Dáýirden ozǵan dara tulǵa

Qazaqstan óziniń tutas bir jańa dáýirin Elbasy esimimen baılanystyrdy. Bul rette zaman ıyǵyna artqan tarıhı mıssııany Tuńǵysh Prezıdenttiń zor mártebe, úlken abyroımen atqarǵanyn búgingi kúnniń ózi-aq aıqyndap otyr. «Joldy izdemeý kerek, joldy salý kerek» degen támsil rasynda Elbasydaı qaı­sar qaıratkerge, jigerli jolbas­shyǵa qarata aıtylsa kerek. Ǵasyr toǵysar tusta ekonomı­ka turalap, halyq taryǵyp, toqy­raý dendegen syn saǵatta kóre­gen kóshbasshy eldiń etek-je­ńin jınap, eńsesin tiktep, irge­sin bekitip, memlekettilikti qalyp­tastyrýdy jedel qolǵa aldy.

Ol kezde men Almatydaǵy burynǵy Lenın, keıingi Jetisý aýdanyn basqardym. Elge jal­aqy men zeınetaqynyń ózin ýa­­qy­tynda tóleý muń bol­ǵan shaq edi. Sol kezderde Elbasy kún-tún demeı keleli keńes­ter ótkizip, tyǵyryqtan shyǵý­dyń, turmys qajytqan halyq­tyń jaǵdaıyn túzeýdiń joldaryn izdep, reformalarǵa batyl kiristi. Halyqpen arnaıy júzbe-júz kezdesip, qıyn­dyq­tardyń ýaqytsha ekenine, sál shydamdylyq tanytsaq baqýat­ty kúnderge de jetetinimizge sendirip, basalqy aıtyp, kóptiń kóńiline úmit uıalatqany kúni búgingideı esimde. Sol ýáde aqı­qatqa aınaldy jáne ol aqıqatqa bir-aq kúnde aınala qalǵan joq, tógilgen mańdaı termen, ól­sheýsiz eńbekpen keldi. Sol jyl­darda Nursultan Ábishuly Almaty qalasy aýdandarynyń ákimderin jumys kabınetinde qabyldap, halyqtyń jaǵdaıyn, kásip­oryndardyń aıaq alysyn surap biletin. 8 myń jumys­shysy bar Kırov zaýyty men bas­shylyq etken Lenın aýdanyn­da ornalasqan. Prezıdent sol kásip­orynnyń hal-ahýalyn erek­she nazarǵa alyp, barynsha qoldaý kórsetti. Sol shaqta men qatarlas biraz áriptesterim aýdan basshylyǵynda istedi. Elbasy bizdi jas dep qorashsynbaı, oı-pikirimizdi surap, keleli másele­lerdi birge talqylap, bizge úl­ken jaýapkershilik júktedi. Tap­syrmany tyńǵylyqty oryndaǵan ákimderdiń isin keıingi bir jıyndarda tilge tıek etip, alǵys aıtatyn. Biz Memleket basshysy úshin istiń usaq-túıegi bolmaıtynyn, berilgen ár tapsyrmanyń únemi nazarda ekenin sát saıyn uǵynatynbyz.

Elbasy Qazaqstannyń uzaq merzimdik damý josparyn asqan dál­dikpen aıqyndap, eldiń bar­lyq áleýetin strategııalyq maq­sat­tarǵa jumyldyrdy. Nur­sul­tan Ábishulynyń jańa­shyl oıy, batyl bastamalary, ja­sam­­paz isi jas táýelsiz mem­le­ket­tiń áleýmettik-ekono­mıkalyq irge­tasyn nyǵaıtýǵa, eldegi demo­kratııalyq úderis­ter­di damy­týǵa, halyqtyń tur­mys jaǵ­da­ıyn jaqsartýǵa baǵyt­taldy. Eko­no­mıkalyq, saıa­sı, ákim­shi­lik re­for­malar qar­qyndy jáne tıim­di júrgizilip, qoǵam­nyń ja­­ńa satyǵa aıaq basýyna úlken ne­giz boldy. Qazaqstan syrt­qy saıa­satta jan-jaǵymen jaras­ty­ǵyn, ishki máselelerde birlik­tiń be­kem­digin tanytty. So­nyń ná­tı­je­sin­de jas memleket ózge el­der sana­satyn, álemdik qaýym­das­tyqta óz orny bar kósheli elge aınaldy.

Ejelgi dáýir fılosofy Demokrıt «Memleket basqarý – óner ataýlynyń tóresi» dese, Ábý Nasyr ál-Farabı babamyz qoǵamnyń izgi, memlekettiń ba­qytty bolýynyń basty kilti birinshi basshynyń qolynda degen eken. Ǵasyrǵa tatıtyn otyz jyldyq mejede Elbasy ózi­niń el múddesi jolyndaǵy arma­ny asyl, maqsaty zańǵar, bas­ta­malary baıandy ekenin kór­setti. Er halqyna arqa súıe­di. Halyq ta Erine sendi. Sol senim kóptiń mereıin asyryp, erlikke, eńbekke bastady, eldikke jetkizdi. Qazaqstannyń qýatty bolýy úshin óńirlerdiń áleýetti bolýy kerektigin kóregen kósh­bas­shy únemi nazarda ustady. Aı­maq­tarǵa tapsyrma berip qana qoımaı, onyń oryndalýyna jan-jaqty kómek kórsetip, qoldap otyrdy.

Almaty oblysy – Elbasynyń týǵan jeri, kishi Otany. Bul – oblysty basqaryp otyrǵan men úshin, birinshiden, zor maq­tanysh bolsa, ekinshiden, úlken jaýapkershilik.

