Qazaqstanda aralas jekpe-jek óneriniń damýyna Danııar Qasqaraýovtyń sińirgen eńbegi zor. Olaı deýge negiz, osydan on shaqty jyl buryn ol Almatyda «Alash Praıd» dep atalatyn jaýyngerlik klýb quryp, elimizdiń ár óńirinde óner kórsetip júrgen jalyndy jigitterdiń basyn biriktirdi. Olardyń esh alańsyz daıarlanýyna jaǵdaı jasap, eńbekaqy taǵaıyndady. Eleýli tabystarǵa qol jetkizgender syıaqy aldy. Osyndaı júıeli túrde júrgizilgen jumystyń nátıjesinde jerlesterimiz shetelderde ótetin jarystarǵa shyǵýǵa múmkindik aldy. Sonymen qosa respýblıkamyzdyń birqatar aımaǵynda dúbirli dodalar úzdiksiz uıymdastyryla bastady. Osy jaıttyń barlyǵy jaýyngerlik ónerdiń Qazaqstanda qulashyn keńinen jaıyp, ósip-órkendeýine óz septigin tıgizdi.
Almaty oblysy, Jambyl aýdanynyń Qastek aýylyndaǵy orta mektepte oqyp júrgen kezinen Danııar Qasqaraýov balýandyq ónerge bet burdy. Erkin kúrestiń has sheberi bolsam degen asqaq arman ony Alataý baýraıyndaǵy ásem qalaǵa jetelep ákeldi. 1991-95 jyldary ol Qajymuqan atyndaǵy sportshylar daıarlaıtyn mektep-ınterantta sheberligin shyńdady. Osy jerde Musabek Qapanov pen Málik Nádirbekov syndy bilikti bapkerlerdiń jetekshiligimen biraz tabysqa qol jetkizdi. Keıinnen áskerılerdiń ortalyq sport klýbynda jattyqty. Stýdent kezinde de Danııar sporttan qol úzgen joq. Respýblıkalyq jarystarda júlde alyp, el birinshiliginde óreli ónerimen kózge tústi. Qaraǵandyda jyl saıyn dástúrli túrde ótip turatyn áıgili ushqysh, Keńes Odaǵynyń Batyry Nurken Ábdirovtiń týrnırinde kúmis medaldi moınyna ildi. Osy tabystarynyń arqasynda sport sheberi normatıvin oryndady.
Joǵary oqý ornyn aıaqtaǵan soń Danııar Qasqaraýov keden salasyna qyzmetke turdy, odan keıin bıznespen aınalysty. Tirshiliktiń qamymen júrgen kezderi boz kilemnen biraz alshaqtap qaldy. Desek te bul saladan ol múldem alystap ketken joq. Jekpe-jek túrleri boıynsha birqatar týrnırge qatysyp, biraz oljaǵa keneldi. Sonymen qatar respýblıka aýmaǵynda ótetin jarystardy qalt jibermeı, jalyndap ósip kele jatqan jastarǵa kóz qyryn salyp júrdi. Qajet kezderi kómegin de aıaǵan joq.
– Men aralas jekpe-jekke kezdeısoq kelgen adammyn, – dep bastady óz áńgimesin Danııar. – Birde áriptesim osy sportty serik etetin jastar qonystanǵan páterge meni ózimen birge ertip apardy. Solarmen tanysyp, bilisken soń problemalary shash etekten ekenin birden ańǵardym. Barlyǵy da ózimizdiń qazaqtyń ójet jigitteri. Kúsh-qýaty boılaryna syımaı, jekpe-jek dese delebesi qozyp, qandary qyz-qyz qaınap turǵan jalyndy jastar. Biraq «Jomarttyń qolyn joqtyq baılaıdy» degen ras eken. Sportshylardyń jarysqa shyǵyp nemese jattyǵý zalyn jalǵa alýy bylaı tursyn, tipten turyp jatqan páterleri úshin tóleıtin aqshalary da joq. Baýyrlarymnyń muń-muqtajyn tyńdaǵannan keıin «az da bolsa kómek qoı» degen nıetpen qoldaryna qomaqty qarajat ustatyp kettim. Alǵashynda osymen ǵana shekteletin shyǵarmyn dep oıladym. Alaıda ýaqyt oza bul ónerge ańsarymnyń aýǵany sonshalyq, olarmen jıi jolyǵatyn boldym. Jarystarynan qalmaımyn. Birneshe sportshyny óz qamqorlyǵyma alyp, olarǵa moraldyq jáne materıaldyq turǵydan kómek kórsete bastadym. Aralas jekpe-jek ónerine osylaı keldim.
