastalyp ketti. Kúnniń salqyndaýyna baılanysty, adamdar ǵımarat ishinde jıi otyratyn boldy. Nátıjesinde, adamdardyń toptasýy bolady, al kóptegen ǵımarattardyń jeldetilýi qıyn. Bul temekiniń tútini sııaqty. Eger sen aýasy jeldetilmeıtin bólmede otyrsań, temekiniń tútini bólmede aınalyp júredi. Eger ǵımaratta vırýsty juqtyrǵan adam bolsa, vırýsy bar aerozol aýada taralyp, basqalarǵa juǵady. Sol sebepti, adamdar kóp jınalatyn oryndardan, ásirese, jabyq ǵımarattarǵa barýdan aýlaq júrip, bólmeni jeldetip, qashyqtyq saqtaý kerek. Osy erejelerdi saqtaý arqyly ózińdi aýrýdan qorǵaýǵa bolady", dep qorytyndylady A.Sharman.