Elordada «Kıberqaýipsizdik Nur-Sultan-2020» oqý-jattyǵýy jarııalandy. Bul týraly keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda ótken baspasóz máslıhatynda aıtyldy.
Uıaly telefonǵa Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi tarapynan kelip túsip jatatyn SMS habarlamalar qataryna osydan birer kún buryn Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi joldaǵan habarlama qosylǵan edi. Eldi eleń etkizgen de osy habarlama boldy. Bul habarlamada keıbir sheteldik ınternet-resýrstarǵa qol jetkizý múmkindigin saqtaý úshin qaýipsizdik sertıfıkatyn júktep alý qajettiligi aıtylady. Máseleniń mán-jaıyn baspasóz máslıhaty barysynda osy salanyń mamandary túsindirdi.
– Bıyl dúnıe júzi jańa bir qaýippen betpe-bet keldi. Ol – covid-19 pandemııasy. Indetpen kúres tájirıbesi kórsetip otyrǵandaı, vırýs adam aǵzasyna zalal keltirip qana qoımaı, jahandyq ekonomıkaǵa jáne árbir jekelegen memleketke aıtarlyqtaı zııanyn tıgizip otyr. О́kinishke qaraı, indet bizdiń memleketti de aınalyp ótpedi. Jaqyndarymyz ben tanystarymyzdan aıyryldyq. Kásipkerler shyǵynǵa batyp jatyr. Turǵyndar karantındik sharalar kezinde yńǵaısyzdyqqa tap boldy. Alaıda bizdiń elimiz pandemııanyń jaǵymsyz saldaryn joıý boıynsha barlyq qajetti sharalardy qolǵa alyp, turǵyndar men jeke kásipkerlikke qoldaý kórsetilýde. Bul máseleni Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi nege qozǵap otyr demeńiz. Belgili bolǵandaı, áleýmettik saladan bólek, pandemııa kezinde eldiń sıfrly ınfraqurylymy da aýyr soqqyǵa ushyrady, – dedi Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi Aqparattyq qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Rýslan Ábdiqalyqov.
Komıtet tóraǵasynyń aıtýynsha, memlekettik ınternet-resýrstarǵa qatysty problemalar sıfrlandyrý salasyndaǵy uıymdastyrýshylyq pen tehnologııalyq bazanyń kemshilikterin kórsetti. Al kıberqaýipsizdiktiń negizgi prınsıpteri – qupııalyq, tutastyq jáne qoljetimdilik sanalady. Máseleniń mánisi de osynda.
– Túsinikti bolýy úshin aıtaıyn, elektrondy úkimettiń árbir iri aqparattandyrý nysany (bul qarjy sektoryna da qatysty), únemi túrli kıbershabýyldardyń yqpalynda bolady. Jyl saıyn aqparattyq qaýipsizdiktiń mıllıardtaǵan oqıǵasy tirkeledi. Bıyldyń ózinde shamamen 4 mlrd oqıǵa oryn alyp, 200 mln kıbershabýyl jasaldy. Budan basqa pandemııa kezinde jáne qashyqtan jumys isteýge kóshý kezeńinde sıfrly ınfraqurylymǵa túsken júkteme kúrt artty. Biz buǵan daıyn bolmaı shyqtyq, – dedi spıker.
Onyń aıtýynsha, kıberqaýipsizdik oqý-jattyǵýlarynyń negizgi maqsaty – memlekettik organdardyń, aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý bólimsheleriniń jáne jedel ortalyqtardyń, asa mańyzdy nysandardyń týyndaǵan qaýip-qaterlerge qarsy turýǵa ázirligin tekserý bolyp otyr.
– Oqý-jattyǵýlar barysynda shartty buzýshy dinı ekstremıstik pıǵylmen elektrondy úkimettiń aqparattandyrý obektilerine, aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń asa mańyzdy obektilerine jappaı shabýyl jasaıdy, memlekettik ınternet-resýrstardy buzýǵa, áleýmettik jelilerde jalǵan aqparat taratýǵa, fıshıng jáne zııandy baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi taratýǵa áreket etedi. Sońǵy is-shara kıberjattyǵýlar jospary boıynsha sál erterek bastaldy jáne kóptegen memlekettik qyzmetshi óz jumys oryndarynda testilik zııandy baǵdarlamalyq qamtamasyz etýge (BQ) fıshıngtik taralymǵa tap boldy, – dedi komıtet tóraǵasy.
Atalǵan vedomstvo uıymdastyrǵan oqý-jattyǵýlarǵa Ulttyq qaýipsizdik komıteti, «Memlekettik tehnıkalyq qyzmet» AQ, Zańdy tulǵalardyń qoǵamdyq birlestigi, «Kıbershabýyldardy taldaý jáne tergeý ortalyǵy» ókilderi qatysýda.