Jasyratyny joq, ol kezde aralas jekpe-jekten jarystar qalaı bolsa, solaı ótetin. Árkim qalaýy boıynsha básekeler uıymdastyryp, ózderinshe máre-sáre bolyp júretin. Shama-sharqy jetkenderi shet memleketterde tóbelesse, kóbi óz elimizde alysyp-julysýmen ǵana shekteletin. Bul ne jarys ekenin, qandaı belbeýlerdiń sarapqa salynyp jatqanyn uǵyný múmkin emes. Bir sózben aıtsaq, árkim óz bilgenin isteıtin. Mine, osynyń barlyǵyn Danııar Qasqaraýov bastaǵan jigitter bir júıege keltirdi.
Joǵarydaǵy olqylyqtyń ornyn toltyrý úshin D.Qasqaraýov Almatyda «Alash Praıd» dep atalatyn promoýterlik kompanııanyń irgetasyn qalady. Bul 2011 jyl edi. Seleksııalyq jumystar júrgizip, birneshe myqty sportshyny komandaǵa qabyldady. Bapkerler men dárigerlerdiń máselesin sheshti. Jumys júıeli túrde júrgizilý úshin aldyn ala jospar jasaldy. Bul iske beldi kásipkerler jumyldyryldy. Nátıjesinde sportshylar turaqty túrde eńbekaqy ala bastady. Jattyǵý zaly, turatyn jer, jarysqa shyǵý sekildi kóptegen qordalanyp qalǵan máseleler oń sheshimin tapty. Respýblıkamyzdyń birqatar óńirinde túrli básekeler uıymdastyryldy. Sol jarystarda ózderin jaqsy qyrynan kórsetken jigitter shetelde baq synaý múmkindigine ıe boldy. Sonyń nátıjesinde «Alash Praıdtyń» alǵashqy qarlyǵashtary – Qýat Hamıtov, Qaırat Ahmetov, Erjan Estanov, Aslan Toqtarbaev jáne Tólegen Aqylbekov syndy sportshylardyń esimderi el aýzyna iligip, ataqtary shartarapqa tarady. Keıinnen olardyń qataryna Ermek Tlaýov, Shahmaral Jetpisov, Arman Ospanov jáne taǵy basqalar qosyldy.
– Alǵashynda osyndaı aýqymdy sharýa atqarý ońaı bolǵan joq, – dep Danııar óz áńgimesin jalǵastyrdy. – Ne istiń mánin bilmeımiz, ne qalyptasqan belgili bir júıe joq. Sonyń saldarynan kóp qınaldyq. Biraq qolǵa alǵan isti aıaǵyna deıin jetkizbeı, jarty jolda tastap ketýge ar-namysymyz jibermedi. Onyń ústine, osy sport túrin serik etken qandastarymyzdyń boıynan aıryqsha rýh pen keremet qulshynysty baıqadyq. Barlyǵy da jekpe jekke shyǵýǵa julqynyp tur. Solardyń saǵyn syndyrǵymyz kelmedi. Osylaısha, qaýyrt jumys bastaldy. Maqsatymyz – elimizdegi jaýyngerlik ónerdiń eńsesin kóterý, shynaıy chempıondardy kóptep shyǵarý. Álemdegi eń bedeldi uıymdardyń altyn belbeýin qazaqtyń qaısar uldary birinen soń biri ıelenip jatqan sátti óz kózimizben kórsek dep armandadyq. Sol úshin de kóp izdendik, talpyndyq. Sheteldik uıymdarmen baılanys ornattyq. Nátıjesi jaman bolǵan joq. Biz álemge tanyldyq, álem bizdi tanydy.
Iá, oǵan kúmán joq. «Alash Praıdtyń» muryndyq bolýymen ár jyldary Qazaqstannyń birqatar qalasynda «Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy», «Uly maıdan – I», «Uly maıdan – II», «Álem alyby», «Atyraý aıbyny», «Astana – 2012», «Túrkistan – 2020» jáne taǵy basqa dúbirli dodalar uıymdastyryldy. Onyń syrtynda kóptegen «Gran-prı» týrnırleri taǵy bar. Aıtýly jarystarda Djeff Monson, Bob Sapp, Aleksandr Emelıanenko, Ion Kýselaba, Zúbaıra Týhýgov, Rasýl Mırzaev, Vener Galıev, Murat Hantýraev, Kevın Krým jáne taǵy basqa MMA juldyzdary qazaqstandyq jankúıerlerdiń kóz aldynda óner kórsetti.
