Genderlik zorlyq-zombylyqqa qarsy 16 kúndik jahandyq naýqan sheńberinde BUU Bas hatshysynyń orynbasary Amına Mohammed, Eýropalyq Odaqtyń Halyqaralyq seriktestik jónindegi Komıssary Iýtta Ýrpılaınen jáne Ortalyq Azııa men Aýǵanstan úkimetteriniń joǵary deńgeıli ókilderiniń qatysýymen Ortalyq Azııa men Aýǵanstan úshin Spotlight («Basty nazarda») bastamasy resmı túrde iske qosyldy. Bastapqy bekitilgen bıýdjet boıynsha 4,3 mıllıon AQSh dollary kóleminde qarjylandyrylatyn bul aımaqtyq baǵdarlama Eýropalyq Odaqtyń 25-ten astam elder men aımaqtarda áıelder men qyzdarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń barlyq túrlerimen jáne zııandy árekettermen kúresý úshin jahandyq bastamanyń jalǵasy bolmaq, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Baǵdarlama Ortalyq Azııa men Aýǵanstanda áıelder men qyzdarǵa qatysty jynystyq jáne genderlik zorlyq-zombylyqty toqtatý boıynsha kúresti nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan, sonymen birge áıelder men qyzdardyń damýyna kedergi keltiretin tosqaýyldarǵa basa nazar aýdarady.
BUU Bas hatshysynyń orynbasary Amına Mohammed bastamanyń resmı tusaýkeserinde sóılegen sózinde «COVID-19 taralǵannan beri búkil álemde genderlik jáne turmystyq zorlyq-zombylyq kúsheıgenin, Ortalyq Azııa men Aýǵanstan elderi de bul máseleden tys qalmaıtynyn» atap ótti.
Ortalyq Azııa men Aýǵanstandaǵy Spotlight baǵdarlamasynyń túpki maqsaty – ulttyq múddeli taraptar men Ortalyq Azııanyń bes eli men Aýǵanstandaǵy 35 mıllıonǵa jýyq áıelder men qyzdardyń qoldaýymen jynystyq jáne genderlik zorlyq-zombylyqqa jáne zııandy áreketterge múldem tózbeýshilik ortasyn qurý.
Qazaqstandaǵy Eýropalyq Odaq Elshisi Sven-Olov Karlsson myrza: «Men Spotlight bastamasy aımaqtaǵy úkimetter, ınstıtýttar men azamattyq qoǵam uıymdarynyń basshylyǵy men belsendi qoldaýynan paıda kóretinine senimdimin. Úkimetter men mekemeler genderlik teńdikti ilgeriletýge umtylatyndyǵy qýantady. Sondyqtan biz tıisti zańdar men saıasattyń qarqyndy júzege asyrylýyn kútemiz».
Negizgi ınstıtýttarmen jáne ár túrli seriktestermen birge jumys isteı otyryp, «Spotlight» bastamasy zańnamany reformalaý, ınstıtýttardy nyǵaıtý, áleýmettik normalar men kózqarastardy eńserý, azamattyq qoǵam men áıelderdi aıaqqa turǵyzý sııaqty salalarda ozyq tájirıbeni damytýǵa jáne odaqtastyq qurýǵa baǵyttalady. Bul sharalar sandyq saýattylyqqa oqytýdy jáne áıelder men qyzdardyń quqyqtaryn qurmetteý men qorǵaýǵa múddeli taraptardy tartýdy qamtıdy. Bastamany Qazaqstandaǵy BUU Turaqty úılestirýshisi keńsesi qadaǵalaıdy jáne BUU Damý baǵdarlamasy (BUUDB), BUU Halyqty qonystandyrý qory (IýNFPA) jáne BUU-Áıelder agenttikteri arqyly júzege asyrylady.
Seriktester men is-shara qonaqtaryna arnaǵan sózinde Qazaqstandaǵy BUU Turaqty úılestirýshisi Mıkaela Frıberg-Storı hanym: «Spotlight bastamasy Birikken Ulttar Uıymy úshin jekelegen adamdardyń, otbasylardyń, qaýymdastyqtardyń densaýlyǵy men tutastyǵyna qater tóndiretin zorlyq-zombylyq indetimen kúreste elderdi qoldaý jáne osy óńirdegi Turaqty damý maqsattaryna qol jetkizý jónindegi jahandyq kúsh-jiger úshin mańyzdy tuǵyrnamany qamtamasyz etedi», - dep atap kórsetti.
Is-shara barysynda qatysýshylar áıelder men qyzdarǵa qatysty zorlyq-zombylyq máselelerin sheshýmen baılanysty óz jumystary men osy tóńirektegi máselelerdi talqylady. BUU, EO, úkimetter, basshylar, áıelder men erler, qyzdar men uldardy qamtıtyn barlyq múddeli taraptar qatysýy kerek jáne zorlyq-zombylyqtyń kez-kelgen túrimen kúresý úshin minez-qulyq pen oılaýdy ózgertý kerek degen ujymdyq kelisim jasaldy.
Spotlight bastamasy úkimet, qyzmet kórsetýshiler, azamattyq qoǵam jáne basqa da negizgi taraptar arqyly áreket etetin áıelder men qyzdarǵa qatysty zorlyq-zombylyq máselesin sheshýge kóp salaly, úılestirilgen jáne tutas kózqarasty qoldanýǵa múmkindik beredi. Beıjiń deklarasııasy men Is-qımyl tuǵyrnamasynyń 25 jyldyǵynda, sondaı-aq Birikken Ulttar Uıymynyń 75 jyldyǵyn merekeleýdiń aıtýly jylynda bastaý alǵan Spotlight baǵdarlamasy áıelderdiń zorlyq-zombylyqsyz ómir súrý quqyǵyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.