Eldiń bútindigi, halyqtyń tynyshtyǵy úshin basyn báıgege tikken maqsatker tulǵa kezdes­ken saıyn únemi sózin aýyldaǵy jurttyń jaǵdaıyn, sharýanyń jaıyn bilýden bastaıdy. 2014 jyly Almaty oblysyna kelgen saparynda «Amandyq, bul oblys­ta halyqtyń basym bóligi aýylda turady, ózi úlken óńir, agrarly aımaq. Sen qurylysshysyń. Aýyl sharýashylyǵyna kóp kóńil ból», – dedi. Oblystyń jan-jaqty damýyna, ásirese aımaqtyń tól daqylyna aınalǵan qant qyzylshasyn ósirý men keshegi Golovaskııler dańqyn asyrǵan júgerini jaıqaltý kerektigine erekshe ekpin túsirdi. Keńestik kezeńde júgeri ósirý jaǵynan sol kezdegi Iýgoslavııa kósh bas­tap turatyn. Elbasy bizge qajet bolsa baryp, sol eldiń júgeri ósirýdegi ozyq tájirıbesin zerttep qaıtýǵa da bolatynyn aıtty. «Úlken-úlken zaýyttar salý ekiniń biriniń qolynan kele bermeıdi. Sondyqtan shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytýdy nazaryńnan shyǵarma», – degeni de esimde.

Alǵashynda osy aýqymdy jumystyń bárin oryndaı alamyn ba degen boıymda qorqynysh bolǵany ras. Biraq «Kóz qorqaq, qol batyr» demeı me. Elbasynyń bergen barlyq tapsyrmalaryn negizge ala otyryp, ózime 16 pozısııadan turatyn baǵdarlama-jospar jasadym, sol boıynsha jumys isteı bastadyq. Aýyl sharýashylyǵyn atakásibi sanaıtyn aımaqta Elbasynyń bergen baǵyt-baǵdary men qoldaýynyń arqasynda agrarlyq salanyń tasy órge domalady. Turalap qalǵan zaýyttardyń tamyryna qan júgirip, sharýalar qol úzip qalǵan kásipterine qaıta kiristi. Shaǵyn jáne orta kásipkerlik óris alyp, ınvestısııa tartylyp, kásiporyndar qatary artty.

Taldyqorǵannyń oblys or­­ta­lyǵy retinde ósip-ór­­ken­deýine, ondaǵy qury­lys­­tyń qarqyndy júrýine de Tuńǵysh Prezıdentimizdiń zor qoldaýynyń arqasynda qol jetkizdik. Elbasy el astanasyn Arqaǵa kóshirip, Qazaqstannyń jańa elordasynyń bas sáýlet­shisi atansa, 2001 jyly Alma­ty oblysynyń ortalyǵyn Taldy­qorǵanǵa aýystyrǵany da erekshe tarıhı sheshimderiniń biri boldy. Sol ıgi bastamanyń arqa­synda búginde Almaty oblysy Taldyqorǵandy tirek etip, gúldenip damyp keledi.

О́z basym Elbasynyń úsh erek qasıetine tánti boldym. Birin­shisi, ol kez kelgen máselege keń aýqym­da, keńistik kókjıeginen qaraı alady. Ekinshisi, kez kelgen taqyryptyń tereńine boılap, máseleni jan-jaqty zerttep baryp, sheshim qabyldaıtyny. Al úshinshisi, alysty kóre alatyn, keleshekti boljaı biletin kóre­gendik qasıeti. Mundaı aı­ryqsha qabiletterdiń bir adam­nyń boıynda toǵysýy óte sırek qubylys, ol tek fenomen tul­ǵalarǵa ǵana tán dep oılaımyn. Elbasynyń osy asyl qa­sıet­terin jastarǵa únemi aıtyp, úlgi etip otyramyn.

Tarıhtyń tańdaýy túsken, halyqtyń qalaýy bolǵan eren er Nursultan Ábishulymen bir dáýirde ómir súrip, Elbasynyń baǵyttaýymen elge qyzmet ete alǵanymdy baqyt dep sanaımyn. Jolyqqan bir sátte: «Eldiń batasyna ıe bolyp jatyrsyń. Osy qalpyńnan taıma» degen edi. Almaty oblysynyń barlyq jetistikteri men jeńisteri, damýy men órkendeýi eń aldymen Elbasynyń tikeleı qoldaýynyń arqasynda jáne sony sezingen kóp­tiń berekeli eńbegimen kel­ge­nin men únemi esten shyǵar­maımyn.

Tuńǵysh Prezıdent memle­ket­ti basqarý mindetin tapsyr­ǵanymen, el múddesi jolyndaǵy jaýapkershilik júgin áli de qaıyspaı kóterip keledi. Kemeń­ger tulǵanyń salǵan sara jolyn, dara dańǵylyn jalǵas­ty­rý, sa­lı­qaly saıasatyn er­teńi­mizge baǵ­dar etý bizdi jarqyn bola­shaqqa bastaıtyn shamshyraq ispetti.

Kúlli qazaq dalasy sııaqty aıbyndy azamatyn talbesik bolyp terbetken Jetisý ólkesi de óz ulyna anasyndaı tilektes, ata­syndaı batagóı, peıili erek, yqy­lasy bólek. Bizdiń de tilegimiz el tilegi­men bir! Abyz adam, Ańyz adam el baǵy úshin aman bolsyn. Táýelsiz eldiń yrysy men yntymaǵy arta bersin!

Amandyq BATALOV,

Almaty oblysynyń ákimi