Danııar Qasqaraýov jetekshilik etetin komandanyń músheleri iri halyqaralyq dodalarda da tabysty óner kórsetip júrgeni barshaǵa aıan. Kezinde Igor Svırıd pen Qaırat Ahmetov ONE FC promoýshenniń altyn belbeýin ıelendi. Basqa da beldi uıymdarda ózderin jaqsy qyrynan kórsetip, kópshiliktiń qoshemetine bólengen sportshylar az emes. Solardyń arasynan 2013 jyly Sochıde jalaýy jelbiregen «Platforma S-70» týrnırin bóle-jara atap ótýge bolady. Sol jarysty tamashalaý úshin Elbasy Nursultan Nazarbaev jáne Reseı Federasııasynyń basshylary Dmıtrıı Medvedev pen Vladımır Pýtın Qara teńiz jaǵalaýyna arnaıy atbasyn burdy. Osyndaı laýazymdy tulǵalardyń kóz aldynda Arman Ospanov jergilikti sportshy Alekseı Polpýdnıkovti birinshi raýndta-aq uryp jyǵyp, tamsandyrǵan edi.
Sońǵy jyldary álemdegi eń beldi promoýshenderdiń alǵashqy úshtiginde júrgen Cheshenstannyń ASA týrnırinde Qazaqstannyń birneshe óreni kúsh synasýda. Kezinde osy jarystarda Arman Ospanov jasyndaı jarqyldasa, bul kúnderi Artem Reznıkov, Asyljan Baqytjanuly, Evgenıı Egemberdıev, Nursultan Qasymhanov jáne Qarshyǵa Dáýitbektiń qarqyny qýantarlyq. Sonymen qatar «Alash Praıd» ASA-men birigip, Almatyda úsh birdeı týrnır uıymdastyrdy. Onyń úsheýi de tolyq anshlagta ótti. Ásirese «Almaty Arenadaǵy» dodada ıne shanshar oryn bolmady.
– Bizdiń osy naryqta júrgenimizge 10 jylǵa jýyqtady. Sol ýaqyt aralyǵynda kóp sharýa tyndyrdyq dep qazir nyq senimmen aıta alamyn. Eń bastysy, elimizde aralas jekpe-jektiń damý júıesi durys jolǵa qoıyldy. Baǵytymyz – oń, maqsatymyz – aıqyn! Talaı daryndy jastyń tomaǵasyn sypyryp, olardyń úlken arenaǵa shyǵýyna súbeli úles qostyq. Buıyrtsa, Arman Ospanovtyń álemdegi eń beldi promoýshen – UFC-men kelsimshartqa otyrýyna az ǵana ýaqyt qaldy. Artem Reznıkov ASA reıtınginde óz salmaq dárejesi boıynsha birinshi orynda tur. Eger ol Abdýl-Ázız Abdýlvahabovty utsa, chempıondyq belbeýdi ıelenedi. Jartylaı aýyr salmaqtaǵy Evgenıı Egemberdıev pen Asyljan Baqytjanuly úzdikter tiziminde úshinshi jáne tórtinshi oryndardy ózara bólisýde. Sońǵy kezderi Nursultan Qasymhanovtyń qarqyny óte kúshti. Keleshekte onyń da baq juldyzy jarqyraı janatynyna senimdimin. Osy jáne taǵy basqa da jigitterdiń jolyna úlken úmitpen qarap otyrmyz. Sol sańlaqtardyń birazy erte me, kesh pe, UFC-de óner kórsetetini anyq. Oǵan esh kúmándaryńyz bolmasyn, – deıdi D.Qasqaraýov.
Sport dese, isher asyn jerge qoıatyn azamattyń bul sózine kádimgideı ishimiz jylyp qaldy. Kelesi jyly 10 jyldyǵyn atap ótetin «Alash praıd» sol mereıli dataǵa úlken daıyndyqpen kegeli otyr. Bıyl jeltoqsan aıynda olar ASA týrnırlerine qatysyp, birneshe jaýyngerin úlken synaqtan ótkizýdi kózdeýde. Kelesi jyly taǵy birqatar dúbirli dodanyń jalaýy jelbireıdi. Sol básekelerde de qazaqtyń ór minezdi uldary baq synaıdy. Álemdi jaılaǵan pandemııa dertinen arylsaq, Qazaqstannyń aýmaǵynda da onnan asa jarystyń jalaýy jelbireıdi. Eń bastysy, qazaqstandyq órender aralas jekpe-jek álemindegi eń bıik belesterdi baǵyndyramyz dep qulshynyp otyr. Olaı bolsa, tartynatyn túgi joq! Alǵa, Alashtyń jigitteri!
ALMATY